Levent Baykal
@coffeebean
Reklam
Maria Antoinette(Vasat Bir Karakterin Portresi)Tarih
Bu, dünün ve evvelki günün dişleri dökülmüş, artık ısıramayıp yalnızca kin püskürtebilen insanlarından daha tehlikelisi henüz iktidarı hiç tadamamış ve daha fazla gölgede kalmak istemeyen yeni nesildir. Versailles, kalburüstü tavrı ve kayıtsızlığıyla kendini o derecede bihaber bir şekilde gerçek Fransa'dan koparmıştır ki, ülkeyi hare-lkete geçiren yeni akımların hiç farkına varmaz. Akıllı bir şehirli zümresi uyanmış, Jean-Jacques Rousseau'nun eserlerini okuyarak haklarını öğrenmiştir, komşu İngiltere'de demokratik bir yönetim biçimi olduğunu görmektedir, Amerikan Bağımsızlık Savaşı'ndan dönenler, eşitlik ve özgürlük fikirlerinin kast ve zümre ayrılıklarını kaldırdığı yabancı bir ülkenin mesajını taşımaktadır. Fransa'da ise yalnızca katılık ve sarayın alabildiğine beceriksizliği yüzünden yaşanan bir çöküş görmektedirler. XV. Louis'nin ölümünde, halk birlik içinde, artık sonunda metresler saltanatının, kayırmacılığın sonu geldi, diye ummuştur; bunun yerine şimdilerde kadınlar yönetimi ele geçirmektedir: Marie-Antoinette ve arkasındaki Polignac Aydınlanmış burjuvazi artan bir hoşnutsuzlukla, Fransa'nın politik gücünün nasıl azaldığını, borçların nasıl arttığını, ordunun, filonun zayıfladığını, kolonilerin kaybolduğunu, oysa etraftaki bütün devletlerin enerjik bir şekilde geliştiğini görmektedir;ve bu vurdumduymaz idareye bir son verme yolundaki irade, büyüyen dalgalar halinde yayılmaktadır. Vatanseverce ve millî duygular taşıyanların bu yoğunlaşan hoşnutsuzluğu ise en başta Marie-Antoinette'i hedef almaktadır, ki haksız da değildir. Gerçek bir karar vermeye yetersiz ve iradesiz olan Kral -böyle olduğunu bütün ülke bilmektedir- hükümdar olarak hiç sayılmaktadır, yalnızca Kraliçe'dir bütün gücü elinde tutan.
Maria Antoinette
(Vasat Bir Karakterin Portresi)
Stefan
Maria Antoinette(Vasat Bir Karakterin Portresi)Tarih
Kraliçe Gözden Düşüyor
Bu gizli komplonun merkez karargahı, kraliyet ailesinin dört -beş sarayına dağılmış bulunmaktadır: Lüksemburg, Kraliyet Sarayı, Bellevue ve Versailles'ın kendisi.
Bütün bunlar Trianon'a, Kraliçe'nin payitahtına karşı birleşmişlerdir.
Nefret korosunu yönetenler, üç ihtiyar haladır.Genç kızın kendi kötülük okullarından kaçtığını ve kraliçe olarak tepelerine çıktığını unutmamışlardır;hoşnutsuzdurlar;
çünkü artık hiçbir rol oynamamaktadırlar; Bellevue Sarayı'na çekilmişlerdir. Orada, Marie-Antoinette'in o ilk muzaffer yıllarında iyice unutulmuş bir halde ve can sıkıntısı içinde odalarında oturmaktadırlar; kendileriyle ilgilenen olmaz, çünkü bütün çabalar iktidarın tamamını o hafif, beyaz ellerinde tutan genç, büyüleyici kraliçenin gönlünü çelmeye yönelmiştir. Fakat Marie-Antoinette ne kadar gözden düşerse Bellevue Sarayı'nın kapıları da o kadar işlemeye başlar. Trianon'a davet edilmeyen bütün o hanımlar, hizmetine son verilen Madame Etiquette, koltuktan indirilen bakanlar, çirkin ve bu yüzden edepli kalmış kadınlar, refüze edilmiş kavalyeler, kayaya toslamış mevki korsanları, "yeni rota"dan nefret eden ve eski Fransız geleneğinin, Kilise'ye bağlı sofuluğun ve "iyi" adetlerin ardından matem tutanlar, bu yıldızı sönmüşler salonunda düzenli bir şekilde buluşur olmuştur. Halaların, Bellevue'deki odası zehir imal edilen gizli bir eczaneye döner, içinde bütün o nefret yüklü saray dedikodusunun, "Avusturyalı"nın en son çılgınlıklarının, etrafındaki erkeklerin iltifatlarına ilişkin hikâyelerin damla damla damıtılıp şişelendiği bir eczaneye; bütün o kötücül laf taşımalarla meydana gelen büyük silah deposu, o atelier des calomnies(1)burada kurulur, burada yazılıp topluca okunur o küçük, hınzırca şiircikler ve buradan çıkarlar Versailles'ı oda oda dolaşan
Maria Antoinette(Vasat Bir Karakterin Portresi)Tarih
İmparator II.Joseph'in kardeşi Maria Antoinette'e uyarı niteliğinde yazdığı mektup(talimatname).(instruction)
Joseph, annesinin o eski öğütlerini ısrarla tekrar eder: Kardeşi nihayet birazcık okumayla meşgul olmaya başlamalıdır, günde iki saat fazla bir şey değildir ve bu onu geri kalan yirmi iki saat boyunca daha akıllı, daha anlayışlı kılacaktır. Ve birden, bu uzun vaazın orta yerin-de kahince bir söz eder ki, insan tüyleri ürpermeden okuyamaz. Kardeşi bu bakımdan söylediklerini Joseph, annesinin o eski öğütlerini ısrarla tekrar eder: Kardeşi nihayet birazcık okumayla meşgul olmaya başlamalıdır, günde iki saat fazla bir şey değildir ve bu onu geri kalan yirmi iki saat boyunca daha akıllı, daha anlayışlı kılacaktır. Ve birden, bu uzun vaazın orta yerinde kahince bir söz eder ki, insan tüyleri ürpermeden okuyamaz. Kardeşi bu bakımdan söylediklerini yerine getirmeyecek olursa II. Joseph, ileride kötü şeyler olacağını görmektedir; kelimesi kelimesine şöyle yazar: "Senin hesabına korkudan titriyorum, çünkü böyle devam edemez; La révolution sera cruelle si vous ne la préparez." "Devrim acımasız olacak." Bu uğursuz söz burada ilk defa yazıya geçirilmiş olur. Her ne kadar başka bir anlamda söylenmişse de aslında bir tür kehanettir bu. Fakat Marie-Antoinette'in bu sözün anlamını kavraması daha tam on yıl alacaktır.
Maria Antoinette
(Vasat Bir Karakterin Portresi)
Stefan Zweig
Can Modern Y.E.
Çeviren: Tevfik Turan
Sayfa:185-186
Maria Antoinette(Vasat Bir Karakterin Portresi)Tarih
Etrafindakiler, bu sürüp giden eğlencelerle Marie Antoinette'in çevresini aşılmaz bir engelle sarar. Öbür saraylılar bunu çok geçmeden fark ederler; anlarlar ki, bu duvarın arkasında yeryüzü cenneti bulunmaktadır. Orada makamlar çiçek açmakta, maaşlar çağıl çağıl akmaktadır, başkalarının onyıllarca sebat gösterip hizmet ederek ulaşmaya çalıştığı bir lütuf meyvesi orada bir şakayla, neşeli bir iltifatla koparılabilmektedir. O saadet dünyasında ebedi neşe, endişesizlik ve sevinç hüküm sürmektedir, her kim bu krallara özgü teveccühün İrem bağına girmeyi başarmışsa, yeryüzünün bütün ihsanları emrine amadedir.
Maria Antoinette
(Vasat Bir Karakterin Portresi)
Stefan Zweig
Can Modern Y.E.
Çeviren: Tevfik Turan
Sayfa:171
Reklam