İnsanı bütün yönleriyle anlatan bir roman
Bu kitabı, benim için değerli bir insandan hediye aldım. Öncelikle arkadaşıma bu değerli kitabı bana hediye ettiği için teşekkür ederim.
Kitabın baş karakteri Samim Bey'in bir filozof ve bir bilim insanının düşüncelerine sahip kendini geliştirmiş otodidakt bir insan olduğunu görüyoruz. Kardeşi Besim'in daha çok yemeklere düşkün hedonist ve bir hoppa büyütülmüş bir genç olması ve olur olmaz yerlerde insanlara sataşması ve ağabeyine karşı sürekli bir tartışma konusu vererek onu bu konu hakkında konuşmaya çalışan bir genç olarak görüyoruz. Aslında burada Samim üst benliği temsil ederken; Besim alt benliği temsil eder.
Samim Bey, her ne kadar bir düşünce insanı olsa da kendi yarattığı Samirenya adlı ütopik bir dünyada kendisine ait bir alan bularak dünya dertlerinde oraya sığınarak kaçmaktadır. Çözüme kavuşmayan çözümleri orada bulmaya çalışmaktadır.
Meral adındaki genç kız Samim Bey'i çok etkilemiştir. Ona karşı hissettiği yoğun duygular bir taraftan ona aşkın en güzel hislerini yaşatırken bir taraftan da kızın ona söylediği yalanlar ve onun bu yalanları tıpkı bir dedektif gibi düşünce dünyasında aydınlatarak kızın ona söylediği yalanları boşa çıkarması takdire şayandır. Aslında kıza hep bir baba şefkatiyle yaklaşıp onu hep iyiye yönlendirmek istemesi geçmiş günahlarını bu kız üzerinden affettirme çabaları olarak görülebilir.
Samimin Meral'in annesi olan Necile Hanımın geçmişte yasak bir aşk yaşaması ve ona olan ilgisinin benliğinin hep bir köşesinde saklı kalmasının yansımasını Necile 'nin kızı Meral'e duyduğu aşkta da bir benzerini göreceğiz.
Kitap, geçmiş ile gelecek arasında gidip gelen bir insanın; kendi benliğini parçalara ayırarak içeride keşfettiği yeni insanının, hatasız ve ahlâklı bir duruşla yaşamını sürdüren ve bunu tüm insanlığa kazandıracak bir kitap
"Herkes kendi içindeki yalnızlığın derinliğinde boğuluyor, ama kimse bir diğerinin elinden tutmaya yanaşmıyor."
Peyami Safa’nın şaheseri Yalnızız, insan ruhunun en karanlık dehlizlerine, modernleşmenin getirdiği yabancılaşmaya ve Doğu-Batı çatışmasının ortasında sıkışıp kalmış hayatlara ışık tutuyor. Samim, Mefharet, Besim ve kendi içsel fırtınalarıyla sürüklenen Selmin... Hepsi aynı evde, apayrı dünyalarda, muazzam bir yalnızlığın içinde.
Madde ile mana, yalan ile hakikat arasında sıkışan insanı anlamak ve ruhun derinliklerinde bir yolculuğa çıkmak isteyenler için zamansız bir başyapıt.
#PeyamiSafa #Yalnızız #TürkEdebiyatı #Klasikler #KitapÖnerisi
Reklam
Başyapıt
Besim hocayı Flu TV sayesinde tanıdım ve sonrasında kitabını okumaya karar verdim. Tam anlamıyla ufkumu açan, olaylara ve tarihe bambaşka bir açıdan bakmamı sağlayan bir başyapıt diyebilirim.
Aslında kendi kafamda oturtamadığım ve sorguladığım birçok soru bu kitap sayesinde cevabını buldu. Örnek vermem gerekirse
-Batının bu kadar ilerlemesinin sebebi nedir?
-Rönesans/Reformu tetikleyen sebepler nelerdir ve bunun Avrupa'ya etkileri ne olmuştur?
-Sekülerleşme/ Laiklik
-Geleneksellik/ Medenileşme
-Klasik/ Kanon yapıtlar nedir ve ülkemiz neden klasik yapıt çıkaramadı?
-Aydın ve entelektüel ayırımı
Kısaca yukarıdaki sorular sizinde kafanızı kurcalıyorsa hiç düşünmeden alıp okuyun ve okutturun.
Herkese keyifli okumalar dilerim
En az Müntehir kadar beğendiğim bir eser oldu. Ömer'in yalnızlığını, kimsesizliğini, deliliğini (ne kadar delilik sayılırsa), çaresizliğini, imkansız aşkını iliklerime kadar hissettim. Kendini İsa ile özdeşleştiren, içindeki sesten ne yapsa kurtulamayan, yanlışlıkla bir kedinin ayağına bastığında ondan özür dileyecek kadar ince ruhlu bir karakter Ömer. Onu tanımlayacak en güzel söz bence 'köksüzlük'.
Ancak kitapta yalnızca Ömer'in hikayesini okumuyoruz. 1970lerin siyasî ortamını, kardeşin kardeşi vurduğu, kardeşin kardeşe düşman olması amacıyla nasıl oyunlar oynandığını görüyoruz.
Yazarın yine entelektüel birikimini bizlere gösterdiği bu eserde; Tanpınar'la zamanın içinde kayboluyor, Atsız'la âşık oluyor, Kürşat'la Çin sarayını basıyor, Dostoyevski'yle insanın anlam arayışını izliyor, Melih Cevdet Anday'la sakin ancak derin bir öfkeyle doluyoruz. Bir yandan da Van Gogh'un, Goya'nın, Munch'un tablolarını seyrediyoruz. Sanat ve edebiyata doyuyoruz kısaca.
Şimdiye kadar birçoğumuzun düşündüğü ancak böyle etkileyici biçimde dile getirmediği bir gerçeği de gözler önüne seriyor yazar: ideolojik körlük. Bunu ayrım yapmadan tüm ideolojik görüş sahipleri için söylemek mümkün bence. Yalnızca dünyaya kendisi gibi bakan yazarları, şairleri okuyan geri kalan her şeyi bir kenara iten insanlardan bahsediyorum. Kitaptan örnek verecek olursak; Ömer, Sait Faik Abasıyanık'ın Sinağrit Baba adlı hikayesini okurken ona Ömer Seyfettin'in Pembe İncili Kaftanı'nı okuması gerektiğini söylerler. Ya da Ömer'in okuduğu kitapları değersiz ve anlamsız bulup sadece işe yarayan kitapları okumasını salık verdikleri bölüm. Örnekler çoğaltılabilir elbette.
Son olarak sayfalar arasındaki o muhteşem resimler için Besim Dalgıç'ı da tebrik ederim.
Yazarın bir sonraki kitabını da sabırsızlıkla bekliyorum.
Daha önce kaleminden Söyleme Bilmesinler kitabını okuduğum Şermin Yaşar’ın bu sefer öykü türünde kitabıyla beraberiz. Bu kitaptaki öykülerin her birinde içe atılmış, bastırılmış, söylenememiş duyguların yer aldığı karakterleri okuyoruz.
• Daha ilk öykü olan “Şans, Talih, Kader, Kısmet” ile insanın içine oturan bir duygu başlıyor. Besim Usta’nın yaşadığı kırgınlıklar ve özellikle ailesine karşı hissettikleri… Hani insanın içinden “nefret etse bile yine de sevilmek ister ya” o kısım… “büyüyememek, tam olamamak, kendine ait hissedememek” duygusu… Orası gerçekten içime dokundu.
• Kitaba adını veren “Kalk Yerine Yat” ise bence en etkileyici olanlardan biriydi. Bir insanın hayatını sürdürebilmek için ne kadar kendinden vazgeçebileceğini, nasıl yavaş yavaş kendi benliğini geride bıraktığını görmek oldukça çarpıcıydı.
• “Tıkırtı” da Cemile Hanım’ın o duyulmayan sesi vardı. Aslında yıllarca var olmaya çalışıp bir türlü kendini anlatamayan birinin iç sesi gibiydi. O küçük “tıkırtı”nın altında kocaman bir yalnızlık vardı.
• “Nokta Nokta Gül” ise çok farklı bir yerden vurdu beni. Bir ismin insanın hayatını ne kadar etkileyebileceğini hiç bu kadar net düşünmemiştim. İsim değiştikçe hayatın da değişmesi… Bir noktada bunun kader gibi hissettirmesi gerçekten ilginçti.
• Bir de “Çöp” var ki… Geçmişin, çocuklukta biriken duyguların insanın peşini nasıl bırakmadığını çok sade ama derin bir şekilde anlatıyordu. Yıllar geçse de bazı şeylerin içimizde aynı kalması fikri oldukça etkileyiciydi.
• Genel olarak kitapta hep şu his vardı bence, kıyıda köşede kalmış, sesi çıkmayan insanların iç dünyasına bakıyoruz. Ve en garibi, o duyguların çoğunda kendimizden bir parça buluyoruz. Şermin Yaşar’ın kaleminde en sevdiğim şey de bu zaten, sanki gelip hayatının tam ortasına dokunuyor ve
“İş Koçu” isimli eser ne anlatıyor;
İslam, “İnsana ancak çalıştığının karşılığı vardır.” der.
Peki nasıl çalışmalı? Beden gücüyle, akılla ve gönülle…
Bu üçünden yalnızca ilki varsa o kişi düz işçidir. İlk ikisi varsa o kişi ustadır. Üçü de varsa, işte o kişi sanatçıdır.
İşsizlik, insanda maddi ve manevi bir boşluk doğurduğu gibi toplumsal dışlanmaya da sebebiyet verir. Bunu aşmak için gösterilen her çaba, er ya da geç karşılığını bulur. Ülkelerin içine girdiği ekonomik darboğazlar elbette istihdamı olumsuz etkiler. Ancak bu durum, kişinin elini kolunu bağlasa da çaba ve gayret insanın doğasında vardır.
Ederi okuyan bireyler, iş yönetimi ve işi sevmenin gerekçelerini göreceklerdir. Zihinde kalın.
Reklam
Reklam