John Steinbeck /Fareler ve insanlar
John Steinbeck /Fareler ve insanlar
Kitap 1937 yılında yazılmıştır
O yıllar 1929 yılında başlayan ve dünyayı etkisi altına alan büyük burhan dönemine denk düşmektedir , Hollywood’un Amerikan rüyasının yaşandığı yıllar
Steinbeck kitabı ilk başta tiyatro kitabı şeklinde tasarlamış daha sonra romana çevirmiştir bu yüzden de kitabın dili roman gibidir karakterlerin analizini çok fazla inmesin ve bu yüzden de kitap okurken bazı soru işaretleri ile karşılaşabilirsiniz
Toplumsal gerçeklik tarzında yazılmış bir kitaptır
İşçilerin ve insanların yokluk ve yoksulluk içinde yaşadıkları krizleri el arıyor
Romanı vermek istediği bir diğer mesajda, burjuva sınıf haricinde ötekileri arasında birlikteliği yok olması, kendi içlerinde birbirlerini ötekileştirmeleri, ve çoğunun hayali büyük üyesi bir üst sınıfa çıkmaktır, Amerikan rüyası.
kitapta Kaliforniya’da çiftlikten çiftliğe dolaşarak karın tokluğuna çalışan, müziğin engelli birbiriyle zeki ve kurnaz olan iki göçmen içinin hayatını anlatır
Kitaptaki belli başlı karakterlere ve özelliklerini baktığımızda
George Milton: Hayatın tüm yükünü omuzlarında taşıyan rasyonel taraftır. Lennie olmadan çok daha rahat bir hayat sürebilecekken, lennie nin teyzesinin ölümünden sonra ona verdiği söz ve içindeki derin dostluk bağından dolayı Lennie’yi asla bırakmaz. Aslında ikisi bir birini tamamlar , biri akıldır diğer güçtür
Lennie Small: Devasa bir fiziksel güce sahip olmasına rağmen çocuksu bir masumiyete ve zihinsel engelle sahip olan karakter. Yumuşak şeylere dokunma tutkusu, trajik sonunu hazırlar
Curley( çiftlik sahibinin oğlu)
çiftlik sahibinin oğlu olduğu için ayrıcalıklıdır ancak fiziksel olarak ufak tefek biridir. Bu durum onda ciddi bir aşağılık kompleksine yol açar. Kendisini kanıtlamak için sürekli uzun boylu ve güçlü
Köpek ile Lennie aynı kaderin iki farklı yansımasıdır
Candy'nin köpeğinin ölümü, romanın sonundaki trajedinin habercisidir. Candy, yıllardır yanında olan dostunu öldürme sorumluluğunu üstlenemez ve bu görevi başkasına bırakır. George ise aynı durumla karşılaştığında en ağır yükü kendi omuzlarına alır. Steinbeck böylece sevginin yalnızca korumak değil, bazen acı verici bir sorumluluğu üstlenmek olduğunu gösterir. Romanın sonunda George yalnızca Lennie'yi değil, birlikte kurdukları hayali de öldürür. Bu yüzden eserin asıl trajedisi ölüm değil, insanın sevdiği şeyler karşısında yapmak zorunda kaldığı ahlaki ikilemlerdir. Ayrıca her iki ölümdede carlsonun umursamazlığı ve pragmatik bakış açısı. bir insanın veya canlının değerini, onun başkaları için ne ifade ettiğine göre değil, ne kadar işe yaradığına göre ölçen bir anlayış.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Pişmanlığın mirası ve bir merhametin muhteşem vedası...1000Kitap
Steinbeck'in o meşhur finali... Bu adamın, unuttuğumuz en insani hücrelerimize, en kuytu duygularımıza dokunmasına bayılıyorum... Son satırlar bittiğinde gerçekten insanın göğüs kafesine koca bir taş oturuyor.
Kitabın ortalarında Candy ve köpeği arasındaki o sarsıcı sahne; George’un "birini sevmenin en ağır bedelini" öğrendiği anmış meğer... Candy, köpeğinin başkasının eliyle, soğuk bir tüfekle vurulmasına izin verdiği için o kadar büyük bir pişmanlık yaşıyordu ki; George o sahnede aslında kendi geleceğine, Lennie ile olan kaderine bakıyordu. (Biz de kitabın finaline...)
O son bölümde zihnimde sayfalar öncesinden Candy’nin çaresiz sesi yankılanıyordu:
"Onu ben vurmalıydım George..."
Vakit geldiğinde George, Candy’nin düştüğü o hataya düşmedi. Dünyanın en trajik muhakemesini yaptı o an. Lennie’nin vahşi bir kalabalığın ortasında, canı yanarken
"George nerede? Beni neden kurtarmıyor?" diye çaresizce etrafa bakmasını göze alamadı. Onca yıllık sarsılmaz güvenin, bir yabancının namlusunda "hiç" olmasına izin vermedi.
Lennie'yi en güvende hissettiği yerde; George’un sesinde, o meşhur "tavşanları besleme" rüyasının tam kalbinde uğurladı.
Bu bir cinayet değil, George için dünyanın en trajik merhamet sahnesiydi.
George o tetiği çektiğinde sadece Lennie’yi değil, kendi yaşama sevincini ve o meşhur "biz" olma halini de o nehir kıyısına gömdü. Ve artık o da herkes gibi, o soğuk "yalnızlık hücresine" hapsoldu...
Peki siz; birini sonuna kadar korumak, gerektiğinde onu acıdan kurtarmak için bu kadar ağır bir bedeli ödemeyi göze alır mısınız? Candy mi haklıydı, yoksa George mu daha cesurdu?
ÇÜNKÜ BAZEN SEVMEK; BİRİNİ HAYAL KIRIKLIĞINA UĞRATMAMAK İÇİN KENDİ KALBİNİN ÖMÜR BOYU KIRIK KALMASINI GÖZE ALMAKTIR.
Çavdar Tarlasındaki
Fareler ve İnsanlar1000Kitap
Fareler ve İnsanlar benim için aslında iki arkadaşın yolculuğu gibi başlayıp çok kısa sürede şunu hissettiren bir kitap oldu: burada mesele yolculuk değil, hayatta kalma biçimi.
George ve Lennie’nin kurduğu çiftlik hayali hikâyenin kalbinde duruyor. Ama bu hayal, büyük ve ulaşılmaz bir şeyden çok, zor bir hayatın içinde tutunulacak küçük bir “olabilirlik” gibi. Steinbeck sanki şunu soruyor: İnsanlar gerçekten hayal kuruyor mu, yoksa sadece hayal kurduklarına inanarak mı yaşıyor?
Çiftlikteki diğer karakterler de bu sorunun farklı cevapları gibi. Candy, yaşlılığı ve işe yaramaz olma korkusuyla geleceğini bir hayale bağlıyor. Crooks, dışlanmışlığın içinde ilk kez “ben de varım” ihtimaline yaklaşıyor ama hemen geri çekiliyor. Curley, gücünü sürekli kanıtlamaya çalışırken aslında ne kadar kırılgan olduğunu gizliyor. Curley’nin karısı ise görülme isteğiyle var olmaya çalışan ama sürekli yanlış anlaşılan bir yalnızlık içinde. Slim ise bu dağınık dünyanın içinde doğal bir denge gibi duruyor.
Steinbeck’in dünyasında insanlar birbirine yakın gibi görünse de aslında herkes kendi yalnızlığının içinde yaşıyor. Bağ kurmak nadir, çünkü güven yok. Bu yüzden George ve Lennie’nin ilişkisi de sıra dışı geliyor; çünkü bu dünyada en zor şey birlikte kalabilmek.
Kitap ilerledikçe hayal kavramı da değişiyor. Başta umut gibi görünen şey, zamanla kırılgan bir savunma mekanizmasına dönüşüyor. Çünkü bu dünyada hayallerin sorunu büyük olmaları değil, onları taşıyacak bir zeminin olmaması.
Final ise Steinbeck’in en sert cümlesi gibi: bazen merhamet bile acının bir parçasına dönüşüyor. İnsan, en çok sevdiğini korumaya çalışırken en zor kararları vermek zorunda kalıyor.
Sonuç Steinbeck bu novella ile büyük olaylar anlatmıyor; küçük insanların içinde büyüyen büyük sıkışmışlığı anlatıyor.
Okumadan Beğenme Lütfen.....!!!!
John Steinbeck 1902’de California’da doğdu.
Toprağın diliyle büyüdü. Çatlamış ellerin, suskun yüzlerin dilini öğrendi.
Steinbeck’e olan hayranlığım, onun insanı "uzaktan sevmemesinden" geliyor. O, steril çalışma odalarında oturup kurgusal acılar imal eden bir anlatıcı (yazar) değil; çatlamış ellerin sızısını, suskun yüzlerin ardındaki fırtınayı bizzat o nasırlı elleriyle tutmuş bir dahidir...
Onun satırları arasında gezindiğinizde, burnunuza sadece kağıt kokusu gelmez; ağır ter kokusu, taze kesilmiş saman ve umudun o kekremsi tadı çarpara yüzünüze.
Fareler ve İnsanlar'da George’un çaresizliğini, Gazap Üzümleri'nde Joad ailesinin onurlu direnişini anlatırken, insanlığın ortak yazgısının altını çiziyordu...
Steinbeck'i bırakıp Fareler ve İnsanlar kitabına dönecek olursak..
Steinbeck’in köpeği Max, kitabın ilk el yazması taslağını yemeğe kalkışmış ve büyük bir kısmını parçalamıştır. Steinbeck bu olayı, "Eğitilmesi gereken küçük bir punk olan köpeğim, yaklaşık iki aylık emeğimi konfetiye çevirdi," diyerek anlatmış ve kitabı baştan yazmak zorunda kalmıştır.
Steinbeck bu eseri "oyun-roman" (playable novel) olarak tasarlamıştır. Bu yüzden kitap neredeyse tamamen diyaloglardan oluşur ve betimlemeler bir tiyatro sahnesini andıracak kadar nettir...
Kitabın adı, İskoç şair Robert Burns'ün "Bir Fareye" (To a Mouse) şiirindeki "En iyi planları farelerin ve insanların, sıkça ters gider" mısrasından gelir.
Steinbeck’in kitap için düşündüğü ilk isim "Something That Happened" (Olan Bir Şey) idi. Yazar bu isimle, yaşanan trajedinin kimsenin suçu olmadığını, sadece hayatın akışı içinde gerçekleştiğini vurgulamak istemişti.
Lennie karakteri, Steinbeck'in bir çiftlikte birlikte çalıştığı gerçek bir kişiye dayanır. Gerçek hayattaki bu adam, arkadaşını işten kovan bir çiftlik
Edebiyat projemdi bu yazı aslında
Spoiler
Bu kitabı okurken ve analiz ederken dikkatimi çeken çok fazla kavram oldu. Yoksulluk, cesaret ve merhamet, dostluk…
Bugün tek tek bu kavramları incelemek ve Stainbeck’in bu 111 sayfalık kitabına sığdırdığı kavramların büyüklüğünü daha iyi hissetmemizi sağlamak istiyorum.
Hayaller ve dostluk bizim iki ana karakterimizin diğerlerinden ayıran, en göze çarpan özellikleridir. Kısaca anlatmak gerekirse bu roman zeki ama ufak bir adam olan George Milton ve onun birkaç tahtası eksik ama fiziksel kuvveti haylı hayli yerinde olan arkadaşı Lennie Small’ın öyküsünü anlatıyor.
Hikayenin en başında bu ikilinin sahip olduğu tek şey ,gerçek anlamda tek şey, dostlukları ve dostluklarının sebep olduğu hayalleridir. Bu hayallerini gerçekleştirmek için George ve Lennie ırgatlık yapmak için çiftlikte işe girerler.
Amaçlarınise bu işte para biriktirip kendilerine ait bit bir çiftliğin patronu olmaktır. Kitabın en başından anladığımız kadarıyla ikilimiz bu hayale canı gönülden inanırlar. Bu hayal ne kadar yürek ısıtıcı olsa dahi karakterlerin hayat şartlarına baktığımız zaman , kendilerinden bir hayli uzaktadır. Hatta herhangi bir insan bile bunun imkansız olduğunu anlayabilir.
Çünkü 1930larda geçer bu kitap. Hem de Amerika Birleşik Devletlerinde. Tam o dönemde ise tüm dünyayı kasıp kavuran, milyonlarca insanın işsiz kalmasına sebep olan Büyük Buhran yaşanmaktadır. Anlayacağınız Lennie ve George sadece fakir değil aynı zamanda ekonomik krizi sarsılarak yaşayan bir ülkenin vatandaşıdırlar. Bu durum ise hayallerinin gerçekleşmesini imkansız kılar.
Bu hayal dostluklarının büyük bir parçasıymış gibi hissettim. Kitap boyunca George ve Lennie’den farklı olarak korkunç derecede yalnız olan karakterleri okuduk.
Mesela Candy var, çalışanların en yaşlısı olduğu için onlara asla uyum