Ruhunda sükunete kavuşmak ve mutlu olmak isteyen insanlar inanmalı ve iman etmelidir ama hakikatin peşindeki insanlar için huzurundan vazgeçip yaşamlarını bu sorgulamaya adamak zorundadır .
"Dünyayı bize büyük gösteren bizim küçüklüğümüz,oğul . Hırsımız ,sabirsizligimiz , bencilligimiz . Önce bu yüzden küçülüyor , sonra da Dünyayi cok büyük görüyoruz ."
Sevdiği insanın mutluluğuna gölge düşürmemek için onun sevdiği ile bir hayat yaşamasına razı olan ve ona olan sevgisinden de bir nebze dahi azaltmayan koca yürekli kahramanımız .Nastasya ya olan sevgisi aşkı onu düş aleminden karamsar ve umutsuz dünyasına bir güneş olmuş cok kisa bir süreliğine de olsa ona bu dünyanin yaşanabilir bir yer olduğunu hatirlatsa da tekrar ayni dört duvar arasinda hayatina devam edecek olması onun buhranlı gecelerine ancak güzel bir rüya olarak kalacaktı .
" Yüce Tanrım ! O ne uzun , mutlu bir andı ! Bir insan hayatı için bu kadarcık bir an yetmez mi ?"
Dostoyevskinin bu sözü ile insanoglunun hayatında acilardan, karamsarliklardan , umutsuzluklardan sonra kisa ve mutlu bir anın insan hayatina nasil bir ışık saçtığını ve insanın içini ısitan bu mutlulugun insan hayatının geriye kalan kisminda hayata tutunmasina sağlayan etken olarak görebiliriz .
Uzun zamandır dostoyevski okumamıştım özlemişim, onun yazılarını ,hayal dünyasını karmaşık ruh halini ve insanlık dersi veren kahranmanlarini .
"Evet ,evet ! Bilmek istediğim bu . Dinleyin , siz öykünüzü cok güzel anlatıyorsunuz , acaba daha az güzel anlatamaz mısınız ? İnsan sizin kitaptan okuduğunuzu sanır."
Gülmemek için kendimi zor tutarak , sert ve gururlu bir sesle :
"Nastenka , sevgili Nastenka , cok güzel anlattığımı ben de biliyorum . " dedim . " Ama beni bağışlayın , başka türlü anlatamam . Yedi mühürlü bir küpün içinde bin yıl tutuklu kaldıktan sonra mühürleri sökülüp dışarı salınan hasreti Süleyman 'in ruhunu taşıyormuşum gibi hissediyorum kendimi."
Kız gülerek sözümü kesti .
"Yaşam öykünüz olmadığına göre nasil yaşadınız öyleyse ?"
"Hayatimin anlatılacak nesi olabilir ki !. Ben kendi kendime , yanlız yaşamış bir adamım Evet, yalnız, yapayalnız....Siz yalnizin ne demek olduğunu bilir misiniz ?"
"Nasil yalnız ? Yani siz kimseyi görmeden mi yaşadınız ?"
"Hayır öyle değil . Görmesine görüyorum ama yalnızım yine de "