Dəyanət
@aliyevlegacy
4 Mayıs 1999
151 okur puanı
Şubat 2023 tarihinde katıldı
Bu romanın əsas sualı budur:
“Məqsədə çatmaq üçün xarakterini satmağa dəyərmi?”
və daha da dərini:
“Cəmiyyət bunu onsuz da alqışlayacaqsa, niyə də olmasın?”
Reklam
Əgər bu romanı oxuyacaqsınızsa, onu sevgi hekayəsi kimi deyil, insanlıq dərsi kimi oxuyun.
Çünki bu hekayədə əsl eybəcərlik güzgüdə deyil, baxışlarımızdadır.
Cinayət və Cəza – Vicdanın səsi susandaEdebiyat
Dostoyevskinin “Cinayət və Cəza”sı mənim üçün bir cinayət hekayəsindən çox, insanın öz içindəki uçurumla üz-üzə qalmasıdır. Bu romanı oxuyarkən mənə ən çox toxunan şey, baş verənlərdən çox, baş verə bilməyənlər – danışılmayanlar, susqunluğun içində gizlənən çağırışlar oldu.
Raskolnikov cinayət törədir. Amma bu hadisənin özü romanın mərkəzi yox, başlanğıcıdır. Gerçək qarşıdurma balta ilə yox, insan ruhunun içində baş verir. Hadisənin ağırlığı fiziki yox, mənəvi təbəqədə yatır: vicdan, özünə haqq qazandırma, günah və bağışlanma arasında gedib-gələn bir mübarizə.
Əsəri oxuduqca özüm-özümə suallar verdim:
Bir düşüncəyə uzun müddət sığınsan, bu səni gücləndirər, yoxsa içindəki azadlığını boğar?
Raskolnikovun yaşadığı da elə budur. O, öz fikrini ideologiyaya çevirir. Düşünür ki, “adi” insanlar qanunlara tabe olmalı, “seçilmişlər” isə onları poza bilər. Amma vicdan belə bölgülər tanımır. Vicdan sadəcə insan axtarır – rütbəni, ideyanı, fərqli olmağı yox. O, səni sən olduğun üçün sorğu-suala çəkir.
Bu əsərdə Raskolnikovdan daha böyük obraz varsa, o da Sonyadır. Mənim üçün Sonya yalnız şəfqətin simvolu deyil, insanın özünü qəbul etməyə cəsarət tapdığı güzgüdür. O, Raskolnikova nə hökm oxuyur, nə də bəraət verir. Sadəcə yanında dayanır. Varlığıyla deyir:
“Sən nə qədər sınsan da, yenidən qalxa bilərsən. Amma əvvəlcə özünlə üzləşməlisən.”
Əsərin ən təsirli qatlarından biri də bağışlanmanın tərifidir. Bağışlanmaq üçün bir mərasimə deyil, tam səmimiyyətə ehtiyac var.
Raskolnikovun həqiqi dəyişimi məhkəmə hökmü ilə deyil, vicdanı ilə üz-üzə qaldığı anda başlayır.
⸻
“Cinayət və Cəza” mənə bir şeyi bir daha xatırlatdı:
Günahdan doğrunu ayıran sərhəd yalnız qanunlar deyil. Vicdanın səssiz, amma kəskin səsi var – onu dinləməyi bacaranlar dəyişir, susduranlar isə
“Qanbatte” – Heç Vaxt Təslim Olma Fəlsəfəsi1000Kitap
“Qanbatte” – Yapon mədəniyyətindən ilhamlanaraq, insanın şəxsi və peşəkar inkişaf yolunda daha güclü və məqsədyönlü olması üçün yazılmış motivasiyaedici bir kitabdır. Kitabın adı yapon dilində “əlindən gələni et” və ya “əsla təslim olma” mənasını verir ki, bu da onun əsas ideyasını əks etdirir.
Əsas məqamlar:
1. İş etikası və səbr – Yaponların çalışma mədəniyyətindən bəhs edilərək, daim inkişaf etməyə və mükəmməlliyə doğru irəliləməyə fokuslanır.
2. Dəyişikliklərə uyğunlaşma – Oxucuya həyatda çətinliklərlə qarşılaşdıqda dayanmaq əvəzinə irəliləmək və yeniliklərə açıq olmaq öyrədilir.
3. Kiçik addımlarla böyük uğurlar – Kaizen fəlsəfəsinə əsaslanaraq, davamlı inkişafın kiçik, lakin dayanıqlı addımlarla mümkün olduğu vurğulanır.
4. Motivasiya və daxili güc – Uğura çatmaq üçün insanın daxili enerjisini necə qoruyub saxlaya biləcəyi izah edilir.
Kitab oxucuya öyrədir ki, hər şey bir gecədə dəyişməz. Əsas olan, öz yolunda davam etmək, kiçik də olsa, irəliləyişlər etmək və səbirli olmaqdır. Yaponların Gambaru (çətinliklərə baxmayaraq çalışmağa davam etmək) fəlsəfəsi bu kitabda çox gözəl təqdim olunub.
“Hər Qaranlıqdan Sonra Bir Dan Ulduzu Doğar”1000Kitap
Bəzi kitablar var ki, oxuyub bitirəndə sadəcə bir hekayə dinləmiş olmursan, sanki həmin hekayəni yaşamış kimi hiss edirsən. Dan Ulduzu da məhz belə bir roman idi mənim üçün. Bu kitabda məni ən çox cəlb edən şey həyatın, insan ruhunun və taleyin incə məqamlarının o qədər səmimi və real təsvir olunması idi ki, sanki hər səhifədə özümə, ətrafımdakı insanlara və hətta keçmişimə yeni bir pəncərədən baxdım.
Əsərin dili axıcı və poetikdir, amma bu, süni bir gözəllik deyil. Hər cümlədə bir ağırlıq, hər dialoqda bir həyat dərsi var. Müəllif hadisələri quru təsvir etməklə kifayətlənmir, oxucunu içəri çəkir, obrazların hisslərini yaşadır. Xüsusilə bəzi səhnələr vardı ki, oxuyanda ürəyimdə bir sıxıntı hiss etdim, çünki orada təkcə qəhrəmanların deyil, öz daxili dünyamın da əksini gördüm.
Kitab həm ümidsizlik, həm də ümid haqqında idi. Həyatın bizə verdiyi çətinliklərin təsadüfi olmadığını, hər şeyin bir mənasının olduğunu göstərirdi. Bəzən elə olur ki, insan hər şeyin bitdiyini düşünür, amma ən qaranlıq gecənin ardından dan ulduzu doğur. Bu roman məhz o hissi yaşatdı mənə – nə qədər çətin olsa da, sonda bir işıq var.
Əgər hansısa kitab insanın düşüncələrini dəyişdirirsə, ona yeni suallar verdirirsə, demək ki, o kitab dəyərlidir. Dan Ulduzu mənə həm düşünmək, həm hiss etmək, həm də xatırlamaq üçün çox şey verdi. Sən demə, bəzən ən çox ehtiyacımız olan şey sadəcə bir işıq imiş…
Reklam