Avrupalılar bir din olarak İslam'ı, bir kültür ve medeniyet olarak İslam'dan kesin olarak ayırmış; birincisine şiddetle karşı çıkarken ikincisine hayranlıkla bakmış ve ondan etkilenmiştir.
Yahudilerin "seçilmiş topluluk" inancını reddeden İslam, yahudi din adamlarının muhalefeti ile karşılaşmıştır. Katolik kilisesinin tanrı ile birey ve toplum arasında zorunlu bir aracı olarak görüldüğü din adamları sınıfını da reddeden İslam, Ortaçağ Avrupası'nda yer yer "avamın dini" olarak görülmüştür.