Yazar:
Georges Rodenbach
Çevirmen:
Roza Hakmen
Tahmini Okuma Süresi:
3 sa. 10 dk.
Sayfa Sayısı:
112
Basım Tarihi:
6 Ekim 2022
İlk Yayın Tarihi:
1892
Yayınevi:
Ketebe Yayınevi
Orijinal Adı:
Bruges La Morte
Orijinal Dil:
Fransızca
Orijinal Ülke:
Belçika
ISBN:
9786258094909
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Aşk kesintiye uğradığı zaman var olur...·112 syf.·Edebiyat
9/10
2023 90. kitabı
"""Beş yıldır, karısı öldüğünün ertesi günü gelip Brugge'e yerleştiğinden beri böyle yaşıyordu. Beş yıl olmuştu bile! Kendi kendine tekrarlıyordu: "Dul! Dulluk! Dulum ben!" Çaresiz ve kisa mı kısa, tek hecelik, yankısız bir kelime. Tek kalmış kişiyi gayet iyi tarif eden tek sayılı bir kelime.""" Hugues Viane'in karısını kaybetmenin acısını yenmek için ölü bir şehir, ölü bir kadına karşılık gelerek, 19. yüzyılın sonundaki, turistlerle dolu olan küçük Brugge ye taşınır. Brugge, gerçekte neredeyse insani olarak karşımıza çıkar... Belirleyici etkisi orada konaklayanlar üzerinde hâkimiyet kurar ve hikaye bu şekilde şekillenir.
""Her halükârda, Hugues nasıl bir zamanlar kendisiyle şehir arasındaki benzerlikle coştuysa, bundan böyle de Jane'le ölü karısı arasındaki inanılmayacak benzerliğin sarhoşluğuna kendini bıraktı."""
Kendisini ölü zevcenin suretine sokmaya çalıştığı bir aktrisle tanışır; bu girişim trajediyle sonuçlanır. Benzerlikler üzerinde gizemli kadın ve şehir noktalarındaki bağlantılar dinle de şekillenince farklı bir boyut oluşturdu kitapta. """Ve ölülerimiz içimizde ikinci kez ölür!"""ken...
Bu süre zarfında karşılaşmalar, ölüm, din ve saplantı bağlantıları ile başka bir boyut kazanan derinliği içten hissedilen, içindeki yas durumunun farklı dışa yansıması da şehir, benzerlikler arasındaki bağlar edebi anlamda epeyce doyurucu idi. """Tıpkı karısı gibi bir zamanlar güzel ve sevilmiş olan şehirde Hugues'ün özlemleri böylece vücut buluyordu. Brugge onun ölüsüydü. Ölüsü de Brugge'dü. Her şey benzer bir kaderde bütünleşiyordu. Denizin muazzam kalp atışları durduğunda o da taştan rıhtımlarında mezara yatırılmış, kanallarının damarları soğumuştu, Ölü Brugge'dü."""
"""Gözler, dudaklar, her şey bulanır, parçalanır. Saçların rengi bile değişmez. Insan, varlığını saçlarda
Ölü Brugge / Georges Rodenbach
Hugues Viane. Çok genç yaşta karısını kaybeden ve o kaybedişten sonra melankolik bir ruha bürünen bir adam. Öyle ki mateme en çok yakışan kurşuni renkli bir kentte taşınır apar topar, Brugge’e, “Ölü Brugge’e.”
Karısına duyduğu sevgi dillere destandır; yıllar geçse de “ölü olan eş”in eşyalarıyla bir müzeye dönüştürdüğü eve olan ilgi hiç azalmaz, Brugge’te merak konusudur bu nerdeyse saplantılı yaşam. Yani matemiyle ünlüdür Hugues.
Bir gün ansızın “ölü olan”a tıpa tıp benzeyen bir kadına rastlar, ne yapıp eder önce tanışmayı ve ardından da sevgili olmayı başarır bu “yeni eş”le. Sesi bile nerdeyse aynıdır, bu benzerlikle başı döner Hugues’nün. Brugge’te ölüme meydan okumuş ve onu yenmiştir artık. Yıllar önce kaybettiği karısı karşısındadır işte.
Ama bir gün bu tıpkılık aniden bozulur. Tutucu kentte evlik dışı bu beraberlik hoş karşılanmamıştır zaten. Öyle bir şey olur ki ne Hugues inanabilir yaptığına ne de biz okuyucular.
Şehirler de insanlar gibidir; ruhları vardır onların; geçici kandırmacaları saymazsak ne şehrin ruhu değişir ne de insanoğlunun, tıpkı ölü şehir Brugge’te olduğu gibi.
Çeviri edebiyatının en önemli isimlerinden Roza Hakmen’ in Türkçesi ve Selim İleri’nin sonsözüyle bu edebi şöleni ısrarlı bir tavsiye olarak kabul edin lütfenŞahaneydi
#alıntılarım
“ Fazla uzun süre hazırlık yapılırsa kader yuvadaki yumurtaları değiştirebiliyor, kuluçkadan keder çıkıyordu.”
“ Aşk ayrılıkları küçük birer ölüm gibidir, vedalaşmadan gidilir onlarda da.”
“ Şehirlerin her şeyden önce böyle bir kişiliği, bağımsız bir ruhu, neşeye, yeni aşka, vazgeçişe, dulluğa denk düşen neredeyse dışsal bir niteliği vardır.”
“ Aşk da kesintiye uğradığı zaman var olur.”
Böyle bir son beklemiyordum açıkçası. Hugues' in Jane' den ayrılıp kendini manastıra kapatmasını beklemiştim. Ama olmadı. Sonra ne oldu? Hugues hapse mi girdi yoksa akıl hastanesine mi? Barbe nereye gitti, ev kime kaldı? Aklımda deli sorular...
Georges Rodenbach ile tanışma kitabım, Ölü Brugge. Başkarakterimiz Hugues, eşinin ölümünden sonra oldukça zor zamanlar geçirir ve yas sürecine girer. Fakat yıllar geçer ve acı dinmez. Hugues gri ve kasvetli şehir olan Brugge şehrine eşinin hatıralarıyla birlikte taşınır. Eşine tıpa tıp benzeyen bir ses sanatçısı ile tanışmasıyla birlikte de asıl kurgu başlar.
Kitapta bahsi geçen şehrin pek çok fotoğrafı paylaşılmış. Kitabın basık ve gri havası fotoğraflarla da desteklenmiş. Son derece sade bir üslupla yazılsa ve kolay okunsa da, metin başından sonuna kadar kasvetli bir anlatıma sahip.
Kitabı benim için değerli kılan özelliklerden birkaçı da Roza Hakmen çevirisi ve Selim İleri’nin yazdığı sonsöz. Selim İleri’nin de sonsözde bahsettiği gibi, metin kimilerine göre bir başyapıt kimilerine göre ise son derece sıradan. Benim okuma deneyimimde ise, bu kadar uçlarda olmamakla birlikte, ortalama bir metin.
Kasvetli metinler okumayı sevenler kitaba şans verebilirler. Okuyacak olan herkese şimdiden keyifli okumalar diliyorum.
Ölü Brugge1000Kitap
Belçikalı yazar Georges Rodenbach’ın 1892’de yayımlanan Ölü Brugge kitabını tavsiye üzerine alıp okudum.
Kitapta Hugues Viane’ın karısının ölümünden sonra yasına en uygun gördüğü hareketsiz,sessiz ölü bir şehre benzeyen Katolik Brugge şehrine taşınması yer alır.Hugues hayata ancak bu şehirde katlanabilir.Şehir her haliyle ona matemini yaşadığı bir mezarlık gibi gelir.
Bir gün yürüyüşü sırasında fiziksel olarak eşine çok benzeyen Jane ile karşılaşır,onu takip eder,çalıştığı yeri öğrenir ve tanışırlar.Jane ona göre ölen karısının bir yansımasıdır.Roman boyunca ölen karısının boşluğunu Jane ile kapatmaya çalışır.
Yazar ,yas psikolojisini şehri tanık ederek Hugues ile ifade eder.
Kitabı okurken şehrin yoğun kasvetini yaşamamak mümkün değil ama şiir gibi bir üslupla tabi bunda çevirinin önemi çok büyük (Roza Hakmen) sizi o matemin içine çekiyor.
Keyifli okumalar.
Yakın zamanda ikinci kez gezme fırsatı bulduğum Belçika’nın masal şehir Brugge’da geçiyor hikâye. Tarih 1800lü yılların sonları. O yıllardaki şehrin fotoğrafları yer alıyor kitapta. Kahramanımız Hugues Viane, tutkuyla bağlandığı eşinin ölümümden sonra bu kederli şehre yerleşiyor. Viane, eşinin hatıralarına kendi gibi melankolik olan kentte sahip çıkabileceğine inanıyor.
Ölen karısı ve ölü Brugge arasında romantiklere özgü bir bağ kuruyor: “Ölü zevceye karşılık ölü bir şehir”. Kahraman, karısının tüm hatırılarına ama özellikle cam bir kutu içinde sakladığı bir tutam örgü saçına kutsallık atfediyor. Hugues Viane, dindar hizmetçisi Barbe ile gözlerden uzak eşinin yasını tutarken beklenmedik bir olayla hayatı değişiyor.
Sembolizmin izlerine rastladığımız eser, Selim İleri’ni anlamlı son sözüyle son buluyor. Okuyunuz efendim.
“Şehirlerin her şeyden önce böyle bir kişiliği,bağımsız bir ruhu, neşeye, yeni aşka, vazgeçişe, dulluğa denk düşen neredeyse dışsal bir niteliği vardır. Her kent bir ruh halidir; o kentte kısacık bir süre bile otursak o ruh hali aktarılır, havanın en hafif hareketiyle yayılan, yuttuğumuz bir sıvı halinde bize de bulaşır.” s.67
İncelemeDuygu ve Düşünce
Belçikalı yazar Georges Rodenbach’ın 1892’de yayımlanan Ölü Brugge (Bruges-la-Morte) adlı eseri, sembolizmin en güçlü örneklerinden birisidir. Bu kısa roman, yas tutan bir adamın – Hugues Viane’ın – karısının ölümünden sonra Brugge şehrine taşınmasıyla başlıyor. Brugge şehri, Hugues’un içsel acısını, durgunluğunu ve geçmişe bağlılığını simgeleyen bir karakter hâline geliyor.
Brugge’ün eski kiliseleri, sessiz kanalları ve çan sesleri, Hugues’un iç dünyasındaki kasvetle birleşiyor. Hugues’un, ölen eşine şaşırtıcı derecede benzeyen bir kadınla tanışmasıyla ise yas ile gerçeklik arasındaki sınırlar kahramanın hafızasında bulanıklaşıyor.
Romanın en çarpıcı yönlerinden biri ise edebiyatta ilk kez fotoğrafla birlikte yayımlanan kurgu eserlerden biri olmasıdır. Görsellik ve anlatı arasında kurulan bu köprü, okuyucuyu hem zihinsel hem de görsel bir deneyimle buluşturuyor.
Ölü Brugge, geçmişin yüküyle yaşamanın mümkün olup olmadığını sorgulayan, atmosferiyle okuyucuyu içine çeken bir roman. Sessizliğin sesini duymak isteyenler için Ölü Brugge romanı şiddetli bir tavsiyedir…
Aşktan yana kaybedenlereAşk
Hugues Vaine ölen karısının hayaliyle yaşayan dul bir adam . Onu unutmamak için evin her yerinde onun eşyalarıyla yaşıyor hatta dokunmaya bile cesaret edemediği saç örgüsüyle .Eşine o kadar aşık ki ölümünden sonra hayatın onun içinde bittiğini düşünür ve yaşadığı şehrin kasvetli havasını da kendisiyle bütünleştirir . Bu kederli hayatına devam ederken eşine tıpatıp benzeyen bir kadın girer hayatına . Bu benzerlik onun hayatını alt üst eder . Sesi , gülüşü hatta saçları bile aynıdır . Fakat siz okurken anlarsınız iki kadın asla aynı kişi değildir . Hugues kendini o kadar kaptırır ki hep hayal ettiği gibi görür onu ve gerçeklerle yüzleşmesi zaman alır . Aradığı ruh yoktur Jane de .. Pişmanlık ve hüzünle biten bir kitap .
İnsan insana benzer. Ama nereye kadar?..·295 syf.·Edebiyat
7/10
2026 4. kitabı
Kitap, sembolist bir başyapıt olarak kabul ediliyor. Andre Breton'a ilham veriyor. Yazar, ki bu zamana kadar keşfetmemiş olmama hayıflandım biraz, Mallarme, Alphonse Daudet, Auguste Rodin, Claude Monet gibi, sanat ve edebiyat dünyasından ünlü isimlerle dost biri. Aynı zamanda, kişiliği ve görüntüsüyle de Proust'un Swann karakterine ilham veren figürlerden biri olmuş. Tanıtım yazısında geçen bunca detay tabii ki de heyecanı ve beklentiyi yükseltti. Beklenti demişken ben hemen hissiyatımı da aktarmış olayım, kurgu hoşuma gitti.
Kitap, içerik olarak çok katmanlı, sanki lahana gibi tasarlanmış. Başlangıç kısmında bir "Sunuş" (ki bu kısmı okumadan konuya girdim, iyi ki de öyle yapmışım, zira spoiler içeriyor), akabinde yaklaşık 200 sayfa kadar hikayeyi okuyorsunuz. Ki hikayenin tamamı da toplasanız o kadar tutmaz, zira içerisinde, konuya dahil olan ve kitabın da alametifarikası, Bruges'ün fotoğrafları mevcut. Konu her ne kadar düzyazı formunda işleniyor olsa da, anlatımın şiirselliği sayfa düzenini de etkilemiş olsa gerek, satırlar standart bir şiirin kaplayabileceği kadar bir alanı kaplıyor sayfada. Bu da, normal bir düzyazı şeklinde aktarılmış olsa, metnin 200 sayfadan çok çok daha az tutacağını bize gösteriyor. Hikayenin bitiminde, kurgu içinde geçen bazı kısımların açıklamaları, "Sonnotlar" bölümünde açıklanmış. "Ek Dosya" bölümü ise kitaba yapılan yorumlara dair mektupları, kitap hakkında bazı gazete ve dergilerde çıkan yazıları vs. içeriyor. Aktarırken bile içim şişti doğrusu. Çok fazla detay var. Sırf bu yüzden dahi kitaba inceleme yazasım yok, çünkü bu kısımları okurken bir incelemeden çok daha fazlasına maruz kalacaksınız. Maruz dedim, çünkü bu kadar detay bana fazla geldi. Proje ödevi hazırlamıyoruz, alelade okuruz nihayetinde :)
Yazasım yok dedim, ama yine de
Ölü Brugge / Georges Rodenbach
Hugues Viane. Çok genç yaşta karısını kaybeden ve o kaybedişten sonra melankolik bir ruha bürünen bir adam. Öyle ki mateme en çok yakışan kurşuni renkli bir kentte taşınır apar topar, Brugge’e, “Ölü Brugge’e.”
Karısına duyduğu sevgi dillere destandır; yıllar geçse de “ölü olan eş”in eşyalarıyla bir müzeye dönüştürdüğü eve olan ilgi hiç azalmaz, Brugge’te merak konusudur bu nerdeyse saplantılı yaşam. Yani matemiyle ünlüdür Hugues.
Bir gün ansızın “ölü olan”a tıpa tıp benzeyen bir kadına rastlar, ne yapıp eder önce tanışmayı ve ardından da sevgili olmayı başarır bu “yeni eş”le. Sesi bile nerdeyse aynıdır, bu benzerlikle başı döner Hugues’nün. Brugge’te ölüme meydan okumuş ve onu yenmiştir artık. Yıllar önce kaybettiği karısı karşısındadır işte.
Ama bir gün bu tıpkılık aniden bozulur. Tutucu kentte evlik dışı bu beraberlik hoş karşılanmamıştır zaten. Öyle bir şey olur ki ne Hugues inanabilir yaptığına ne de biz okuyucular.
Şehirler de insanlar gibidir; ruhları vardır onların; geçici kandırmacaları saymazsak ne şehrin ruhu değişir ne de insanoğlunun, tıpkı ölü şehir Brugge’te olduğu gibi.
Çeviri edebiyatının en önemli isimlerinden Roza Hakmen’ in Türkçesi ve Selim İleri’nin sonsözüyle bu edebi şöleni ısrarlı bir tavsiye olarak kabul edin lütfenŞahaneydi
#alıntılarım
“ Fazla uzun süre hazırlık yapılırsa kader yuvadaki yumurtaları değiştirebiliyor, kuluçkadan keder çıkıyordu.”
“ Aşk ayrılıkları küçük birer ölüm gibidir, vedalaşmadan gidilir onlarda da.”
“ Şehirlerin her şeyden önce böyle bir kişiliği, bağımsız bir ruhu, neşeye, yeni aşka, vazgeçişe, dulluğa denk düşen neredeyse dışsal bir niteliği vardır.”
“ Aşk da kesintiye uğradığı zaman var olur.”
Yazar Hakkında
Georges RodenbachYazar · 2 kitap
Georges Raymond Constantin Rodenbach, Belçikalı bir Sembolist şair ve roman yazarıydı.
