Kırk yaşındaki Hugues Viane çok sevdiği karısı vefat edince Brugge kentine yerleşir. Burası tuttuğu yasa yakışan, içine kapanık, sessiz ve tutucu bir Katolik şehridir. Brugge’un kiliselerinde, kanallarında, dar ve gölgeli sokaklarında karısının yasını tutar, kimselerle görüşmez, tek başına yaşar. Rutin bir gece yürüyüşü esnasında başına gelen umulmadık bir olay bu kederli dul adamın hayatını tepetaklak edecektir.
1855 doğumlu Georges Rodenbach’ın dilimizde ilk kez yayımlanan bu şiirsel romanı dört dörtlük bir modern klasik. Çevirisi, sunuş yazısı, kitabın sonunda yer alan -yayımlandığı dönemde diğer Fransız yazarların kitap hakkındaki eleştirilerini içeren mektuplar ve notlardan oluşan- ek bölüm, kapak tasarımı, baskı kalitesi… Çok beğenerek okudum. Kentin ana karakter olduğu bir roman diyebilirim. Temmuz ayında birkaç saatliğine Brugge’a uğradığımdan beri bu kitabı okumak aklımdaydı. Kitapta anlatılan kasvetli ortaçağ kenti günümüzde cıvıl cıvıl turistik bir bölgeye dönüşmüş… Atların çektiği arabalar da dahil bütün tarihsel detaylar muhafaza edilmiş. Edebiyatın kentsel mimariyle kesiştiği bir eser, kısacası.
Böyle bir son beklemiyordum açıkçası. Hugues' in Jane' den ayrılıp kendini manastıra kapatmasını beklemiştim. Ama olmadı. Sonra ne oldu? Hugues hapse mi girdi yoksa akıl hastanesine mi? Barbe nereye gitti, ev kime kaldı? Aklımda deli sorular...
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Yakın zamanda ikinci kez gezme fırsatı bulduğum Belçika’nın masal şehir Brugge’da geçiyor hikâye. Tarih 1800lü yılların sonları. O yıllardaki şehrin fotoğrafları yer alıyor kitapta. Kahramanımız Hugues Viane, tutkuyla bağlandığı eşinin ölümümden sonra bu kederli şehre yerleşiyor. Viane, eşinin hatıralarına kendi gibi melankolik olan kentte sahip çıkabileceğine inanıyor.
Ölen karısı ve ölü Brugge arasında romantiklere özgü bir bağ kuruyor: “Ölü zevceye karşılık ölü bir şehir”. Kahraman, karısının tüm hatırılarına ama özellikle cam bir kutu içinde sakladığı bir tutam örgü saçına kutsallık atfediyor. Hugues Viane, dindar hizmetçisi Barbe ile gözlerden uzak eşinin yasını tutarken beklenmedik bir olayla hayatı değişiyor.
Sembolizmin izlerine rastladığımız eser, Selim İleri’ni anlamlı son sözüyle son buluyor. Okuyunuz efendim.
“Şehirlerin her şeyden önce böyle bir kişiliği,bağımsız bir ruhu, neşeye, yeni aşka, vazgeçişe, dulluğa denk düşen neredeyse dışsal bir niteliği vardır. Her kent bir ruh halidir; o kentte kısacık bir süre bile otursak o ruh hali aktarılır, havanın en hafif hareketiyle yayılan, yuttuğumuz bir sıvı halinde bize de bulaşır.” s.67
İncelemeDuygu ve Düşünce
Belçikalı yazar Georges Rodenbach’ın 1892’de yayımlanan Ölü Brugge (Bruges-la-Morte) adlı eseri, sembolizmin en güçlü örneklerinden birisidir. Bu kısa roman, yas tutan bir adamın – Hugues Viane’ın – karısının ölümünden sonra Brugge şehrine taşınmasıyla başlıyor. Brugge şehri, Hugues’un içsel acısını, durgunluğunu ve geçmişe bağlılığını simgeleyen bir karakter hâline geliyor.
Brugge’ün eski kiliseleri, sessiz kanalları ve çan sesleri, Hugues’un iç dünyasındaki kasvetle birleşiyor. Hugues’un, ölen eşine şaşırtıcı derecede benzeyen bir kadınla tanışmasıyla ise yas ile gerçeklik arasındaki sınırlar kahramanın hafızasında bulanıklaşıyor.
Romanın en çarpıcı yönlerinden biri ise edebiyatta ilk kez fotoğrafla birlikte yayımlanan kurgu eserlerden biri olmasıdır. Görsellik ve anlatı arasında kurulan bu köprü, okuyucuyu hem zihinsel hem de görsel bir deneyimle buluşturuyor.
Ölü Brugge, geçmişin yüküyle yaşamanın mümkün olup olmadığını sorgulayan, atmosferiyle okuyucuyu içine çeken bir roman. Sessizliğin sesini duymak isteyenler için Ölü Brugge romanı şiddetli bir tavsiyedir…
RomanEdebiyat & Roman
#okudumbitti#
Bu senenin ilk olarak okumaya başladığım Feyza Çiloğlu hocamızın Yivkin adlı kitabını bitirdim.
Hikaye ilk olarak Eliz adında üniversitede profesör ve aynı zamanda yazar olan baş karakterin ağzından anlatılıyor.
Ben de Eliz gibi tanınan bir yazar olmak isterim. Yeni yazar olanların da tek dileği bu bence.
Eliz Ege adında sevgilisiyle bilinmeyen bir sebeple ayrılıyor. Ama bu ihanet mi yoksa başka bir sebepten mi bilemiyorum.
Bu aşktan geriye sadece birbirine yazdığı mektuplar kalıyor. Eliz için de o mektuplar çok değerli.
Aklıma okurken Zakkum'un Hatıran yeter şarkısı geldi. Aynı şarkıda dediği gibi, bir
Senden bir hatıra bana bu şarkı,
Bir gün gitsen bile hatıran yeter,
Unutmak mümkün mü böyle bir aşkı
Bir gün gitsen bile hatıran yeter.
Bir yanda yaşanan o güzel günler
Bir yanda anılar bir yanda dünler
Seni yaşatacak neler var neler
Bir gün gitsen bile hatıran yeter...
Bir gün gitsen bile hatıran yeter...
Bence de bu kesinlikle Eliz ve Ege'nin şarkısı olmalı.
Diğer yandan ise Tuna var. O da Eliz'le tanışmak istiyor. Ben de onun gibi kitap fuarlarına gitmeyi yazarları tanımayı çok severim.
Tuna gibi bizi düşünen insanların olması dileğiyle. Sedef te imrendiğim arkadaşlardan.
Tesadüfen tanışmış olmaları bence çok güzel olmuş. Bir daha hiç ayrılmamışlar.
Ölü Brugge1000Kitap
Belçikalı yazar Georges Rodenbach’ın 1892’de yayımlanan Ölü Brugge kitabını tavsiye üzerine alıp okudum.
Kitapta Hugues Viane’ın karısının ölümünden sonra yasına en uygun gördüğü hareketsiz,sessiz ölü bir şehre benzeyen Katolik Brugge şehrine taşınması yer alır.Hugues hayata ancak bu şehirde katlanabilir.Şehir her haliyle ona matemini yaşadığı bir mezarlık gibi gelir.
Bir gün yürüyüşü sırasında fiziksel olarak eşine çok benzeyen Jane ile karşılaşır,onu takip eder,çalıştığı yeri öğrenir ve tanışırlar.Jane ona göre ölen karısının bir yansımasıdır.Roman boyunca ölen karısının boşluğunu Jane ile kapatmaya çalışır.
Yazar ,yas psikolojisini şehri tanık ederek Hugues ile ifade eder.
Kitabı okurken şehrin yoğun kasvetini yaşamamak mümkün değil ama şiir gibi bir üslupla tabi bunda çevirinin önemi çok büyük (Roza Hakmen) sizi o matemin içine çekiyor.
Keyifli okumalar.