Ayşe
@aysealhan
27 okur puanı
Şubat 2021 tarihinde katıldı
Kitabı yeni bitirdim. Roman bir miras meselesiyle açılıyor. Anne ve baba dört çocuklarına mirası eşit bölmek isterken, ailenin hafıza mekânı olan iki kulübeyi yalnızca küçük kardeşlere bırakmayı planlıyorlar. Bu karar, zaten kırılgan bağlarla birbirine bağlı kardeşler arasında gerilimi artırıyor.
Kulübe, görünürde miras gibi dursa da aslında aile içindeki eşitsizliğin, susulmuş geçmişin ve gömülü travmaların sembolüne dönüşüyor.
Konuşulmayan her şey, miras bahanesiyle yüzeye çıkmaya başlıyor.
Kahramanımız altmışlarına yaklaşmış bir kadın. Bu yaş vurgusu önemli çünkü çocukluğunda yaşadığı istismarın, aradan onlarca yıl geçmesine rağmen yaşamının merkezinden hiç eksilmemiş olması; travmanın bir “anı” değil, bir “hayatta kalma biçimi” olduğunu gösteriyor. O da artık kendi ifadesiyle “kurban değil savaşçı olmayı” seçmiş biri.
Roman, annenin ve kız kardeşlerin ona bir türlü inanmayı veya yüzleşmeyi seçmemeleri nedeniyle, hayattayken ailesini kaybetmiş bir kadının yalnızlığını anlatıyor. Anne ve kardeşler, gerçeği inkâr ederek aile düzenini koruduklarını sanıyorlar; Bergljot ise gerçeği söyleyerek kendini korumaya çalışıyor. Bu çatışma romanın tüm duygusunu belirleyen şey.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Kitap bir Alman şehri olan Roulettenbourg’da geçmektedir. Kitap Aleksey İvanoviç’in notları üzerine anlatılmaktadır. Bir öğretmen olan Aleksey Polina’ya derin bir tutkuyla ve hırsla aşıktır. Polina ise Aleksey’in duygularına asla karşılık vermediği gibi onu küçümser, uşağı gibi davranmaktan çekinmez. Aleksey’in aşkı yaşanan olaylar sonucunda kumar tutkusu ve hırsına dönüşür.
Kitap Dostoyevski’nin psikolojik realizmde ne kadar usta olduğunun kanıtı. İnsan doğasındaki hırs ve tutkunun yıkıcı etkisi kitaptaki bütün karakterlere sirayet etmiştir. Yan karakterdeki para hırsı, kumar tutkusu ve aşk … Dostoyevski’nin gerçekçi dili sayesinde o kumar masasında sizde kendinizi buluyorsunuz.
Kitapta cahil bir topluluğun dedikodularının ve acılarının toplumsal bir cinnete nasıl dönüştüğü, bu cinnetin bir çocuğu nasıl katil ettiği anlatılıyor. Babası annesinin aşığı tarafından öldürülen Hasan'a namus temizliği adı altında kendi annesi Esme'yi öldürtmeye çalışan cahil ve malesef tanıdık bir toplum anlatılıyor. Esme ataerkil bir sistemde güzel bir kadın olmanın acılarını, kadının istismarlanabilirliğini temsil ediyor.
Yaşar Kemal'in betimlemeleri ve şiirsel dili insana anneannensinden acıklı bir hikaye dinliyor hissi veriyor.
Kitapta herkesin işleneceğini bildiği ama kimsenin engel olmadığı bir cinayet, maktulun arkadaşı tarafından anlatılıyor.
Cinayet kız kardeşlerinin namusunu temizlemeyi düşünen, bütün mahallenin çok iyi kardeşler dediği ikiz kardeşler tarafından gerçekleşiyor. İkizler bu cinayeti işlememek için her şeyi çok göze görünür, engellenebilir şekilde yapıyorlar. Buna rağmen toplumun baskısı, desteği ve maç izlermişçesine heyecanı nedeniyle cinayet gerçekleşiyor.
Konu namusunu temizlemek olunca en iyi insanların bile istemeyerek de olsa neler yapabildiğini, toplumun bu namus adına işlenen suçları meşrulaştırması hatta desteklemesi, toplumdaki empati eksikliğiyle beraber bir insanın ölümünün vahşice gerçekleşmesinin bile bir tiyatro oyunu gibi izlenmesi aslında yazarın değindiği noktalar.
"Ancak cinayeti engelleyebilmek için bir şeyler yapabilecekken yapmayanların çoğu, namus sorunlarının ancak faciada rol almış kişilerin erişebildiği kutsal alanlar olduğu bahanesiyle kendilerini avutmuşlardı."
