Şaban Ahi
@Yamato
71 okur puanı
Nisan 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Baş e, tu dê çi bi kitaban bikî heke tu dixwazi bibî dengbej?
Ez dixwazim dengê kitaban bibihîzim, ez dizanim, kitab tajî deng in, di nav rûpelên kitaban de her texlîd deng hene...
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Puan vermedi·388 syf.·
2026 4. kitabı
Saatleri Ayarlama Enstitüsü Üzerine
Ahmet Hamdi Tanpınar’ın Saatleri Ayarlama Enstitüsü adlı romanı, Türk edebiyatında modernleşme meselesini en ironik ve derinlikli biçimde ele alan eserlerden biridir. Roman, görünürde zaman kavramı etrafında şekillense de esasen bireyin, toplumun ve kurumların modern dünya karşısındaki bocalayışını anlatır. Tanpınar, saat metaforu üzerinden yalnızca zamanı değil, bir medeniyetin kendi ritmini kaybedişini de sorgular.
Daha önce birkaç kez okumaya başlayıp devam etmediğim bu eser, biraz ilerledikten sonra anlattığı dönemle günümüz zihniyeti arasında aslında çok da büyük bir fark olmadığını fark etmemle birlikte benim için daha sürükleyici hâle gelmiştir.
Hayri İrdal ve Halit Ayarcı tarafından Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nün kurulmasından sonra Şeyh Ahmet Zamani’nin hayatı ve eserleri üzerine bir kitap yazılması, aslında tarihin yeniden üretilmesini simgeler. Bu durumun günümüzde özellikle televizyon dizileri aracılığıyla devam ettiğini söylemek mümkündür. Gerek romanın geçtiği dönem gerekse günümüz, hâkim siyasi görüş doğrultusunda tarih yeniden kurgulanmakta ve ehlileştirilmektedir. Tanpınar, romanda bu durumu açıkça eleştirir.
Özellikle Cumhuriyet dönemi için tehlikeli görülen Osmanlı’nın son dönemleri bilinçli olarak atlanmış, bunun yerine 17. yüzyıla ya da tarih öncesi Anadolu uygarlıklarına yönelinmiştir. Doktor Ramiz’in ağzından dile getirilen “Şu Etilere, Frikyalılara bilmem ne kavimle muhabbetiniz nedir? Baba kompleksinden başka bir şey mi?” sözü bu yaklaşımı özetler niteliktedir. Dolayısıyla Osmanlı sonrası dönemde tarih ve ecdat, dönemin ihtiyaçlarına göre yeniden yaratılmıştır. Bu noktada tarihsel doğruluğun önemi ikinci plana itilmiş, esas mesele bu kurgunun ne kadar işe yaradığı olmuştur. Halit Ayarcı’nın Hayri İrdal’a defalarca anlattığı da tam olarak
Menfaatler istikametini değiştirdikçe mantık da değişir.
