Ya İslâm'da erirsin
Ya inkârda çürürsün
Yol mezarda bitmiyor
Girdiğinde görürsün. 
Abdurrahim Karakoç
Abdurrahim KarakoçKaosun Ardındaki Güzellik: Mandelbrot SetiDüşünce
Bir bilgisayara yalnızca şu talimatı verdiğinizi düşünün:
"Aynı matematiksel işlemi tekrar etmeye devam et."
Başka hiçbir şey yok.
Peki sonuç ne oluyor?
İnsan zihninin kavramakta zorlandığı kadar karmaşık, fakat aynı zamanda kusursuz bir düzen ortaya çıkıyor.
İşte bu, Mandelbrot Seti.
İlk bakışta yalnızca ilginç bir şekil gibi görünebilir. Fakat her yakınlaştırmada yeni bir evren açılıyor. Yaklaştıkça yeni desenler keşfediyorsunuz. O desenlerin içinde yine aynı yapılar beliriyor. Sonra onların içinde de... Bu süreç teorik olarak hiç bitmiyor.
En şaşırtıcı olan ise bütün bu sonsuz karmaşıklığın yalnızca birkaç satırlık bir matematiksel kuraldan doğması.
Mandelbrot Seti, bize önemli bir gerçeği hatırlatıyor:
Doğadaki birçok yapı ilk bakışta düzensiz görünse de aslında belirli matematiksel örüntüler taşır. Bulutlar, dağlar, kıyı şeritleri, ağaç dalları, nehir yatakları, akciğerlerimiz, yıldırımlar... Hepsi farklı görünür; fakat birçoğunda fraktal geometriye özgü kendini tekrar eden yapılar bulunur.
Bu yüzden Mandelbrot Seti yalnızca matematikçilerin ilgilendiği bir konu değildir. Fizikten biyolojiye, ekonomiden bilgisayar bilimlerine kadar pek çok alanda doğanın karmaşık davranışlarını anlamak için ilham veren bir modeldir.
Belki de bu yüzden Mandelbrot bana matematiğin yalnızca hesap yapmak olmadığını düşündürüyor.
Matematik, evrenin görünmeyen mimarisini anlamaya çalıştığımız ortak dildir.
Ve belki de kaos, sandığımız gibi düzenin karşıtı değildir.
Belki de kaos, henüz çözmeyi başaramadığımız kadar büyük bir düzenin görünen yüzüdür.
Eğer Mandelbrot Seti ile ilk kez tanışıyorsanız, aşağıdaki videoyu izlemenizi tavsiye ederim. Yaklaşık 20 dakikada, matematiğin neden yalnızca bir ders olmadığını; aynı zamanda hayranlık uyandıran bir keşif yolculuğu olduğunu
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Seni senden alacak o Aslı’yı bulamadıysan, bu dünya sana sadece bir gurbettir artık. Kerem gibi yanıp kül olmayı beklerken, o közü harlayacak bir nefes bile bulamamak...
İşte bu yüzden arkadaşım, senin yolun da dağın da mağaran da bitmiyor. Çünkü insan, uğruna yok olacağı o büyük hakikati bulamadığında, her gün kendi içinde sessizce ölüp yeniden doğuyor.