Kalbim ona bin kez adieu diyor! Oysa o beni görmüyor!
Adieu! Bu mutsuzluğun mezardan başka bir sonu olduğunu sanmıyorum
Napolyon Paris'e veda ediyor,
Napoléon, askerlerle ve geriye kalan az sayıdaki saray mensubuyla tokalaştıktan ve büyük merdivenden "aceleyle indikten" sonra iki sıra gedikli askerden etrafında bir çember oluşturmalarını istedi ve sert bir ses tonuyla onlara konuşma yaptı. Prusya temsilcisi Kont Friedrich von Truchsess-Waldburg'a göre, ziyadesiyle duygulanan İmparator'un sesi konuşma sırasında zaman zaman titredi. Campbell ve diğer birkaç kişi tarafından kayda düşülen sözleri, burada uzun uzadıya tekrarlamaya değerdir. Zira bu konuşma hem hayatının büyük bir buhranla sarmalandığı bu döneminde sahip olduğu hitabet becerisini yansıtmakta hem de bu dönemin tarihsel anlatısını oluşturmaya çalışırken kullanacağı savların ana hatlarını gözler önüne sermektedir:
Yaşlı Muhafızlar'ın subayları, astsubayları ve askerleri, sizlere veda ediyorum! Zafer yollarını aşındırdığınız bu 20 yılda her daim sadık ve cesur oldunuz. Tüm Avrupa bize karşı birleşti ve düşman, üzerimize üç koldan yürüyerek Paris'e girdi. Onları püskürtmek üzere ilerliyordum ve şayet orada olsaydım şehirde üç gün bile barınamazlardı. Bu koşullar altında burada sergilediğiniz soylu davranış için teşekkür ederim. Ancak aynı hisleri taşımayan ordunun bir kısmı beni terk etti ve düşman ordugâhına sığındı... Bana sadık kalan ve halkın büyük kısmının gayretini ve sevgisini arkasına alan ordunun üç parçasıyla Loire'a ya da müstahkem mevkilere yürüyebilir ve savaşı birkaç yıl sürdürebilirdim. Ancak hem yabancı kuvvetlerle yapılan savaş hem de iç savaş güzel ülkemizi harap ederdi. Peki, tüm bu fedakârlıklar ve yıkımlara rağmen, Paris şehrinin ve bir hizbin sahip olmayı başardığı nüfuzun desteğiyle birleşmiş Avrupa'yı yenmeyi umabilir miydik? İçinde bulunduğumuz şartlarda ben yalnızca ülkemin çıkarlarını ve Fransa'nın huzurunu düşündüm. Tüm haklarımdan
Örneğin, Avusturya’da “Grüss Gott” derler, yani “Tanrısal Selam” verirler. Kuzey Almanya’da ise daha seküler bir yaklaşım vardır ve “Guten Tag” yani “ İyi Günler” denir. Fransa’da “Adieu” kelimesi “ Seni Tanrı’ya ısmarlıyorum” anlamına gelirken,”A bientot” daha çok “ Yakında görüşürüz” anlamında kullanılır. Türkçede ise “Es-Salamü Aleyküm” muhteşem bir selam… Hem dini hem de kültürel derinliği olan bir selamdır.
Adieu Hala
Hayatımda hiçbir şey yolunda gitmemişti o zamana kadar. Ben gittiğimiz yolun yol olduğunu düşünmüş, aslında bizim ancak bir keçi yolundan yürüyor olduğumuzu başkalarının hayatında referans ala ala öğrenmiştim.
