İslâmlık çağındaki Türklerin, İslâmlığı, Türklüklerini unutarak benimsemelerindeki trajediyi bir yana bıraka-rak, Batı medeniyetine girerken kapıldığımız tesirlere kısa bir göz atalım: Önce parlamentarizm hastalığı.... Fransa'yı gören, gözleri kamaşan aydınlarımız Fransa'daki parlaklığın parlamentodan geldiğini görerek veya sanarak bizde de aynı usul uygulanırsa her güçlüğün çözülece-ğine inandılar. Fransa'da tek millet, Osmanlı İmparator-luğu'nda birçok millet olduğunu düşünemediler. Bir Osmanlı parlamentosunda Türklerin azınlıkta kalacağını, başkalarının söz sahibi olacağını tarihî safiyetleriyle idrak edemediler.
1908 Meşrutiyetinde "hürriyet, müsavat, uhuvvet" prensipleri ortaya çıktı. Uhuvvet yani kardeşlik Osmanlı İmparatorluğu'ndaki bütün unsurların kardeş olmasıydı. İmparatorluk milletleri sarmaş dolaş olurken buna ciddî olarak inananlar yalnız saf Türklerdi. Silahları Türk kanına bulanmış komitacı Balkanlıların ve Osmanlı devletini yıkmak için daha o zamandan beri İngilizlerle anlaşmış Arapların böyle bir şeye inanmayacakları belliydi.
Cumhuriyetten sonra dış siyaset manevraları dolayı-sıyla ortaya çıkan Türk-Rus dostluğu da, gerçek komü-nist olanlar dışında, bir hayli aydını tesiri altında bıraktı. Bunlar mazinin artık unutulduğuna, yeni bir çağın başla-dığına, Batı emperyalizmine karşı Ruslarla dostluğun zarurî olduğuna, Rusların Türkiye aleyhinde artık kötü niyetleri kalmadığına inandılar. Rusya, Boğazlar'da üs Doğu Türkiye'den toprak isteyinceye kadar tatlı uykula-rından uyanmadılar.
Sehpanın altında sırtüstü durmuş, bize gülümseyen, ufak, plastik bir itfaiyeci görüyorum. Evde Charlie'den geriye kalan her şeyi kafamda canlandırmaya başlıyorum. Charlie'nin evvelsi akşamdan yarısı duran ve hâlâ buzdolabında bekleyen sütü. Onu kim atacak? Evin girişinde Charlie'nin minnacık ayakkabıları hâlâ benimkilerin yanında. Montu hâlâ askılıkta. Evde izini bulamayacağın hiçbir yer yoktu ki. Aynı anda hem sonsuza dek aramızda hem de sonsuza dek kaybetmiştik onu.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Mesud Barzani ve Celal Talabani ile bizzat ilişki kurması,
onları Ankara'ya çağırarak konuşması, Cengiz Çandar gibi gazetecileri
Kürt sorununda aktif bir şekilde değerlendirmesi,
Ortadoğu'nun bugünkü siyasi durumunu yirmi yıl önceden görmesi,
özellikle hayatının son döneminde 'Kürt sorununu mutlaka
çözeceğim' iradesini ortaya koyması onu tarihimizin misyon
sahibi liderleri arasına sokmuştur.
Turgut Özal'ın 1987 şartlarında çok cesur ve ani bir kararla
Mardin' den aday göstererek milletvekili seçilmesini sağladığı
Nurettin Yılmaz bu konuda şunları anlatmaktadır:
"Celal Talabani, sürekl i Ankara'ya gel iyordu. Haberim olduğunda
milletvekili olarak onu karşıl ıyor ve ilgileniyordum.
Kürt l iderlere kırm ızı pasaport alınması nda Özal'a tel kinlerim
oluyordu. Bir gün bana, 'Nurettin, lrak'taki Kürtlerin bir federasyon
şekl inde Türkiye'ye bağlanması iyi olur, değil m i?'
demişti.
Özal, Irak Kürtlerinin Türkiye'ye bir federasyonla bağlanmasının,
hem Türkiye'nin Ortadoğu'daki stratejik konumunu
güçlendireceğini hem de Kürtler ile Türkmenlerin dayanışmasını
pekiştireceğini düşünüyordu.
Aynı zamanda 'Irak Kürtleri, Saddam'ın katliamından kurtulur
ve Türkiye'nin gücünü arkasında görürse, korkusuzca
yaşar bölgesinde' dem işti. Ben de gülerek, Tabii, Kürt ve Kerkük
petrol üne Türkiye'nin hakim olma pol itikası da yatıyor
bunun arkasında, değil mi?' esprisini yapı nca tebessümle 'O
kadar da olur elbet. Şunu bil ki her uzlaşma ve antlaşmada,
tarafların çıkarları kaçı nılmazdır' dem işti bana, ileriyi görebilen
Özal.
Talaban i'ye, Özal',ın federasyonla ilgili duygularını anlattığımda,
'Bana da açıkladı bu öneriyi dedi. .. Özal çok zekidir.
En azından Kral Lear'dan, Emma'dan ve Kayıp Zamanın İzinde'den bunu çıkarıyorum. Çünkü bu kitapları okumak duygular üzerinde ilginç bir katarakt ameliyatı yapmak gibidir; sonrasında insan daha yoğun bir şekilde görmeye başlar; dünyanın üzerindeki örtüler atılmış, daha yoğun bir yaşam bahşedilmiş gibidir.
Bir ârif, insanın ne kadar aciz olduğunu anlatmak için;
“Gönlümde günâh işlemeye istek var / Dildeyse gezer tövbe ve istiğfar.”
