çirkin ve karışık tarafların ise bir zaman sonra Zola’nın şahsi idealizminden doğduğunu idrake başladım. insanların zaaf kötülüklerinin bazen iğrenç tablolarla teşhiri adeta bu nev’i örneklere manevi bir ceza tayinine benziyordu./zola üzerine
dünya daima bir bilinç için olan bir dünya olarak ifşa edilir; yani dünyanın anlamı yalnızca bilinçte ve bilinç yoluyla oluşturulur. aynı şekilde bilinç de, kendisinin olmaktan ziyade bir şeyin bilinci olmak durumundadır.