şura kol
@artsoule
istanbul
20 okur puanı
Aralık 2019 tarihinde katıldı
“Âşıktık kat!”
Savaşın ortasında; babası cephede, yalnız annesi ve küçük kardeşleriyle umutsuzluk içinde dolaşan Sultanmurat’ın dünyasına “Sultanmurat cana Mirzagül” yazılı ipek bir mendil düştü.
15 yaşındaki Sultanmurat, aslında küçük yaşta hem asker hem aile reisi olmanın sorumluluğunu yüklenen cesur ve temiz bir yürek. Savaşın zorluğu ve yıkımını anlatırken Aytmatov, aynı zamanda insanın aşkla ve sevgiyle en büyük yıkımlara bile nasıl göğüs germe gücü bulduğunu da gözler önüne seriyor.
Sultanmurat’ın Mirzagül’e olan aşkı, sözleri, davranışları, bana göre gerçekten saf ve içten olan duyguların dışa vurumu, adeta savaş ortasında açan bir Kardelen.
Aytmatov yine birçok duyguyu aynı anda hissettirmeyi başardı ve bu aşkın peşinde beni de dolaştırdı.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Savaş ve savaşın yıkımlarını, topluma ve aileye yaşattıklarını etkileyici bir samimiyetle anlatması dışında; ana ve toprak ananın evlatları, vatan, kayıplar ve savaş hakkındaki dertleşmesi kitabın en özgün noktasını oluşturuyor.
Bir kadın olarak; bir eş ve evlat kaybetme acısıyla, bir anne olarak aileyi ve vatanı koruma içgüdüsünün harmanlanması daha güzel ve sade anlatılamazdı.
Kitabı okumayanlar incelemeyi okumasınlar lütfen, spoiler içeriyor2023 Okuma Raporları
Türk Edebiyatından okuduğumuz çoğu eserde yadsınamaz bir yanlış evlilik teması vardır. Kırık hayatlar yalnız bu temanın çevresinde değil, bana göre insanın nefsine olan yenilgisini ve hayatın kendine bahşettiği nimetlere olan nankörlüğünü Ömer Behiç sayesinde çok güzel dolaşmış.
İyi baba olamayacak bir erkek eş olarak seçilmemeli ve iyi bir eş olamayan erkek babalığa eriştirilmemeli…sonuna kadar savunacağım bu fikri yıkan bir Ömer Behiç beni derinden sarstı. Böylesine düzgün ahlaklı bir aile babası, şefkatli bir eş nasıl olurda nefsin denizlerinde savrulmaya başlayabilir? Neden bilmem, Ömer Behiç ve Vedide’nin kızları namıdiğer nine kadın, yalnızca babasına dargın hasta bir kız çocuğu değil okuyucu olarak benim adıma da Ömer Behiç’e dargın gibiydi. Vedide karakteri, bazen korkularımızı serbest bırakmamamızın, onları adeta bir dua gibi dilimizden düşürmemenin yanlışlığını bana bir kez daha kanıtladı. Vedide evlat acısını kocasının ihanetiyle beraber yaşarken dünyadan kendini soyutlamış, maneviyata yönelmiş olarak karşımıza çıkar. Onun bu hali şu şekilde tasvir edilir;
“…herkesin hayalinde seccadesinin üzerine kapanıp kıvrana kıvrana ağlayan, boğulup coştukça zehirlenen fakat zehirlendikçe rahatlayan…matem içinde ananın acı manzarası uyanırdı.”
Vedide’nin bu hali evlat acısını düşünen her kadının anlayabileceği türdendir.
Diğer tarafta ise, evladının vefatı sırasında bile, nefsine yenik düşerek defalarca kollarına koştuğu aşığından gelecek bir teselliyi bekleyen, adeta günahına ortakçı olarak bir evlat acısını sokan, sözde acılı babamız Ömer Behiç’i görüyoruz. Ömer Behiç kendisi de bu zayıflığının farkında ve bana asıl acı verici gelen de budur. Ömer Behiç kendi durumunu şöyle özetliyor;
“Kendi kendisine, “Ne garip! Ne garip!” diyor ve insan denen zayıf, âciz şeyin,
“Bir kitaba bu derece muhabbetle bağlandığımı hiç hatırlamıyorum. Feride, Kamran’la olan gönül ilişkisinden çok; hayatı, sergüzeşti ile bana ilham verdi. Genç bir hanımın hayat zorluğu ve çabaları hoşuma gitti ve bir parça yaşama sevinci daha doğrusu yaşama takati buldum. Ayın on beşi kara ise on beşi beyazdır. Gece olmadan gündüz olamaz ve elbet mutlu günlerim gelecek. Kendime bir baş ucu kitabı bulmuş oldum.”
27.07.2022-Celepköy
Hayatımın zor bir döneminde okuduğumdan mı yoksa benim için yazılmış hissiyatı olduğundan mı bilmem, ne zaman başım sıkışsa Çalıkuşu’na sığınırım. Benimle konuşan, hiç görmediğim ve tanımadığım bir çok kadın bana teselli verir. Tıpkı şu cümlelerde olduğu gibi;
“Kızlarım, ümitsiz hastalıkların, mukadder felaketlerin son bir ilacı vardır: tahammül ve tevekkül. Elemlerde bir gizli şefkat var gibidir. Şikayet etmeyenlere, kendilerini güler yüzle karşılayanlara karşı daha az zalim olurlar.”
27.04.2023
Suat Derviş şöyle diyor:
“Biz kadınlar hangi yaştan, hangi ırktan, hangi asırdan olursak olalım hep aynı şekilde hisseder ve aynı şekilde muhakeme yürütürüz. Dikkat ederseniz görürsünüz ki, biz kadınlar diktatör bir devlet idaresinde teşekkül etmiş gizli bir cemiyetin azalarına benzeriz. Birbirimizi ne kadar çekemezsek çekemeyelim…Bir zorluk karşısında hemen birleşiriz. Birbirimizi daima müdafaa eder ve ortak düşmanın nefesini çıkarmaya uğraşırız.”
Suat Derviş’in kadınlarıyla ve kendisi ile bu kitapla tanışmış olmaktan memnunum. 22 yaşında bir genç kadın olarak kadınların tüm ilginç yaşanmışlıkları ile ilgili öyküler okumak çok hoşuma gitti. Ancak bana uçarı ve ilginç gelen bazı hikayeler yoktu diyemem. Anneanneme bu hikayelerden en beğendiklerimi okuduğumda aslında bu uçarılığı hissetme sebebimin benim toyluğumdan ve tecrübesizliğimden ileri geldiğini anlamış oldum. Çünkü benim müthiş ilginç bir hikaye olarak okuduklarıma anneannemin “ falancanın kızı da böyle bir şey yapmıştı.” ve ya “ben fabrikada çalışırken biz de böyle şeyler yaşardık.” gibi tepkileriyle aslında Suat Derviş’in kadınlarının tecrübeyle sabit gerçek ve yaşayan kadınlar olduğunu da anlamış oldum.
