Derya Duru
@daphneleafs
Ankara
27 okur puanı
Mayıs 2019 tarihinde katıldı
... ''Kim ki bu adam? " dedim. "Rüyası cihanı tutmuş bir ademoğlu, gezer ve yazar" dedi. "Neden gezer?" dedim. "Peygamber öyle emretti" dedi. "Neden yazar?" dedim. "Paşa gönlü öyle ister" dedi. "Adını bilmeyiz de nasıl hitap ederiz öyleyse?" dedim. "Ad dediğin nedir ki? Bir ana baba uydurması. Evlat beğenmezse ismini, alıverir zatından kalbinin istediğini" dedi. "Onun kalbinin istediği neymiş ki?" dedim. "Seyahatname adında bir eser düzmek için kendini paralar bir Evliya Çelebi'dir" dedi.
Sayfa 19
Reklam
Osmanlı tarihine merak saldığım zamanlarımın hatırası olarak durur kitaplığımda. On yaşındayken tam bir yaz tatilinde on dört cildini de satır satır okuduğumu hatırlıyorum. İlk yedi cilt siyasî tarih, son yedisi medeniyet anlatısı. İlk cildinde Türkler gelmeden önce Anadolu ve Anadolu'ya gelmeden önce Türkler bahsi var. Koskoca bir tarihin derli toplu bir üslûpla anlatıldığı muazzam bir çabanın ürünü. Son cildinde yüzlerce sayfalık bibliyografyayı defalarca tavaf ettiğimi asla unutamam. 1703 yılına kadarki siyasî tarih çok teferruatlı, 1703-1839 arası hülasa edilmiş. 1965'ten bu yana Umumî Osmanlı tarihlerinin en iyisi. Uzunçarşılı'dan çok etkilenmiş olsa da çok daha sistematik. Bir devre tarihini sevdiren güzel insanın satırları. Pek çok hatası, pek çok eksiği var. Ama yine de çok kıymetli.
Tarihle masalın iç içe girdiği, gerçek yaşamların sahte kurgularla sarmalandığı zirve kitap. Ardından gelen onlarca Hasan Sabbah romanına ilham oldu ama ne yazık ki işin Ömer Hayyam faslı hep eksik kaldı. Galiba batılı yazarlarla farkımız da bu. Cinayeti şiirleştirebilirken bilimi meslek edinenler ufkumuza pek girmiyor. Var olasın Amin, var olasın Orta denilen Doğu'yu dünyaya taşıyan adam.
Harari'nin söyledikleri ilk kez onun tarafından dile getirilmiyor ama kabul etmek gerekir ki bu kadar buyuk meseleleri onun kadar güzel anlatan yok. Söyledikleri zaten Sapiens ve Homo Deus'ta ele aldıklarının sınıflandırılmış hali. Terör konusunda söyledikleri ufuk açıcı. Yetkin kalemlerce eleştirilmeli ve Harari de bunları cevaplandırmalı. O zaman tadından yenmez bir tarih anlatısı çıkar ortaya.
Okumaya başladığım andan itibaren kendimi zamansız bir maceranın içinde bulduğumu hissettim. Daha önce okuduğum hiçbir kitapta bir mekanı , bir olayı farklı zaman dilimlerinde görüp hissetme imkanı bulamamıştım. Okudukça bakış açımın genişlediğini, bastığım toprağın üzerinde “Acaba yüzyıllar öncesinde bu toprağa kimler ayak bastı , neler yaşandı , nasıl yapılar vardı ? “ gibi sorularla düşüncelere daldığımı hissettim. Aynı zamanda da yaşadığım şehirde , gördüğüm yerlerin bile ne kadar derin ve hayret verici hikayeleri olduğunu öğrendim ve çoğunlukla da şaşırdım. Ama hikayelere değil , bu şehirde doğmuş ve yaşıyor olan benim üzerinde bulunduğum bu toprakların hikayelerini öğrenmemiş oluşuma şaşırdım. İşte bundan dolayı da bu güzel kitabın yazarına teşekkürlerimi ve sevgilerimi sunar , böyle yapıtların devamının gelmesini dilerim.
