Okumaya değer, Aşk ile :)1000Kitap
Melayê Cizîrî, 16. yüzyıl Kürt edebiyatının önde gelen Kürt şairlerindendir. Cizre Botan Emirliği'nin hükümdar ailesinden gelen bu şair, Kürt edebiyatı tarihinde güçlü ve öncü bir yere sahiptir. Bir divan şairidir. Şiirlerinde aşk ve özlem aracılığıyla insan ruhunun en derin duygularını, hassasiyetini, inancını, gençliğini ve dertlerini işlemiştir. Mela'nın eserleri, Kürt şiir estetiğinin zirvesini temsil eder.
Şebçirax, biyografik bir romandır ve kendi içinde tarihî bir anlatı niteliği taşır. Okuyucuyu hayaller ve düşler aracılığıyla eski Cizre Botan'a götürür. Dicle ve Fırat kıyılarını, Kürdistan'ın dönemin önemli medreselerini ve şehirlerini gözler önüne serer. İstifadeniz bol olsun.
ÜSTÜ KALSIN
Ölüyorum tanrım
Bu da oldu işte.
Her ölüm erken ölümdür
Biliyorum tanrım.
Ama, ayrıca, aldığın şu hayat
Fena değildir...
Üstü kalsın...
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Üstü Kalsın, Cemal Süreya’nın şiirlerinde yarattığı o benzersiz duyarlılığın, zekâ pırıltılı ironinin ve yaşama sevincinin bir araya geldiği, şairin kendi seçkilerinden oluşan önemli bir toplu şiir kitabıdır. İkinci Yeni hareketinin en zarif temsilcilerinden olan Süreya, bu eserde aşkı, yalnızlığı, toplumsal eleştiriyi ve gündelik hayatın içindeki o küçük, fark edilmeyen detayları kendi özgün diliyle yeniden inşa eder. Kelimelerle oynama ustalığı, şaşırtıcı imgeler ve okuyucuyu aniden çarpan o meşhur dize sonları, kitabın her sayfasına sinmiştir. Üstü Kalsın, sadece bir şiir kitabı değil; hayatın tüm karmaşasına, acılarına ve aşkın getirdiği yaralara karşı, şairin yaşamın üstünü bir şekilde tamamladığı, o eşsiz ve ironik bakışıyla sarmalanmış bir estetik manifesto niteliğindedir.
Cemal Süreya, Üvercinka adlı bu çığır açıcı ilk şiir kitabında, Türk şiirinde İkinci Yeni hareketinin kapılarını aralayan, geleneğe meydan okuyan modernist ve erotik bir aşk estetiğini konu alır. Şair; aşkı, cinselliği, yalnızlığı ve gündelik hayatın ironisini kendine has imgeler, çarpıcı dil oyunları ve dilin sınırlarını zorlayan özgün bir söyleyişle işler.
Kitap, Cemal Süreya tarafından Elif Sorgun’a (Zühal Tekkanat) ithaf edilmiştir. Çoğu şiir daha önce Papirüs dergisinde (Süreya’nın kendi dergisi) ve diğer dergilerde yayımlanmıştı; 1965-1971 arası yazılan şiirleri kapsar.
Kitap, İkinci Yeni şiirinin önemli örneklerinden biridir. Aşk, erotizm, anne özlemi, sürgün, kimlik, toplumsal/siyasal eleştiri gibi temaları yoğun imgelerle işler. Süreya’nın sürgün deneyimi (Dersim olayları sonrası ailesinin Bilecik’e sürgün edilmesi), doğduğu coğrafya ve kültürel kökenler şiirlere yansır. Kitaba adını veren ünlü şiirde (“Beni Öp Sonra Doğur Beni”) şair, annesini küçük yaşta kaybetmesinin yarattığı boşluğu sevgiliye yansıtır: “Annem çok küçükken öldü / beni öp, sonra doğur beni.” Bu dize, aşkı hem tutkulu hem de annelik şefkatiyle birleştiren ikonik bir ifadeye dönüşmüştür. Şiir, aynı zamanda toplumsal travmalara (Dersim olayları gibi) dolaylı göndermeler içerir.
Süreya, bu kitabı “toplumsal yönü sebebiyle” en sevdiği şiirlerini barındırdığını belirtmiş ve şiirinde tarihsel bir çizgi, Anadolu’yu dolanış, Yunus Emre, Pir Sultan gibi gelenekten besleniş gördüğünü söylemiştir. Eleştirmenler (Enis Batur, Vecihi Timuroğlu, Selim İleri gibi) kitabı övmüş; “dolu dolu”, ustalıklı, cinsellik temasıyla evrenselleşen, imgeleri yoğun ve disiplinli bir eser olarak değerlendirmiştir.
Yayın ve Etki
İlk baskı: 1973, E Yayınları.
Sonraki baskılar: Yapı Kredi, Can Yayınları gibi yayınevlerinden devam etti (günümüzde Can veya YKY baskıları bulunur).
Cemal Süreya’nın Üvercinka, Sevda Sözleri gibi diğer eserleriyle birlikte modern Türk şiirinin doruklarından sayılır. Birçok okur ve eleştirmen için “başyapıt”lar arasındadır.
Kitap, erotizmle toplumsal acıları, kişisel travmayla kolektif hafızayı ustaca harmanlayan, her okunuşta yeni katmanlar açan
"Düşünüyorum da aşk sözcüğünü de biraz eksik buluyorum şu senle ben arasındaki ilişkiye. Daha büyük, daha sağlam bu bizimki. Aşk onun içinde sadece bir kısım galiba. Ötesinde aşkla birlikte, ama yer yer, zaman zaman onu aşan başa duygular, başka esirlikler, başka baş dönmeleride var bizde. Seni seviyorum ve senin için her şeyim. Beni seviyorsun ve benim için her şeysin. Bir insan için şu kısa hayatta bundan daha büyük ne olabilir ki. Acaba Memnun Leyla'yı elde edip onunla evlenseydi, Ferhat Şirin'e kavuşsaydı, aradan bu kadar yıl geçtikten sonra bizim birbirimize olduğumuz gibi tutkun olabilir miydi? Yangın olabilir miydi? Sen ne dersin buna?
Beklemek sanırım sadece Cemal Süreya'nın kaleinen güzel gelebilir, sevgi sadece Cemal Süreya'nın kaleminden bu kadar güzel sızabilirdi yüreğimize. "İyi ki okumuşum!" dedim kitabı bitirdikten sonra kendime. İnanın herkesin en azından bir kere okuması gereken bir kitap. Kısa ve öz.
