Tolstoy’ otobiyografi tarzında yazdığı üçlemenin son kitabı hakkında görüşlerimi sunacağım. İlk kitap çocukluk, ikinci kitap ilk gençlik ve son kitap gençlik olarak yazarın kaleme aldığı kendi hayatı onu tanımak isteyenlere oldukça bilgi verici. Seriyi baştan okumak yerine son kitabını okuyarak hata yapmışım. Keşke baştan okusaydım diye düşünüyorum şu zamanlarda. Fakat yine de ilk kitapları okumayan birinin bile bir şeyler öğrenebileceği bir kitaptı.
Bu kitapta Nikolay İrtenyev (Tolstoy)’un 16. Yaşını bitirdiği dönem ele alınmış. Hayalleri, geleceğe dair kaygı ve planları ve daha bir çoğu… Bu dönemde “Yaşam Kuralları” adını verdiği, ödev ve sorumluluklarını fark ederek bunlara bir defterin satırlarına döküyor.
Aynı dönem içinde insanları inceleyerek onlar hakkında psikolojik ve fiziksel gözlem yapıyor.
Bu dönemde Tolstoy insanlardaki sevgiyi üçe ayırıyor. Buradaki anlatımı kitaptaki en çok ilgimi çeken ve sürükleyen bölümü oldu;
Güzel sevgisi, Özverili sevgi, Gayretkeş sevgi
Güzel sevgisi; “Duygunun kendisindeki ve dile getirilmesindeki güzelliğe duyulan sevgidir. Böyle sevenler için sevdikleri insan, ancak bilinmesinden ve ifade edilmesinden haz duydukları hoş bir duygu uyandırabildikleri ölçüde sevgiye değerdir.”
Özverili sevgi; “Sevdiği insansa iyilik mi, kötülük mü getireceğini hiç önemsemeden sevdiği için kendini feda etme eylemine olan sevgidir. “Tüm dünyaya ve ona bağlılığımı göstermek için katlanamayacağım sıkıntı yoktur.” Bu tür sevginin formülü işte budur.”
Gayretkeş sevgi; “Sevdiği insanın bütün ihtiyaçlarını, bütün isteklerini, geçici, hatta yüz kızartıcı heveslerini yerine getirme isteğidir. Böyle seven insanlar, hayatları boyunca hep severler, çünkü ne kadar çok severlerse sevdikleri insanı o kadar iyi tanırlar ve onu sevmeleri, yani isteklerini yerine