mağdur olmak cesur olmaktan çok daha kolaydı. insan cesareti seçemezse kurban olmayı kendiliğinden seçmiş oluyordu. insan mağdur olmanın suçsuz olmak anlamına geldiğini sanıyordu. oysa mağdur olmak, suçsuz olmak değildi.
roman aslında ermeni bir ailenin özelde varlık vergisiyle genelde de ülkede yaşadıkları soykırımdan tehcire kadar ayrımcılığı anlatan kişisel bir ağıt gibi.
zaven çok iyi bir yazar ve kendisinin de yaşadığı boğucu dünyayı okuyucuya da yaşatıp aktarıyor.
baret karakteri bazen krillovvari acılarının kendisini düşkünleştirmesine müsaade edecek kadar derinlemesine yaşatıp bazen de çiçikovvari yarattığı dünyasını terk edip yeni dünyalar kuracak kadar kaçmayı başaran bir sarkacı andırıyor.
neredeyse tamamı buhranlı karakterlerle donanmış roman bunaltıcı bir yaz günü kadar kasvetliyken birden akşam serinini yaşatıp bitibiliyor.
okuyun seversiniz.