Size şunu temin edebilirim ki; adi hayat mücadelesi, yaşamak için şu her gün yaptığımız kavga, harpten bin kat daha müthiştir.Emin olunuz ki İstanbul’a geldiğim günden beri cephenin mermileri arasında geçen günlerimi aradım.
Bilir misiniz? Maişet-geçinme- zarureti ile yapılan fedakarlıklar kadar güç, güç ve ağır şey yoktur. 12 yaşımdan beri bu mecburiyetten hür kalabileceğim günü arıyorum. Şimdi bana Çanakkale’nin hayali bile munis-sevimli- geliyor. Keşke orada kalsaydım... mesela bir Queenn Elizabet zırhlısını göz önüne getiriniz, dumanlar savrularak, simsiyah gövdesi ile Arııburnu önünde duruyor. Biz onu görüyoruz bir dakika, bir saniye, bir salise geçmeden onun üstümüze bir mermi daha savuracağını biliyoruz, tıkanmış nefeslerimizle bekliyoruz. Büyük topların ağzında iptida-ilkin- küçük bir alev ve duman yığını görünüyor, sonra yeri göğü sarsan bir ses, bir şehrin yıkılmasına benzeyen müthiş bir gümbürtü kopuyor, yüz adım ilerimizde, vatandaşlarımızın kollarının , bacaklarının , kafalarının havada uçuştuğunu görüyoruz. Haşyet-korku. Bu mermi bizim üstümüzde de patlayabilirdi. Sonra düşünüyoruz: vücutları hevayi nesimede-havada tuzla buz olan insanların arasında bizim yarım saat evvel görüştüğümüz, elini sıktığımız arkadaşlar var, onlara bir damla gözyaşı dökmeye vakit kalmadan arkamızda bir mermi daha patlıyor!
Büyük bir ısırabın tesirinden kurtulmaya çalışan ruh, manevi ümitlerden mahrum kalınca, hayvani zevkler arar.Ölülerin yanında şehevi arzu duyan insanlar nadir değildir. Korku, nefret, öfke, hicap gibi temayüllerin(eğilimlerin) cinsi arzuya sur’atle istihale ettiği(dönüştüğü) daima görülür.