Beyza Öztürk
, bir kitap okuduPuan vermedi·400 syf.·
4 günde okudu
·Okunma: 10 Mayıs 2024 13:23
·2024 12. kitabı
Reklam
Beyza Öztürk
, bir kitap okuduPuan vermedi·400 syf.·
10 günde okudu
·Okunma: 07 Mayıs 2024 15:55
·2024 11. kitabı
Filistin’deki birçok aydın uzun vadede İsrail’in hayatta kalabilmesinin Araplarla birlikte var olmalarından kaynaklanacağını tartışıyordu. “Yahudiler ve Araplar arasında bir anlayış… temelinde iki özerk kültürlü insanların arasında tam bir politik eşitlik” ilkesini savunan Brit Shalom’un veya Barış Anlaşması’nın oluşmasıyla ortaya çıkan iki ulus kavramının kökü 1920’lere dayanıyordu. Bu felsefenin dayanağının bir parçası “Siyonist etkinliğin etik bütünlüğü”nü korumak istemeleri; diğer parçası da pratik olmasıydı. Brit Shalom’un kurucusu Arthur Rupin, “eğer Araplarla asgari müşterek temelde bir çözüm bulunamazsa Siyonizmin felakete doğru sürükleneceğinden hiç şüphem yok” demişti. Birlikte yaşamın manevi babası, uzun zamandan beri iki uluslu devletin temelinde “iki insanın paylaştığı vatan sevgisi” olduğunu savunan Viyanalı büyük dini düşünür Martin Buber’di.
Musevi avukatlar iki uluslu devlet için 1940 yılında sol politik parti Mapam’da bir araya geldiler. 1947’de Mapam liderleri, BM Sovyet temsilcisi Andrei Gromyko’yu tek bir devlet çabalarını desteklemesi konusunda ikna etmede başarılı olamadılar. Gromyko onlara bu fikrin güzel olduğunu ama gerçekçi olmadığını söyledi. Sovyetlerin bölünme için oy vermesiyle bir Mapam lideri Viktor Şemtov şöyle düşündü: “bu uzun bir savaşın başlangıcı.”
Herzl 1904’te öldükten sonra Siyonist hareket Filistin’e odaklandı ve Osmanlı Sultanı ile görüşmeleri yoğunlaştırdılar. Haim Weizmann 1914’te Fransız Siyonistlerle yapılan bir toplantıda “bir ülke var insanları yok, diğer taraftan Musevi insanlar var ve ülkeleri yok” dedi. İsrail’in ilk başkanı olacak adam şunu sordu, “o zaman taşı gediğine koymaktan başka ne gerekiyor, bu insanları bu ülkeyle birleştirmek için? Bu ülkenin sahipleri [Osmanlılar] inandırılmalı ve ikna edilmeli ki bu evlilik sadece [Musevi] insanlar ve ülke için değil, ama kendileri için de bir avantajdır.”
Ancak 1. Dünya Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşüne, İngilizlerin Filistin’e girmelerine ve 1917’de Musevilere ulusal vatan sözü veren Belfur Bildirisi’ne neden olacaktı.
1944 yılının sonrasında Filistin’deki Yahudi Dairesi yeni Bulgar hükümeti ile ticari ilişkilerini açmıştı. Resmen bir Musevi Devleti kurulmadan çok önce bir ticari anlaşma imzaladılar.
Bulgar Yahudileri için savaş sonrası fonlar Amerikan Musevi Birliği Dağıtım Komitesi’nden de, kısaca MBDK veya sadece Birlik diye bilinen komiteden gelmişti. Daha önce Bulgaristan’da yapmış oldukları çalışmalar sonucunda MBDK yetkilileri elbise, battaniye, ana yiyecek malzemeleri ve tıbbi malzeme göndermiş ve Musevi sanatçılara, yazarlara ve sanatçı kooperatiflere fon yardımında bulunmuştu. Daha önemlisi, MBDK’nın Yahudi Dairesi ve İngiliz barikatlarına karşı çıkıp Filistin’e yasadışı Yahudi naklini örgütleyen Mossad ile çok sıkı bağları vardı. MBDK’nın en büyük hedefi Kutsal Topraklara göçün finansmanına yardımcı olmaktı.
Reklam