Öncelikle şunu belirtmek lazım, anı veya deneme tarzı okumayı seviyorsanız bu kitabı ele almalısınız. 1984 veya Hayvan Çiftliği gibi bir kitap düşünmeyin. George Orwell, toplumsal konuları çok iyi işlemiş. Bazen vurucu cümleler karşınıza çıkıyor. Kitap okuyamamayı ekonomik sebeplere dayandırmamamız gerektiğini vurgulamak isteyen yazar, burada sigara ile alakalı da bir çıkarım yapıyor.
İfade özgürlüğü söz konusu olduğunda, sıradan bir gazeteci ile en ‘siyasi olmayan’ yaratıcı yazar arasında pek bir fark yoktur. Gazeteci özgür değildir ve özgürlüğün olmadığının bilincindedir; yalanlar yazmaya veya kendisine önemli görünen haberleri bastırmaya zorlandığında yaratıcı yazar, kendi bakış açısına göre gerçek olan öznel duygularını tahrif etmek zorunda kaldığında özgür değildir.
Çağımızda entelektüel özgürlük fikri iki yönden saldırı altındadır. Bir yanda teorik düşmanları, totaliterliğin savunucuları; diğer yanda ise onun dolaysız, pratik düşmanları, tekel ve bürokrasi. Dürüstlüğünü korumak isteyen her yazar veya gazeteci, aktif zulümden ziyade toplumun genel yönelimi tarafından engellenir. Basının birkaç zengin adamın elinde toplanması, radyo ve filmleri tekelleşmenin ele geçirmesi, halkın kitaplara para harcamak istememesi, tüm bunlarla birlikte yazarların yaratıcılıktan uzak bir hâlde de olsa geçinlerini sağlamak için çalışmak zorunda olmaları…
Eleştirmen, her ne kadar kitaplar konusunda tükenmiş hissederse hissetsin, mesleki açıdan kitaptan en az elli ya da yüz tanesini zevkle okuyup, yorum yazabilir. Eğer işin erbabıysa bu kitaplardan on ya da yirmisinden zevk alabilir. Ancak büyük olasılıkla iki ya da üçü gerçekten zevkli gelecektir. İşin geri kalanı ister eleştirmek olsun ister yermek, ne yazık ki palavradır. Ruhunu bir kanalizasyona akıtarak para kazanmak yani.
Kitap okuma oranımız ve kitap tüketimimiz bu kadar düşük olmaya devam ederse bunun sebebinin, kitapların satın alınamayacak kadar pahalı olmasından dolayı olmadığı açıktır. Okumanın köpeklere, sinemaya ya da puba gitmekten daha heyecan verici bir uğraşı olmasından kaynaklandığını hep birlikte kabul etmeli, aynı zamanda itiraf etmeliyiz.