Can Uysal

I. Dünya Savaşı'nda Rusların stratejik hatası:
Rus Kuzeybatı Ordu Grubu ve Almanya'nın istilasına General Zhilins­ki komuta edecekti. Bölgedeki 135 .000 Almana karşı generalin emrinde 650.000 kişilik bir kuvvet mevcuttu. Rus güçleri, General Rennenkampf komutasındaki Rus Birinci Ordusu ve General Samsonov komutasındaki Rus İkinci Ordusu'ndan oluşacak şekilde ikiye ayrılmıştı. Rus taarruzunda sevk ve idarenin, birbirlerinden yıllardır fena halde nefret eden bu iki rakip generale verilmesi müthiş bir hataydı. Kimi tarihçiler, bu iki isim arasındaki husumetin, içten içe birbirlerinin Almanlar karşısında bozguna uğramasını ummalarına neden olacak kadar derin olduğundan bile kuşkulanır. Buna rağmen Rus planı yalın ve taktik açıdan makul idi.
Sayfa 55·Kitabı okuyor
Reklam
Birinci Dünya Savaşı'na katılan birçok millet gibi Ruslar da yıllardır taarruz planları yapıyordu. Rus ordusu seferberli­ğini tamamladığında 5.3 milyonluk bir dev olacak, Avusturya ve Alman ordularının toplamı bile onun yanında ufak kalacaktı. Lakin Rusya uçsuz bucaksız bir impara­torluk olduğu gibi ulaştırma ve sanayisi de yetersizdi.
Sayfa 54·Kitabı okuyor
Kapitalist toplum ise bundan sonra artık, kişi ya da aile girişimine dayanan bir sıra küçük ve orta iş­letmeler yerine, kollektif ve karmaşık örgütler halin­ de ortaya çıkmış büyük üretim birimlerine dayanmak­ tadır. Gerçi kapitalist ulusların en moderni olan Bir­ leşik Devletlerde «gayri safî milli hasılanın % 60’ı bu küçük ve orta işletmelerden gelmektedir.
Sayfa 32·Kitabı okuyor
Çağdaş neo-liberalizm ise bu alana bir yenilik getirmez. İş sahiplerinin piyasa kuralları ile frenle­nen otoritesi ile milli idarecilerin hiç bir engel tanı­mayan otoritesi arasında ayni temel farkı ortaya çı­karır. Bununla beraber kamu iktidarına karşı çekin­ genliği daha az genel ve daha az sistematiktir. Ha­kemlik ya da düzenleme kavramlarının gerisinde az- çok gizlenmiş güçlü bir Devletin kurulmasını kabul eder çünkü böyle bir Devlet kapitalist toplumun ye­ ni koşullan içinde gerekli olmuştur.
Sayfa 32·Kitabı okuyor
Siyasal liberalizm için her iktidar bir baskı ara­cıdır çünkü bu iktidarı elinde tutan doğal olarak onu kötüye kullanmak eğilimindedir. Aydın kafalı bile ol­sa zorbanın iyisi olmaz. Kendi, iradesini zorla baş­kalarına kabul ettiren kişi, yine kendi çıkarlarını, kendi tercihlerini, kendi fikirlerini ve kendi tutkuları­nı öne alacaktır, çünkü insan bencildir, önce kendi­ ni düşünür.
Sayfa 31·Kitabı okuyor
Reklam