Birinci kitabın sadece filmini izlemiştim, ikinci kitabı okuyunca mükemmel bir kurgunun içinde buldum kendimi yine, bazı noktalarda tıkandım çünkü sanırım film ve kitap aynı değil tamamiyle kitaba bağlı kalmadan çekilmiş ama yinede beni içine çekmeyi başardı. Zevkle okudum.
Farklı coğrafyaların edebiyatını okumak, o coğrafyalar hakkında ne kadar çok şey öğretiyor insana. Yalnızca anlatılan hikâyeler değil; karakterlerin sokakta yürürken düşündükleri, yemek yerken gözlemledikleri, birbirlerini sevmeleri ya da birbirlerinden nefret etmeleri de bize o toplum hakkında adeta bir rapor sunuyor.
Azeri edebiyatından okuduğum bu olağanüstü kitap da beni yine alıp başka coğrafyalara götürdü. Moskova ve Bakü sokaklarında karakterlerle birlikte dolaştım. Şehirler ayrıntılı tasvirlerle anlatılmasa da bu kez onları karakterlerin iç dünyalarından geçerek tanıdık; onların sevinçleri, kırgınlıkları ve özlemleriyle gezdik.
Bu kitap aslında iki ayrı romandan oluşuyor: Ak Liman ve Beş Katlı Apartmanın Altıncı Katı. Birbirlerinden bağımsız görünseler de aynı hikâyenin devamı gibiler. Ancak bu iki romana, kırk beş yıl sonra eklenen yeni bir son daha var: Tahmine'nin Son Sırrı. Yazar, sonsözünde neden böyle bir hikâye ekleme ihtiyacı duyduğunu anlatıyor. Açıkçası, ben de kitabı bitirdiğimde onunla benzer bir düşünceye kapılmıştım. Ama bu son metni okuyunca yapılan eklemenin hem oldukça romantik hem de yazarın yarattığı karakterlere ne kadar bağlı olduğunun bir göstergesi olduğunu düşündüm.
Bu metin tam anlamıyla bir klasik. Rus romanlarında rastladığımız o güçlü olay örgüsüne sahip. Karakterlerin iç monologları oldukça fazla olmasına rağmen anlatının ritmini hiç bozmuyor; aksine onları psikolojik açıdan daha yakından tanımamıza imkân veriyor. Bunun yanında, bizdeki klasiklerin taşıdığı o tanıdık duyguya da sahip. Okurken kalbi titreten bir ton hep var ve anlatının sesi hiç düşmüyor. Sade bir dille yazılmış olmasına rağmen basitlikten çok uzak; derinliği olan, yaşamdan çok insanın iç dünyasına yönelen bir roman.
Ak Liman'da bir yayınevinde
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Fareler ve İnsanlar
Fareler ve İnsanlar, Büyük Buhran döneminde Kaliforniya’da mevsimlik işçi olarak çalışan iki arkadaşın hikâyesini ele alıyor: zeki ama yoksul George Milton ile saflığı ve fiziksel gücüyle bana Yeşil Yol filmindeki John Coffey’i anımsatan zihinsel engelli Lennie Small.
George ve Lennie’nin en büyük hayali kendi çiftliklerine sahip olup kimseye bağlı yaşamamak. Ancak Lennie’nin iyi niyetli fakat kontrolsüz davranışları trajik olaylara yol açıyor. Hikâye dostluk, yalnızlık, hayaller ve acı gerçekler etrafında şekilleniyor.
Son olarak kitabın adı, İskoç şair Robert Burns’ün bir şiirinden geliyor: “En iyi planlar fareler ve insanlar için çoğu zaman ters gider.” Maalesef George ve Lennie için de böyle oluyor. Sonu kalbimi kırdı...
Dantel, yalnızca ipliğin sabırla işlenmiş hali değildir, yaşamın da görünmez desenlerini taşıyan bir aynadır, öyle değil mi? İnsan, hayatta attığı her adımı bir ilmek gibi örer, kimi zaman sevinçleri, kimi zaman acıları ince bir nakış gibi günlerine işler. Nasıl ki bir dantel tek bir düğümle tamamlanmazsa, yaşam da tek bir başarı ya da yenilgiyle anlam kazanmaz. Yıllar geçtikçe geriye dönüp baktığımızda, dağınık sandığımız ilmeklerin aslında birbirine bağlı olduğunu görür, sabırla örülen hayatımızın, tıpkı bir dantel gibi zarif ve benzersiz bir bütün oluşturduğunu fark ederiz. Dolayısıyla kitabın ismini bu noktada çok anlamlı buldum.
Dört kadın…
Yaşamlarına dair desenleri sabırla ören dört kadının hikayesini okurken her şey öyle tanıdık gelecek ki. Bazen sabırla atılan her ilmeğin ortaya çıkardığı deseni bozup, en baştan başlamak gerektiğini de hatırlatıyor.
Kitabın içerisindeki hayatlardan geçince insan düşünmeden edemiyor aslında ne kadar çok duygularımızla yaşıyoruz. Belki de en çok beklentilerimizle. Ama hayat işte bizim içimizden geçenlerle karşımızdakilerin duyguları aynı olmuyor. Dolayısıyla hayal kırıklıkları yaşıyoruz bolca. Ama devam etmek zorundayız. Her defasında da başımızı koyacağımız bir omuza ihtiyacımız oluyor.
Her kadının yaşadığı hayal kırıklıklarına rağmen mutlaka bir yerlerde yine insanın içini harekete geçiren duygular vardır diye düşünüyorum. Belki zamanı değildir ya da yanlış kişilerdir. Ama insan her defasında yanlışı bulmak konusunda çok da başarılı, bu da bir gerçek.
Güzel yarınlara…
Eser (Hz. İdris'in hayatını konu edinen) yahudi ve erken Hristiyanlık döneminin mistik anlayışının temelini oluşturan apokrif bir yapıt olarak karşımıza çıkmaktadır. Yapıt sadece Habeş kilisesi tarafından tamamıyla kanonik olarak kabul edilmiştir.
Eser akış olarak birbirine bağlı bölümlerin peş peşe sıralamasıyla oluşturulmuştur.
Gözcüler; kitabın insanlar tarafından en çok bilinen ve ilgi çeken bölümüdür. Bu bölümde insan kızlarına şehvet duyarak yeryüzüne inen meleklerden bahsedilir. Bu meleklerin insan kızları ile birlikte olması sonucunda ise Nefilim denilen 'Devler' ortaya çıkmıştır.
Yasaklı bilgiler; yeryüzüne inen meleklerin insanlara öğrettiği ilimler (savaş aleti yapımı, değerli madenlerin işlenmesi vs.) ile Nefilimlerin mücadeleleri sonucunda kötülüğün doğuşu ele alınır.
Astronomi; Enok peygamberin gökyüzü yolculuğu sırasında (güneş ve ay hareketleri, yıldızların gizemi, evrenin temel verilerini) öğrenmesini konu edinir.
Kıyamet ve yargılama; dünya üzerinde kötülük ve adaletsizliğin nasıl yayılacağı ve bunların nasıl sona ereceği; Rabbin kötüleri cezalandıracağı ve iyileri mükafatlandıracağı anlatılır.
Yapıtın empirik yönünün yüksek olması ve mistik konuları daha çok ele alması nedeniyle benim için bir tık mantıksızdı...
Keyif alamadım ama bu konunun belgeselleri daha bir hoş diyebilirim. Herkese izlemesi tavsiye edilir. Özellikle Sümer ve Antik Mısır ile konunun bağdaştırılması daha açıklayıcı olmuş.
Sıradışı, adeta Gogol'u okur gibi oldum.
Kitap orijinaline uygun noktalama işaretleriyle çevrilmiş. Sadece noktalama ve virgül kullanılmış. Konuşma çizgisi, soru ve unle ve diğer işaretlerin hiç biri yok. Yazarın tercihine bağlı kalınarak çeviri yapılmış.
Sadece yazım kurallarıyla değil, konusu ve temasıyla da ilginç. Sıradışı, bir çırpıda bitirmeye sizi mecbur eden akıcı tarzıyla da ilginç bir öykü.
1998 Nobel Ödüllü yazarın bu kitabında, "Bilinmeyen Ada" arayışında olan bir adam ve bir kadının, kendilerini arama amacına dönüşen denize açılma öyküsünü konu ediniyor.
Keyifli okumalar.