Köklerinden Kopmadan Evrenseli Yakalayan Toplum: Japon Mucizesi
İkinci Dünya Savaşı’nda uğradığı ağır yıkıma rağmen Japonya’nın bugün dünyanın en güçlü devletlerinden biri haline gelmesi, Doğru perspektifinden derinlemesine analiz edilmesi gereken bir başarı hikayesidir. Japonların bu süreçte neye dayandığını ve başarının sırrını sorguladığımızda, karşımıza saf taklitçilikten uzak, muazzam bir toplumsal irade çıkar. Japonlar iki büyük savaşı kaybettikleri halde vazgeçmemiş, kendi inanç ve kültürlerinden koparak başka bir toplumun kimliğine bürünmemişlerdir. Ne Hristiyan ne Müslüman olmuşlar ne de başka bir ülkenin geleneklerini körü körüne benimsemişlerdir. Kendi öz kimliklerini korurken, bilginin insanın ortak malı olduğunu bilerek nerede olursa olsun onu almayı, analiz etmeyi ve somutlaştırarak hayata geçirmeyi başarmışlardır.
Bu kültürel direnç ve ilim aşkı, ülkenin kalkınmasını sağlayan diğer stratejik hamlelerle birleştiğinde gerçek bir mucizeye dönüşmüştür:
Zorunluluktan Doğan Güç ve İnsan Kaynağı: Coğrafi olarak neredeyse hiçbir doğal kaynağı ve madeni olmayan Japonya, en büyük yatırımı tek kaynağı olan "insanına" yapmıştır. Savaş sonrası dönemde eğitim sistemi; ezberden ziyade disiplin, analitik düşünce, dürüst çalışma ve yüksek iş ahlakına dayalı olarak yeniden inşa edilmiştir.
Devlet ve Sanayi İş Birliği (Keiretsu Sistemi): Japonya’da kalkınma rastgele değil, devlet ile dev şirketlerin (Toyota, Sony, Mitsubishi gibi) ortak aklıyla yürütülmüştür. Devlet stratejik alanları belirlemiş, AR-GE (Araştırma-Geliştirme) çalışmalarını fonlamış, şirketler ise küresel ölçekte rekabet edecek teknolojiler üretmiştir.
Askeri Harcamaların Sıfırlanması: Savaş sonrasında yapılan anlaşmalar gereği Japonya'nın büyük bir ordu kurması yasaklanmıştır. Bu durum,
Puan vermedi
Peyami Safa, son dönem romanlarına doğru mistisizme kaydı. Matmazel Noraliya’nın Koltuğu ve Yalnızız romanlarında bunu irdeledi. Ancak fikir yazılarındaki net ifadeleri romanlarından farklıdır. Bu sanırım romanın büyük gücünden ve yazarının içinden çıkamadığı parapsikolojisinden kaynaklı. Çünkü roman kahramanları hep ıstırap halindedir. Doğu batı, madde ruh, gelenek yenilik vb. Bu yazarın içinden çıkamadığı buhrana tanıklık eder. Nitekim hocam Prof. İnci Enginün’ün dediği gibi Türkiye’de intiharlar Peyami Safa’dan sonra artmaya başlamıştır. Bu ayrı bir inceleme konusudur. Safa’nın hayatına tanıklık edenler kimsede bulunmayan kitapların Safa’da bulunduğunu söylemişlerdir. Aşağıda Mistisizm kitabında alıntıladığı romandan pasajı aynen aktarıyorum:
Matmazel Noraliya’nın koltuğu
-onun yalnız kendi ben’ine değil, bütün ben’lere, mücerret
Ben’e isyandır. Bütün dinlerin, fikirlerin ve politikaların
tarihi bu isyanın tarihidir. Dinler, insanın - iştah, şehvet,
kazanç hırsı ve kibir halinde - kuduran ben’ini Allahda
eritmeye çalışmışlardır s.129
Reklam
Yormayan bir felsefe kitabı arayanlara kesinlikle öneriyorum.
Selam kitap dostlarım,
Bugün çok güzel bir kitapla geldim.
Bugün sizlere okurken sık sık durup düşündüğüm, altını çizdiğim ve bazı sayfalarını kapattıktan sonra bile zihnimde taşımaya devam ettiğim bir kitapla geldim: Sessizliğin Eşiğinde.
Kitaba öncelikle balkonda okumaya başladım.
Bu kitap insanı kendi içine doğru uzun bir yolculuğa çıkarıyor. Sessizliğin Eşiğinde benim için tam olarak böyle bir kitap oldu.
Yazar, hayatın en tanıdık ama en az üzerinde durduğumuz eşiklerine davet ediyor bizi.
Sevmek, sahip olmak, dostluk, özgürlük, ölüm, affetmek, merhamet, umut etmek... Hepimizin hayatında yer eden ama çoğu zaman cevabını bulamadığımız soruların peşine düşüyor.
Bu kitap bir öğreti kitabı değil. Size ne yapmanız gerektiğini söylemiyor. Tam aksine, sorular soruyor ve o sorularla baş başa kalmanıza izin veriyor. Belki de en kıymetli yanı bu.
Sayfalar arasında dolaşırken bir yanda Platon'u, Spinoza'yı, Nietzsche'yi, Sartre'ı; diğer yanda Yunus Emre'yi, Mevlânâ'yı, Gazâlî'yi ve daha nice düşünürü aynı sohbetin içinde buluyorsunuz.
Doğu ile Batı'nın, geçmiş ile bugünün, akıl ile kalbin buluştuğu bir düşünce yolculuğu çıkıyor ortaya.
En çok hoşuma giden şeylerden biri de çok zor anlaşılan ve karmaşık bir kitaba benzemiyor oluşu. Aksine günlük hayatın tam içinden örneklerle, hikâyelerle ve güçlü tespitlerle desteklenmiş.
Özellikle modern insanın hızla tüketen yaşamını, yalnızlığını, teknolojiyle kurduğu ilişkiyi ve durup düşünmekten nasıl kaçtığını anlatan bölümler beni oldukça etkiledi.
Her bölümden sonra durup düşünmek, bazı satırları tekrar okumak istiyorsunuz. Çünkü yazar sadece bilgi aktarmıyor; insanın kendi hayatına dönüp bakmasını sağlıyor.
Kitabı balkonda bitirdiğimde elimde cevaplardan çok sorular vardı. Ama garip bir şekilde içimde de bir hafiflik
Aynı Sofranın Yabancıları
Eser, 1983 yılında yayınlanmış ve yazar, 1980 Askeri darbesinin hemen öncesindeki o gerilimli, kutuplaşmış siyasi atmosfere bir konaktan bakıp gözlemlerini sunmuştur.
Aile içindeki ilişkiler farklı karakterlerin dünyasından dile getirilmiş, doğu batı çatışması kuşak çatışması, iletişimsizlik ve siyasi şiddet - kutuplaşma ana temaları ile eser vücut bulmuştur.
Açık dili, dönemsel bilgiler sunması, aile içinde aynı düşüncelerin aslında aynı olmadığının güzel aktarılması ve sessizliğin güzel tasvir edilmesiyle okunması gereken kitaplar arasındadır -bana göre-
“Yağmur denizde sefalet oluyor değil mi ?”
Bir sarrafın mücevherleri işlediği , bir bestekarın notalarla raks ettiği gibi romanını dahi şiirsel nakışlarla işleyerek yazan Tanpınar , adeta kelimelerle zamanı durdurmayı başarmış bir sanatkardır. XXyy ,coğrafyamızda çalkantılı ve devrimli günlerdi işte bu dönemde yaşamış olan değerli kalem, Osmanlı’dan Cumhuriyete geçiş sürecinde ki siyasi , kültürel değişimler ile doğu batı arasında ki sancılı sürece bizzat şahit olarak , bunları sadece eserlerinde yazmakla kalmayarak adeta kelimelerle, geçmiş ile geleceği cümlelerde buluşturmuştur.
Bu kıymete değer eserlerinden bir tanesini de biz şanslı okuyucular Mayıs ayında okuyarak ,analiz tahlil ederek bir nebze de olsa edebiyatımızın hafızasını kendi perspektifimizle görme şansına eriştik.
Ben de naçizane kendi paradigmam ve yorumumla bir şeyler söylemek istiyorum.
Elbetteki Yaz Yağmuru kitabını tek bir edebiyat çerçevesinde ele alamam çünkü kültürel birikimi ve çok yönlü bir yazar olması nedeniyle ( yazar,şair,denemeyazarı,siyasetçi,akademisyen vs.) kaleminden çıkan şaheser ,bir çok perspektiften açıklanmaya değer.
Edebi metin özelliğiyle şiirsel ,estetik açıdan bir cerrahın titizliğiyle kaleme alınmış her bir hikaye hem gözleri hem de ruhu doyurmakta böylelikle onun eserlerinin sadece okunmadığını hissedildiğine de şahit oluruz . Türkçeye kattığı senfoni tadında ki kelimelerin bezenmesi, düşünce dünyamıza bıraktığı izlerle eşine az rastlanan ,dimağlarımızda tat bırakmış Türk edebiyatının en zarif ve en derin sanatkarlarından biridir dersek mübalağ etmiş olmayız değil mi ? ( Burada kendimi Bridgerton’ da ki lady Whistledown gibi hissettim )
Yine tarihi bilgisi ve bilinci bunun yanında kendisinin de yaşanan değişim ve dönüşüme tanık olması neticesinde eserlerine
Efsane Oidipus'u okuyup bunu icsellestirmiş bir genç , babasizliğı nedeniyle mi bu efsaneyi icsellestirdi bilinmez ama bu hikaye kendini gerceklestiren kehaneti hatırlatıyor. Babasızlık ve sonuçları derin ve incelikli işlenmiş . 70/ 80'lerin siyasi atmosferi , ruhu hakkında anlatılanlar merak uyandırıyor .
Hikaye öyle güzel, düzenli anlatılmış ki bu da Orhan Pamuk yeteneği sanırım, hiç kafanız karışmadan bitiyor kitap. Olay örgüsü çok güzel, metaforlar, semboller okumayı keyifli hale getiriyor.
Kahramanımız Cem, liseli toy bir genç hayatı tanımak belki de bir macera uğruna bir yaz kuyucu Mahmut usta ile çalışmaya gider , günlerce kuyu kazarlar, Cem bu arada kasabada kırmızı saçlı kadına kadına aşık olur, kader aslinda çoktan ağlarını örmüştür ve bu kadın babasının annesini aldattığı kadındır. Kadının peşinden gittiği bir gece tüm hayatı değişir hem ilk aşkına kavuşur,hem baba olur hem de ustasını öldürdüğünü sanarak kuyuda bırakıp kaçar. Sonrasında hayatı çok iyi gidiyor gibi görünse de gerçeklerin ortaya çıkmak gibi bir huyu vardır.
Reklam
Reklam