Cansu Tamanlı
@cansucugu
Oku, şayet sana hisli bir yürek lazımsa.
Yaşar Kemal'in okuduğum ilk kitabıyla karşınızdayım. Kitabın dilinden başlamak istiyorum çünkü daha önce hiç görmediğim tarzda özgün bir dili var Yaşar Kemal'in. Türkçeyi kullanmayı bilen bir yazar, hem de özgün olmayı başarmış, kitapta çok derin betimlemeler var. Gözlem gücü anlatım gücüyle ve güzel Türkçemizle birleştiğinde böyle iz bırakan derin bir kitap çıkıyormuş demek ki.
Kitap Yunanistan'a gönderilen Rumların boşalttığı bir adada geçiyor. Bu kısmı tek cümleyle geçeyemeyeceğim çünkü kitabın çok büyük bir kısmını oluşturuyor. Adalarını çok seven Rumların hiç gitmek istememelerine rağmen evlerini terk etmesi, alınan kararı olgunlukla karşılayıp üzüntülerini derine gömmesi çok ince işlenmiş. Ayrıca değinmek istediğim nokta Türk-Rum, Hristiyan-Müslüman ilişkilerini okurken gözlerim dolması, kesinlikle kitapta en beğendiğim bölümler oldu. Çünkü günümüzde toplumumuzda bizi en çok ayrıştıran hususlar kitapta yaşayan insanlar için geçerli değil. İnsanlar öyle güzel birlik sevgi ve saygı içinde yaşıyor ki acaba ütopik bir roman mı yoksa bu şekilde yaşamak mümkün müdür diye sormadan edemedim kendime :) Hatta bir bölümde kitabın baş karakterlerinden biri İncil üzerinde yemin ediyor, yetmiyor bir de Kuran'a el basıyor :)
Rumlar adadan ayrıldıktan sonra adaya yerleşmeye karar veren Poyraz Musa etrafında dönüyor olaylar. Koca adada yaşayan tek bir insan düşünün ,ve bir de onun gölgesi diyelim ;) Poyraz Musa ile adada tekrardan bir yaşamın filizleri yeşermesini işliyor kitap.
Kesinlikle okumanızı tavsiye ettiğim bir kitap, üslubu gereği okurken biraz zorlanabilirsiniz, ama değeceğini düşünüyorum.
Anna Karenina, bir insan topluluğunun belirli bir süre için yaşantısını her ayrıntısıyla yukarılardan bir yerlerden hayretle izliyormuşçasına okuduğu, bir yazılı metnin aktarabileceği duygu ve düşüncelerin maksimumum potansiyeli nedir sorusuna cevap vermiş en nadir kitaplardan biri oldu benim için. Tolstoy Anna Karenina'nın tutkulu aşk macerasının yanı sıra otobiyografik bir karakter eklemiş kitabın kurgusuna ki bu karakter çoğu okuyucu için Anna karenina'dan daha fazla sevilmiştir: Nikolay Levin. Kiti'ye olan sevgisi öyle anlatılmıştır ki insan hayatına saf sevginin ne katacağı, maddi hayattan soyutlanıp manevi yaşam süren yalnız biri için sevmenin ve sevilmenin ne demek olduğu okuyan her insanı Levin'e yaklaşmıştır. Levin bu sevginin hayatına kattığı her anlamın bilincinde olarak sevmiştir Kiti'yi, ki bu en zorudur. Anlam arayışları, sevginin hayatı anlamdırmadaki yeri, dini arayış buhranları, Rus toplumunun çektiği sorunlar Levin'in tüm düşünceleri ve duyguları (Aslında bunlar Tolstoy'un görüşleridir.) baş karakter Anna Karenina'dan daha ayrıntılı bir şekilde tasavvur edilmiştir.
Kitapta 3 ayrı ilişki anlatılmıştır. Levin-Kiti, Anna Voronskiy ve Dolli-Stephan Arkadyiç. Tolstoy ilk ilişkide sağlıklı sevgiyi, ikincisinde zarar verici hastalıklı tutkuyu, üçüncüsünde ise yalan yapmacıklık ve sadakatsizliği gözler önüne sermiştir.
Anna Karenina evliliğinde mutsuzdur, sevgiye açtır ve bunlara dayanılmaz bir ihtiyaç duyduğunu Voronskiy'i tanıyınca anlar. İçinde var olan tüm tutkuyu Voronskiy'e verir ve onun için oğlundan şöhretinden sosyete hayatından onurundan yani her şeyinden vazgeçer inanılmaz büyük bir aşkla tüm hayatını ona bağlar. Eşi Aleksey bir kadını sevme yeteneğinden tamamen yoksundur, yüksek derece bir memur ve hayatının tüm bölümünü işine ayırmış, eşi ve
Jane Austen denilince akla doğal olarak Gurur ve Önyargı gelir. Benim ve bir çok kişinin yazardan okuduğu ilk kitaptır bu. Akıl ve Tutku nun bunun gölgesinde kalmasını istemediğim için bu inceleme benim için zorunlu oldu :) Jane Austen, Marianne ve Elinor adında birbirine tamamen zıt karakterli iki kız kardeşin yaşadığı ilk aşk deneyimlerini ele alıyor Akıl ve Tutku'da. Marianne korkusuz, iradesinin tutkukusuna boyun eğdiği, coşkulu, duygularını cesaretle yaşayan bir tip. Ablası Elinor ise akıllı, sağduyulu, geleneksel yaşamı tercih etmiş ahlakı her türlü erdemin üzerine çıkarmış genç bir kız. Kısa bir deyişle romanın enerjisi Marianne'den, ağırlığı Elinor'dan geliyor. Yaşanılan ilk hayal kırıklığı, ilk acı aşk deneyimi tamamen farklı bu kişilikleri nasıl etkiler, nasıl tepkiler verdirir, bu kişiler acılarını nasıl yaşarlar ve atlatırlar? Bu incelemeyi okurken bu soruları kendi içinizden yanıtlar gibi olabilirsiniz, ama Jane Austen'ın dehası burada devreye girer, yargılarımızın çoğu zaman doğru olmadığını gösterir bize. Romanın her yerinde yargılar sınırını aşar ve okuyucuyu utandırır. "Karşıtlıklar" romanı Akıl ve Tutku, okuyucunun hangi karakteri dinlerse ona biraz hak vereceği, insanı her daim biraz mahcup edebilen ender romanlardan biri.
