Beatrice Forbes Manz, Timur’u sadece vahşi bir istilacı veya dahi bir komutan olarak değil; kabile toplumlarının doğasını çok iyi çözen, askeri gücü siyasi manipülasyonla birleştiren ve bozkır göçebe kültürünün tarihteki son büyük küresel imparatorluğunu kuran dahi bir "sistem kurucu ve yöneticisi" olarak özetlemektedir.
Big-bangEdebiyat
Kitap içeriği ve adının uyumlu olduğu ender kitaplardan biri.
Beatrice, bir böcek bilimci profesörün kızıdır.
Profesör, Mısır'a bir seminer için gitmiştir. Orada ilgi alanı olan bok böceklerini anlatmak için bir seminer verecektir. Seminerden önce başka bir anlatıcının bok böceği baklalarından bahsetmesi onun dikkatini çeker. Bok böceği baklaları, Mısır'da kullanılan, cinsel gücü artırmak ve erkek dölüt oluşmasını sağlamak için kullanılan uyarıcı bir maddedir. Seminerden sonra Kahire sokaklarında dolaşırken birinin ona yaklaşıp "Bok böceği baklası ister misin?" diye sorması üzerine bu baklalardan alıp oteline geri döner.
Otel odasına onunla konuşmak için gelen genç gazeteci Clarence ile tanışır. Clarence ile sohbet tadında bir röportaj yaparlar. Clarence ile sohbeti ilerletirler ve sonunda beraber yaşamaya karar verirler.
Clarence da bir haber için gittiği Mısır'da bok böceği baklalarını keşfeder. Doğudaki soyun erkek çocuktan ilerleme anlayışından dolayı bok böceği baklalarının çılgın bir şekilde kullanıldığını görür.
Yapılan son nüfus sayımında, yeni doğan erkek sayısının yeni doğan kız sayısına oranının ciddi bir şekilde fazla olduğunu tespit etmesi üzerine konu hakkında derin bir araştırmaya girişir.
Daha fazla spoiler vermeden burada bitireyim...
Bir çocuğun doğumu, özellikle de ilk çocuğun doğumu bir aile için milattır. Bütün düzen yıkılır, yerine yeni bir düzen kurulur. Düzeni yıkan ise 3-5 kiloluk, ağlamaktan başka bir şey bilmeyen bir et yığınıdır. Evin ortasına düşer ve atom bombası etkisi yapar. Büyük bir yıkım gerçekleşir. Her taraf toz duman olur. Tam bir Bing Bang ve yaratılış hikayesi. Herkes onun etrafında döner. O ise çığlıklarıyla etrafındaki toz yığınlarını bir hava bükücü misali dağıtmaya başlar. Salgıladığı kokuyla herkesi kendisine bağımlı bir
10/10
2018 1. kitabı
Kitap, adının aksine hiç komik değil. "Komedia" ortaçağda "mutlu sonla biten hikâye" anlamına geliyordu. Dante’nin hikâyesi de cehennemin dibinden cennetin en yüksek katına uzanan, acıyla yoğrulmuş ama nihayetinde umut dolu bir yolculuk.
Beatrice cennete çıkan yolda elini uzatıyor. O, Dante’ye "Gel" diyor ve Dante gidiyor. Çünkü aşk, korkudan daha güçlü. Aşk, utançtan daha cesur.
Acı üzerine (genellikle Inferno’dan anılır):
"Geçmişteki mutluluğu anımsamak kadar büyük acı yoktur."
Kitabı okurken en çok etkilendiğim yerlerden biri, kimse sonsuza dek lanetlenmiyor; herkesin bir şansı var. Yeter ki pişmanlık ve çaba olsun.
Hepimiz bir yolculuktayız. Hepimiz bir ormanda kayboluyoruz. Hepimiz bir Beatrice’ye, bizi kurtaracak bir aşka, bir anlama ihtiyacımız olduğunu hissediyoruz.
Bu kitap bana şunu öğretti: Acıdan kaçmak yerine onun içinden geçmek gerekiyor. Cehennemi görmeden cennete varılmaz. Ve en karanlık anda bile, uzaktan da olsa bir ışık, bir el, bir ses olabilir.
Eğer hayatınız bir yerlerde tıkanmışsa, eğer kendinizi kaybetmiş gibi hissediyorsanız, Dante'yi okuyun. Latince değil, kendi dilinizde, yavaş yavaş, not alarak. Çünkü o sadece ortaçağ şairi değil. O, seninle aynı acıyı tatmış, aynı aşkı yaşamış bir adam.
Kitabın açılışı (Inferno, Canto I):
"Yaşam yolumuzun yarısında, karanlık bir ormanda buldum kendimi, çünkü doğru yol kaybolmuştu."
Cehennem’in girişinde (Inferno, Canto III):
"Buraya girenler, tüm umutlarını terk etsin!"
Timurlenk-Bozkırların Son Göçebe Fatihi 14. yüzyıl Orta Asya sosyo-politik yapısını analitik süzgeçten geçiren bir monografidir. Yazar, geleneksel kronolojik biyografiden ziyade , Cengiz Han soyundan gelmediği için meşruiyet sorunu yaşayan askeri bir liderin, Avrasya bozkırlarındaki parçalanmış aşiretlerini nasıl birliktelik haline dönüştürdüğünü inceler. Eserin temel sorunsalı, Timur'un askeri başarılarından ziyade, otoritesini kurumsallaştırma ve idame ettirme stratejileridir. Çağatay ulusu içindeki rakip aşiret isyanları, Moğol-Yasa gelenekleri ile Islam arasında sentezi ve sürekli fetih politikalarını ele alır.
İlber Ortaylı’nın da önerdiği kitaplardan biri olan Timurlenk: Bozkırların Son Göçebe Fatihi, Orta Asya tarihinin en etkili hükümdarlarından biri olan Timur’un hayatını, yükselişini ve kurduğu imparatorluğu ayrıntılı biçimde ele alan kapsamlı bir biyografi çalışması.
Kitapta Timur’un fetihlerinin yanısıra, içinde yetiştiği siyasi ortam da anlatılıyor. Timur doğduğunda Cengiz Han’ın mirasını sürdüren Çağatay Ulusu eski gücünü kaybetmiş, bölgede kabile mücadeleleri başlamıştı. Beatrice Forbes Manz, Timur’un bu karmaşık ortamda nasıl yükseldiğini, kabileler arasındaki dengeleri ustalıkla kullanarak nasıl iktidarı ele geçirdiğini ve Çağatay geleneğini sahiplenerek meşruiyet kazandığını oldukça başarılı bir şekilde aktarıyor.
İran, Irak, Afganistan, Kafkasya, Hindistan, Suriye ve Anadolu’ya uzanan seferleri; Altın Orda Hanlığı ile mücadelesi, Delhi Seferi ve Ankara Savaşı gibi dönüm noktaları kitapta yer buluyor. Timur’un askerî dehasını, siyasi zekâsını, devlet yönetimini ve Semerkant’ı dönemin en önemli ilim, sanat ve ticaret merkezlerinden biri hâline getirme çabasını da gözler önüne seriyor.
Kitapta dikkatimi çeken noktalardan biri de Timur’un ölümünden sonraki süreç oldu. Timur bütün otoriteyi kendi şahsında toplamış, güçlü bir devlet kurmuş olsa da ardında sağlam bir veraset sistemi bırakamamıştı. Bu nedenle ölümünün ardından oğulları ve torunları arasında taht mücadeleleri başladı. Yazar, Timur’un neden büyük bir fatih olarak başarılı olduğunu anlatırken, kurduğu düzenin neden aynı başarıyla sürdürülemediğini de açıklıyor.
Timur çoğu zaman yalnızca Ankara Savaşı ve Yıldırım Bayezid ile olan mücadelesi üzerinden hatırlansa da bu kitap onu çok daha geniş bir perspektiften ele alıyor. Akademik yönü güçlü, yer yer yoğun ama Timur’u, Timurluları ve Orta Asya tarihini
İlahi Komedya, insanın karanlıktan arınmaya doğru yaptığı büyük ruh yolculuğunu anlatır. Yolculuk cehennemle başlar, günahın katmanları arasında ilerler; ardından arafın arındırıcı yokuşlarına çıkar ve cennetin ışıklı düzeninde tamamlanır. Bu yürüyüş sadece ölümden sonraki âlemlerin tasviri değildir; korku, pişmanlık, arzu, utanç, umut ve ilahi adalet arasında parçalanan insan ruhunun haritasıdır. Kısacası burada anlatılan şey bir ahiret gezisi değil, insanın kendi içindeki enkazdan göğe doğru yürümeyi öğrenmesidir.
Cehennem, ateşten çok hafızadır. Her günahkâr kendi yaptığı şeyin içine hapsedilmiş gibidir; kim neye tutkuyla bağlandıysa, sonsuzlukta onun şekline dönüşür. Bu yüzden cezalar dışarıdan verilmiş rastgele işkenceler gibi değil, ruhun kendi tercihinden ördüğü karanlık mimariler gibi görünür. Kimi arzunun fırtınasında savrulur, kimi öfkenin çamurunda boğulur, kimi ihanetin buzunda donar. Ateş yakar ama buz daha korkunçtur; çünkü burada kötülüğün en soğuk hâli, artık hiçbir sevgi ihtimali taşımayan kalptir.
Araf bölümü bana insanın iç temizliğini anlatan dev bir merdiven gibi gelir. Cehennemde düşüş vardır, burada tırmanış. Orada suç kendi yankısına kilitlenir, burada pişmanlık yavaş yavaş nefes almayı öğrenir. Arınmak, bir anda tertemiz olmak değildir; insanın kendi lekesini kabul ederek yukarı çıkmasıdır. Her basamakta ruh biraz hafifler, gurur kamburunu bırakır, kıskançlık gözlerini açar, tembellik yeniden yürümeye başlar. Sanki insan, cennete ulaşmadan önce kendi ağırlığından istifa etmek zorundadır.
Cennet ise sadece parlak bir ödül alanı değildir; dilin sınırlarını zorlayan bir ışık geometrisidir. Burada akıl yürür ama bir yerden sonra dizleri titrer; kelimeler yükselir fakat ışığın önünde erimeye başlar. Beatrice yalnızca rehber değil, insanın
