Puan vermedi
"Sanatlı bir eser, sanatkârı icab eder..."
İşte ey tabiata saplanan ve bataklıkta boğulmak derecesine gelen gàfil! Bütün mâzi ve müstakbele ulaşacak hikmetli ve kudretli mânevî el sahibi olmayan birşey, nasıl bu zeminin hayatına karışabilir? Senin gibi hiç ender hiç olan tesadüf ve tabiat buna karışabilir mi? Kurtulmak istersen, "Tabiat, olsa olsa bir defter-i kudret-i İlâhiyedir; tesadüf ise, cehlimizi örten gizli bir hikmet-i İlâhiyenin perdesidir" de, hakikate yanaş.
Yirmi Beşinci Pencere
Nasıl ki, madrub, elbette dâribe delâlet eder; san’atlı bir eser, san’atkârı icâb eder; veled, vâlidi iktizâ eder; tahtiyet, fevkıyeti istilzam eder, ve hâkezâ. Bütün umûr-u izâfiye tâbir ettikleri, biribirsiz olmayan evsâf-ı nisbiye misillü, şu kâinatın cüz’iyâtında ve heyet-i umumiyesinde görünen imkân dahi, vücûbu gösterir. Ve bütün onlarda görünen infiâl, bir fiili gösterir. Ve umumunda görünen mahlûkıyet, hàlıkıyeti gösterir. Ve umumunda görünen kesret ve terkib, vahdeti istilzam eder. Ve vücûb ve fiil ve hàlıkıyet ve vahdet, bilbedâhe ve bizzarure, mümkin, münfail, kesîr, mürekkeb, mahlûk olmayan, Vâcib ve Fâil, Vâhid ve Hàlık olan mevsuflarını ister. Öyle ise, bilbedâhe, bütün kâinattaki bütün imkânlar, bütün infiâller, bütün mahlûkıyetler, bütün kesret ve terkibler, bir Zât-ı Vâcibü’l-Vücud, Fa’âlü’n-Limâ Yürîd, Hàlık-ı Küll-i Şeye, Vâhid-i Ehade şehâdet eder.
Elhâsıl: Nasıl imkândan vücûb görünüyor; infiâlden fiil ve kesretten vahdet-bunların vücudu, onların vücuduna katiyen delâlet eder. Öyle de, mevcudât üstünde görünen mahlûkıyet ve merzûkıyet gibi sıfatlar dahi sâniiyet, rezzâkıyet gibi şe’nlerin vücudlarına katî delâlet ediyor. Şu sıfâtın vücudu dahi, bizzarure ve bilbedâhe, bir Hallâk ve bir Rezzâk Sâni-i Rahîmin vücuduna delâlet eder.
Demek, herbir mevcud,
Dipnot okumayı sevdiren kitap.1000Kitap
Not: Kitap hakkında yazılan en uzun incelemelerden birisi olacak.
Bu incelemeyi, kitabın içerisinden almış olduğum ve kaynak eserlerden topladığım notlarla birleştirip bir edebiyat dergisinde yayımlatmak üzere paylaşıyorum.
* Dante, “öteki dünyaya” yaptığı düşsel geziyi destanlaştıran İlahi Komedya’yı 1307 - 1321 yılları arasında kaleme aldı. Dil olarak Latince yerine Toscana lehçesini kullanarak, İtalyan dilinin ilk ve en uzun soluklu şiirini yazdı. Cehennem, Araf, Cennet ana başlıklarını taşıyan üç bölüme (cantica) ayrılan şiirin toplam dize sayısı 14.233’dür.
Peki, Dante bu eserinde ne anlatıyor?
Öncelikle kitabın ismini açıklamakta fayda var, neden İlahi Komedya?
Dante, yapıtına Comedia (o dönemde bu sözcük tek ‘m’ ile yazılıyordu) adını vermiş önce. Çünkü Cehennem bölümünün ürkütücü ortamına karşılık, şiir, komedilerde olduğu gibi mutlu sonla sonuçlanır; üstelik herkesin anladığı bir dille (İtalyanca) yazılmıştır. İlk kez 
Giovanni Boccaccio ’nun eklediği Divina (İlahi) sıfatı 1555 yılında Venedik’te Ludovico Dolce’nin yaptığı baskıda kitabın kapağında da yer alınca, o tarihten sonra yapıtın adı Divina commedia (İlahi Komedya) olarak benimsenmiştir.
Kitabın konusu kısaca şöyle;
Dante’nin Cehennem, Araf ve Cennet’e yaptığı düşsel bir gezinin öyküsüdür. Dante’ye Cehennem’de ve Araf’ta Latin şair 
Vergilius rehberlik eder. Araf’ın tepesinde (XXX. Kanto) Vergilius yerini Beatrice’ye bırakır. Cennet boyunca Dante’ye Beatrice rehberlik eder. Gezi 1300 yılı 7 Nisan Perşembeyi 8 Nisan Cumaya bağlayan gece başlar, 14 Nisan Perşembe günü sona erer.
Beatrice, Dante'nin 9 yaşındayken görüp aşık olduğu kadındır. 1288 yılında Beatrice, Floransa'lı şövalyelerden Simone dei Burdi ile evlenir. Fakat Beatrice evliliğinden sadece iki sene sonra, 1290'da henüz yirmi dört yaşındayken kesin
Giovanni Boccaccio ’nun eklediği Divina (İlahi) sıfatı 1555 yılında Venedik’te Ludovico Dolce’nin yaptığı baskıda kitabın kapağında da yer alınca, o tarihten sonra yapıtın adı Divina commedia (İlahi Komedya) olarak benimsenmiştir.
Kitabın konusu kısaca şöyle;
Dante’nin Cehennem, Araf ve Cennet’e yaptığı düşsel bir gezinin öyküsüdür. Dante’ye Cehennem’de ve Araf’ta Latin şair Vergilius rehberlik eder. Araf’ın tepesinde (XXX. Kanto) Vergilius yerini Beatrice’ye bırakır. Cennet boyunca Dante’ye Beatrice rehberlik eder. Gezi 1300 yılı 7 Nisan Perşembeyi 8 Nisan Cumaya bağlayan gece başlar, 14 Nisan Perşembe günü sona erer.
Beatrice, Dante'nin 9 yaşındayken görüp aşık olduğu kadındır. 1288 yılında Beatrice, Floransa'lı şövalyelerden Simone dei Burdi ile evlenir. Fakat Beatrice evliliğinden sadece iki sene sonra, 1290'da henüz yirmi dört yaşındayken kesin
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Puan vermedi·1380 syf.··
Beğendi
·2023 20. kitabı
·180 günde okudu
·Okunma: 22 Mayıs 2023 16:42
İbrahimî dinlerin kitaplarını okumaya ilk Bakara 136. ayeti okuduğumda karar vermiştim. O ayet: “Deyin ki: Biz Allah’a; bize indirilene (Kur’an-ı Kerim’e), İbrahim, İsmail, İshak, Yakub ve torunlarına indirilene, Musa ve İsa’ya verilen ile, bütün peygamberlere Rabblerinden kendilerine verilenlere iman ettik. Onlardan hiçbirini diğerinden ayırt etmeyiz ve biz O’na teslim olmuş kimseleriz.” Bu ayet bana : “Neydi onlara indirilen? Ne kadar farklıydı bizim inancımızdan? Ve o kitaplar ne kadar değiştirilmiş tahrif edilmiş olabilir?” sorularını düşündürmüştü. Bu soruları gidermek için ve “Madem ki yaratıcı tektir o halde yarattığı eserlerin de ortak noktaları tekliğine işaretlerle doludur.” düşüncesi ile bu dinlerin kitapları ve İslam dininin kutsal kitabı Kuran-ı Kerim arasında benzerlikler bulmak için yapttığım 180 günlük bir okuma çalışmasına itti. Çok zekv aldığım bir çalışma olmasının yanında Allah’ın tekliğine olan inancımı sağlamlaştıran bir okuma oldu. Zira gerek Tevrat , gerek İncil gerekse Zebur’da bulduğum benzerlikler zaman içerisinde bazı İbrahimî dinlerin kitaplarına yapılan tahrifatlara rağmen çok fazlaydı. Bu da bana ilahi ana mesajın her dönemde bir ağızdan gönderildiğini, elçisinin ümmi olmasına rağmen Kuran’ın ne kadar isabetli bir kitap olduğunu, ancak ve ancak bir Rab tarafından gönderilebileceğine olan inancımı pekiştirdi.
Bulduğum benzerlikler insan ilişkilerinden Rabbin tekliğine, dünya hayatının geçiciliğinden beslenme adabına kadar çok geniş bir konu alanına yayılmakta. Bu geniş konulu benzerlikler sayfalar tutan bir çalışmayla sonuçlansa da 1000Kitap için yazdığım bu inceleme yazısı için birkaç kısa örnek vereceğim:
Anne/ Baba Hakkı:
Kuran: Biz insana ana-babasına iyi davranmasını emrettik. (Ankebut 8.ayet)
Tevrat: Tanrın Rabbin buyruğu
Hayal olamayacak kadar gerçek...
İlahi Komedya Dante'nin Cehennem, Âraf ve Cennet'e yaptığı düşsel bir gezinin öyküsüdür.
Cehennem 34 kantodan, Âraf ve Cennet 33 kantodan oluşur.(ayrı ayrı)
Cehennem kısımı bence kitabın en güzel kısmıydı. Nefes kesiciydi. Hayal etmesi oldukça zor ve sınırları zorlayan bir bölümdü.
Dante'nin bahsettiği cehennem, aşağı indikçe daralan bir çukurdu ve bu çukur 9 kattan oluşuyordu, cehennemin 9 tabakası. Aşağı indikçe günahlar ve cezalar daha büyük ve daha acılı oluyordu. Dante bu yolculuğu sırasında ünlü insanlarla da karşılaşıp onlarla da konuştuğu bölümler var. Onların hikayesine de az da olsa, cehennem bölümünde yer verilmiş. Bazı katlarda Roma veya Yunan mitolojilerinden aldığınm varlıkları cehennemin koruyucusu yapıyordu.
Bu eserde mitoloji felsefe ve birçok alana, bolca yer verilmiştir.
Cehennemin giriş katında, kötülükle iyilik de yapmadan yaşamış olan ruhların bulunduğu yerdir.Cehennemin ilk katında vaftiz olmamış ruhlar, ikinci dairesinde şehvet düşkünleri, üçüncü katında oburlar, 4. katında cimriler, savurganlar, öfkeliler, 5. katında öfkeye yenik düşenler, 6. katında sapkınlar ,7. katında saldırganlar, cinsel sapkınlar, tefeciler, hileciler, 8. katında din sömürücüleri, büyücüler, rüşvet yiyenler, ikiyüzlüler, hırsızlar, bölücüler, 9.katında hainler vatanlarına ve konuklarına ihanet edenler. (katlar kendi arasında bölümlere de ayrılıyor)
Bu bölümde, buzlarla kaplı olan cehennemde, Lucifer ortaya çıkıyor. Muhteşemdi.( o kısmı tekrar tekrar okudum)
2. kısım olan Araf; cehennem ve cenneti arasında bir köprü. Araf dağına tırmanmaya çalışırlar en üst katta, dağın en üstünde yeryüzü cenneti bulunur. Araf 7 kattan oluşur. Bu bölümde cehennem bölümüne kıyasen daha çok ruhlarla konuşulur ve onların hayat hikayesi öğrenilir.
Kur’ân'ı kerim 114 sure'den oluşur. Bu surelerin 86'sı mekke dönemi, 28'i ise Medine dönemin de inmiştir.
- Fatiha Suresi Kur'an'ın ilk suresidir. Sure, 7 ayetten oluşur. Mekke döneminde inmiştir, ve iniş sırasına göre 5. suredir. Fatiha Suresi'nin ilk sure olması, surenin içeriğinde Kur'an öğretisinin bir özetinin yer alması olarak açıklanmıştır. Ve Kur'an'ın ilk suresi olduğu için, adını ''başlangıç, açılış'' anlamlarına gelen ''fatiha'' kelimesinden almıştır.
- Bakara suresi, Kur'an'ın ikinci suresi olup, aynı zamanda da 286 ayet ile en uzun suresidir. Sure adını içinde geçen hz. Musa ile ilgili bir kıssadan almıştır. Bakara kelimesinin anlamı inek/sığır demektir. Sure Medine dönemin de nail olmuştur. Yapısı itibarı ile Kur'an'ın özeti gibi bir suredir. İçinde bir çok konu ile ilgili hüküm ve kıssalar mevcuttur.
- Kur'an'ın 3. Suresi Al-i imran suresidir. Sure 200 ayetten oluşmuş olup Medine dönemin de inmiştir. İsmini 33. Ayetin de geçen ve imran ailesi anlamına gelen Al-i İmran'dan almıştır. İmran, hz. İsa'nın annesi hz. Meryem'in babasıdır. Bu surenin hâkim konusu, bu ailenin temsil ettiği peygamberlik, İsa, Meryem ve Hristiyanlık inancıdır.
- Kur'an'ın 4.suresi Nisa suresidir. Sure 176 ayetten oluşmakta olup Medine dönemin de inmiştir. Sure, ismini Arapça kadınlar anlamına gelen “nisâ” kelimesinden alır.
- Kur'an'ın 5.suresi Maide suresidir. Sure 120 ayetten oluşmuş olup Medine dönemin de inmiştir. Sure ismini, 112 ve 114. Ayetlerin de geçen sofra anlamına gelen Maide kelimesinden almıştır.
- Kur'an'ın 6.suresi En'am suresidir. Sure 165 ayetten oluşmuş olup Mekke döneminde inmiştir. Sure ismini 136. 138. ve 139. âyetlerinde geçen koyun, keçi, deve, sığır ve manda cinsi evcil hayvanları ifade eden En’âm kelimesinden alır. Allah'ın birliği ve puta tapmayı
Puan vermedi·333 syf.··
Beğendi
·2022 89. kitabı
·7 günde okudu
·Okunma: 07 Aralık 2022 14:58
Dante Aligheri, 1265 yılında Floransa’da doğmuş ve genç yaşlarda şiirler ilgilenmeye başlamıştır. Çok severek evlendiği Beatrice’in ölümünün ardından Dante’nin hayatı büyük değişikliklere maruz kalmıştır.
Dante’nin “İlahi Komedya” (La Divina Commedia) isimli üçlemesi (1307 – 1321) Cehennem (inferno), Araf (purgatorio) ve Cennet (paradiso); şairin öteki dünyaya yaptığı düşsel yolculukları anlatır. Yapıta göre mutluluğa ulaşmanın yolu ahlaki erdemlere uymak ve düşüncenin temizliğidir. Eser Ortaçağ’ın yazı dili olan Latince olarak kaleme alınmıştır. Dante, Cehennem ve Araf’ı Vergilius ile gezer, Cennet’i ise; Beatrice ile birlikte gezer. Ve bu gezilerde Dante’nin 24 saati vardır.
Cehennem kitabı; 34 kantodan oluşur ve Dante’nin hayalindeki cehennem okura aktarılır.
Cehennem adlı esere geldiğimizde; cehennem 9 kata (halkaya) bölünmüştür ve yükseldikçe günahların fazlalığını temsil eder. (Bu hesaba göre sayılar yükseldikçe aslında daha aşağıda yer alır günahkar olan ruhlar.)
Birinci Katta: Hristiyanlıktan önce yaşadığı için vaftiz edilemeden ölmüş olanlar
İkinci katta: Şehvet düşkünleri
Üçüncü katta: Açgözlüler, cimriler
Dördüncü katta: Müsrifler
Beşinci katta: Başkalarına azap edenler, öfkelerine hakim olamayanlar
Altıncı katta: Sapıklar, tefeciler, dalkavuklar
Yedinci katta: Şiddet yanlıları, katiller
Sekizinci katta: Sahtekarlar, hırsızlar, bölücüler, insanları aldatanlar
Dokuzuncu katta: İhanet edenler
Bu arada okurken fark ettiğim ve muhtemelen okuyan herkesin de ilgisini çeken (belki de sinirlendiren) bir konuya dikkatinizi çekmek isterim. Şahsen ben de sinirlenmedim desem yalan olur. Okuyanlar tahmin etmiştir zaten. Hz Muhammed’in ve Hz Ali’nin bu kitapta (cehennemin 8. katında) yer alması maalesef. Onların cehennemde tasvir edilmesi bile sinirlenmemize yeterli
