Bu ne derttir ana derman bulunmaz
Ya bu ne yaredir zahmı belirmez
Yitürdüm Yusuf'um Ken'an elinde
Yusuf'um bulundu, Ken'an bulunmaz
Beyim ârif isen, var sen yolunca
Bunda başlar yiter, kanlar sorulmaz
Mânisiz kişiden hiç nesne gelmez
Kovası yok kuyudan su çekilmez
Kuyu cismindürür mâni kovası
Çekerler kovayı suyu belirmez
Erenler kapısı, mürüvvet kapısı
Sıtk ile gelenler, mahrum günülmez
Yunus bu mânide gark oldu gitti
Geri gelmekliğe aklı belirmez
Bir şehri tanımanın belki en güvenilmez yollarını memleketine yabancı gazetecinin, duygusuz bilimin, kavgacı gündelik siyasetin dili döşüyor. Şehirleri tanımaya türkülerden, çarşılardan, cami cemaatinden başlamak en iyisi. Hatta o şehri hiç görmemiş olan kör hafızlardan.
KİTAP OKUMAK HAKKINDA
Okumak gereklidir, çok yararlıdır ama insan nasıl okuyacağını bilmiyorsa yarar elde edilemeyeceği gibi zararlı da olabilir. Düşüncesizce ve akılsızca abur cubur okunan şeylerin zararı vardır. Nitekim vücudu beslemek için insan ne yiyeceğini, nasıl yiyeceğini bilmeden yerse zararlı olmaya başlamaz mı? Kötü arkadaşları olmanın zararı gibi kötü kitabı okumanın da zararı vardır ve yazılıp basılan şeylerin büyük çoğunluğu beş kuruş etmeyen değersiz şeylerdir.
Ben kitabı çok seviyorum hem de pek çok. Çocukluğumdan beri okurum. Hala da okuyorum ama şimdi size okumanın tehlikelerinden bahsedeceğim. Durup geriye baktığımda keşke daha iyi kitaplar okusaydım diye hayıflanıyorum. Bereket arada okuduğum iyi kitaplar kısmen bu eksikliği giderdi. Size tavsiye edeceğim şey şudur. En iyi kitapları okuyun. Yoksa kafanız zararlı şeylerle dolar ve bunlar doğrulara da engel olur. Son derece seçici olun.
Kitap almaktan da vazgeçmeyin. Ben hala kitap alıyorum fakat içinden en iyilerini okuyorum. Aldım diye her kitabı okumam gerekmez. Çok kitabım var. Kitap ne kadar çok olursa onun içinden en iyi olanın sayısı da çok olur. Evimde iki bin beş yüz civarında kitap var. Bazıları bunların hepsini okudun mu diyor. He diyorum. Böyle bir soru soran hiç okumadığını anlatır.
Şunu itiraf edeyim ki çok kitap okumaya gerek yok esasında. Bütün ömrünce insan iyilerinden üç yüz kitap okusa ve bunları iyi anlasa yeterlidir. Ama bu üç yüz kitabı ancak üç bin kitap arasından bulabilir. Kitapların çoğu birbirinin tekrarıdır. Bütün mesele iyi kitap seçme işidir. Bunu öğrenmek de bana bir ömre mal oldu. Goethe seksen yaşında “hala okumayı öğreniyorum” demiş.
Cuma Özusan