Eylül 1937 de, iki adam arasında, Atatürk'ün İsmet Bey'den istifasını istemesiyle sonuçlanan aleni bir kavga oldu. İsmet Bey, sağlık nedenlerini öne sürerek, derhal istifa etti. Yerine eski İzmir İTC sekreteri ve Teşkilat-ı Mahsusa başkanı, 1924'te kurulan Türkiye İş Başkası'nın ilk genel müdürü ve 1932'den beri iktisat vekili olan Mahmut Celal (Bayar) getirildi.
Sakallı Celal
Türkiye, Derya yüzünde doğuya doğru hızla ilerleyen bir gemidir; içindeki insanlar da batıya koşmaktadır..
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Cumhuriyet döneminde ilk yoğun göç hareketi, Lozan Antlaşması doğrultusunda Türkiye ve Yunanistan arasında 30 Ocak 1923'te imzalanan protokol uyarınca zorunlu mübadele ile gerçekleşmiştir. Yapılan anlaşmaya göre Türkiye'deki Ortodoks Rumların Yunanistan'a, Yunanistan'daki Müslümanların Türkiye'ye göç etmesi kararlaştırılmıştır. Bu doğrultuda bahsedilen gruplar 1 Mayıs 1923'den itibaren zorunlu mübadeleye tabi tutulmuştur. Batı Trakya Türkleri ve İstanbul Rumları mübadele kapsamı dışında kalmıştır. Yunanistan ile yapılan anlaşma sonrasında Türkiye'ye beş yüz bine yakın Müslüman göçmen gelmiştir. Türkiye'den Yunanistan'a göç eden Ortodoksların sayısı ise bir milyon yüz dört bin iki yüz altı kişi olmuştur. Türkiye'ye gelen göçmenleri yerleştirme planında Rumlardan geriye kalan taşınmazlar dikkate alınmıştır. Göçmenler, ülkenin çeşitli bölgelerine bu doğrultuda yerleştirilmeye çalışılmıştır. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin kurulmasının ardından Bulgaristan'da yaşayan Türkler de gördükleri baskı nedeniyle göç etmeye başlamıştır. Bu göçü düzenlemek amacıyla 18 Ekim 1925'te Türk Bulgar İkamet Sözleşmesi imzalanmıştır. Yapılan sözleşmeye göre Bulgaristan hükümetinin göçmek isteyen Türklere engel olmaması ve bu kişilerin taşınabilen mal ve hayvanlarını beraberinde götürmesine izin vermesi kararlaştırılmıştır. Bunula birlikte göçmenlere Bulgaristan'daki taşınmazlarını satabilme imkânı da tanınmıştır. Bulgaristan'dan Türkiye'ye gelen göçmen sayısı 1923-1939 yılları arasında toplam yüz doksan sekiz bin altı yüz seksen sekiz kişi olmuştur. Bulgaristan'dan göç eden Türkler 1935 yılına kadar ağırlıklı olarak Trakya'ya yerleştirilmiştir. Bu tarihten sonra 1936 yılında alınan kararla Bulgaristan ve Romanya'dan gelecek olan yirmi beş bin göçmenin Ankara, Adana, Konya, Kayseri, Niğde ve
Girişimcilere kredi sağlayacak bankaların oluşturulması, sanayicilere sağlanan muafiyetler ile birlikte ülkede yerli malının kullanımını arttırmak için de kanuni bazı düzenlemelere gidilmiştir. 9 Aralık 1925'te yerli kumaştan elbise giyilmesine dair kanun kabul edilmiştir. Kanunun birinci maddesine göre genel bütçeden ve belediyelerden bedeli ödenen kumaş, elbise ve ayakkabı, serpuş ve yatak araç gereci ile memur ve hizmetliye tekdüze elbise ve kundura giydiren bütün şirketlerin iştira edeceği veya ettireceği bu nevi levazımın yerli mamulatından tedarik edileceği belirtilmiştir. Bu kanun Meclisten geçerken görüşmeler sırasında söz alan Aksaray Milletvekili Besim Bey, memleketin tarihten beri birçok kez düşmanlığa maruz kaldığını söylemiştir. Bu yüzden asırlardır Türk'ün yorulmuş, ezilmiş, sefil ve yoksul kalmış olduğu yorumunda bulunmuştur. Düşmanların milletin harimi ismetine kadar tecavüz ettiğini fakat bir mucize ile buna engel olunduğunu ifade etmiştir. Fakat o düşmanların, Türk Milletini silahla yenemeyeceğini anlayınca iktisaden mahvetmek için ellerinden geleni yaptıklarını vurgulamıştır. İstiklali siyasinin, istiklali iktisadi oluşturulmadan tam manasıyla gerçekleşmeyeceğini savunmuştur. Memlekette turşunun bile Avrupa'dan geldiğini, yiyeceği, içeceği, giyeceği her şeyi Avrupa'dan gelirse bunun neticesinin iyi olmayacağı görüşünü kürsüden paylaşmıştır. Kanunun Mecliste kabul edilmesiyle birlikte emekli Yüzbaşı Naim Bey'in öncülüğüyle İzmir'de 1926 yılının başında Yerli Mamulâtı Müstehlikler Cemiyeti oluşturulmuştur. Cemiyet İzmir'deki okullarda dikiş ve biçki yurtlarında konferanslar vermiştir. Bundan başka ders kitaplarına yerli malının önemi hususunda makale, vecize konulması isteğini dile getirmiştir. Aynı maksatlarla İstanbul'da 1929 yılında Yerli Mallarını
Reji eksperliğinden komitacılığa, milletvekilliğinden bakanlığa, başbakanlıktan cumhurbaşkanlığına dek tüm siyasi makamları işgal etmiş Mahmut Celal Bayar, 1986 yılında, bir asrı üç sene aşan ömrünün son nefesini İstanbul'da verecektir. Vermeden bir yıl önce, kendisini Kenan Evren'in yanında Gazi Koşusu'nu izlerken görmek, insanı derin düşüncelere sevk etmektedir..
Kurtuluş Savaşı'nın meşhur Galip Hoca'sı, genç Cumhuriyet'in iktisat ve maliye politikalarına yön veren faal siyasetçisi, ileriki yılların cumhurbaşkanı ve siyasi suçlusu Mahmut Celal Bayar, yüz yılı aşan yaşamına gözlerini 1883 yılında Bursa'da açar..