bir dönem zweig kitaplarının o derin dünyasını çok sevdiğim için her ay mutlaka 1-2 kitabını okuyordum ama 1-1.5 yıldır ara vermiştim. ara verdikten sonra böyle bir kitapla geri dönmek biraz talihsizlik oldu çünkü açık ara en sevmediğim kitabı oldu. kitabı okurken çok zorlandım, 2 gün boyunca bugün okuyacağım artık diyerek sürekli elimde gezdirdim; neyse ki sonunda okuyabildim ama okumasam da olurmuş. okurken zevk almadım, bitirdikten sonra da ne okudum ben diye durup düşündüm; kısaca sevmedim.
Cemal Süreya’nın altıncı ve son şiir kitabı Güz Bitiği, 1 Nisan 1988’de yayımlanmıştır. Sıcak Nal’dan sadece bir gün sonra çıkan kitap, aynı yıl Behçet Necatigil Şiir Ödülü’nü kazanmıştır (Sıcak Nal ile birlikte). Kitap, şairin olgunluk döneminin en damıtılmış, en içe dönük ve veda havası taşıyan eserlerinden biri olarak kabul edilir.
Kitap toplam 56 sayfa civarındadır ve şu bileşenlerden oluşur:
1 düzyazı
20 şiir
1 şarkı
11 beyit
16 dize
Süreya, kitabı “tek bir şiir” olarak nitelendirmiştir. Parçalar ayrı ayrı başlıklı gibi dursa da bütünsel bir akış ve tek bir duygusal/melankolik tonda ilerler. Adı, Doğu Perinçek’e göre Dîvânü Lugati’t-Türk’teki “Ay Bitigi”nden (askerlerin ad ve azık defteri) esinlenmiştir; “güz” mevsimiyle birleşince sonbaharın bitiş defteri, hesaplaşma ve veda anlamı taşır.
Biçimsel çeşitlilik (düzyazıdan beyite, şarkıya) kitaba zenginlik katar. Şiirler genellikle kısa, yalın ve imgelerle örülüdür; gösterişli imgelerden ziyade suskunluklar, eksiltiler ve sezdirme ağır basar.
Temalar
Aşk, Ayrılık ve Yalnızlık: Kitabın kalbi burada atar. Şiirlerin çoğu “Keşke yalnız bunun için sevseydim seni” dizesiyle biter. Bu nakarat, sevgiyi basit anlara (bir çay içmek, bir bakış, bir yürüyüş) indirgerken aynı zamanda derin bir pişmanlık ve kabulleniş taşır.
Zaman, Ölüm ve Veda: Sonbahar (güz) metaforu hâkimdir; sararan yapraklar, soğuyan hava, bitiş hissi. Şair adeta kendi şiir serüvenine ve hayata veda etmektedir. Melankoli dinginliğe, kabullenişe evrilir.
İnsan İlişkileri ve Varoluş: Günlük hayat imgeleri (banliyö treni, çay, sokak, nalburlar) üzerinden evrensel duygular işlenir. Yalnızlık “ovanın düz oluşu gibi” yalın ve kaçınılmazdır.
Kitap, İkinci Yeni’nin imgeci, yenilikçi dilinden uzaklaşarak daha olgun, daha doğrudan ama hâlâ derin bir üsluba
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Puan vermedi
İngiliz yazar David Szalay’ın 2025 Booker Ödülü’ne layık görülen ve Türkçe baskısı İthaki Yayınları (2026) tarafından yapılan romanı "Beden", modern erkeğin varoluşsal krizlerini, yalnızlığını ve toplumsal normlar karşısındaki sıkışmışlığını "çıplak" bir gerçekçilikle ele alıyor. Kitap, geleneksel başarı öykülerinden ya da derin içsel hesaplaşmalar barındıran klasik kurgulardan çok farklı. Yazar, okuru karakterin zihninden kasıtlı olarak uzak tutarak, her şeyi dışsal eylemler ve fiziksel varlık üzerinden aktarıyor.
Romanın merkezinde István adında, son derece sıradan ve yaşamın içinde oradan oraya sürüklenen bir adam yer alıyor. István, hayatta büyük hedefleri olan, azimli biri değil; çoğunlukla başkalarının talepleri ve şans eseri önüne açılan kapılardan geçerek ilerliyor. Roman, onun ergenliğinden yaşlılığına uzanan kronolojik ama fragmanlar halinde sunulan bir ömrü kapsıyor. Hikaye; ordudan ıslahevine, ardından bir iş insanının hayatını kurtarmasıyla değişen kaderinden Londra’nın lüks çevrelerine uzanan bir yükselişi odak noktasına alıyor. İstvan, para ve güç odaklı modern dünyada sınıfsal olarak hızla yükselip aynı hızla dibe vurabiliyor.
"Beden" kavramı, karakterin dış dünya ile bağ kurabildiği neredeyse tek araç. István; sevgiyi, yakınlığı, öfkeyi, şiddeti ve tiksintiyi sadece fiziksel dünyada ve cinsellikte bulabiliyor. Bu nedenle anlatı, sert ve yer yer pornografik öğeler barındıran temalar içeriyor. Yazar, bedeni hem ruha ev sahipliği yapan bir kafes hem de modern dünyada kapıları açan bir sermaye olarak konumlandırıyor.
István, hiçbir şeyi tutkuyla arzulamamasına rağmen büyük bir güce ve servete erişiyor. Ancak aşk, statü ve zenginlik arasında sıkışıp kaldıkça, bu kontrolsüz güç onu mahvetme noktasına getiriyor. Çevresindekileri de peşinden aşağı çeken,
Puan vermedi
Jason Dessen, geçmişte parlak bir fizikçiyken kariyerini bir kenara bırakıp ailesini seçmiş bir üniversite profesörüdür. Eşi Daniela ve oğlu Charlie ile mutlu, sıradan bir hayat sürmektedir.
Ancak bir gece, maskeli bir yabancı tarafından kaçırılır, bayıltılır ve tanımadığı bir laboratuvarda gözlerini açar. İlginç olan, buradaki insanların onu çok iyi tanıması ve ona bir kahraman gibi davranmasıdır.
Jason, uyandığı bu yeni gerçeklikte sarsıcı detaylarla karşılaşır: Eşi Daniela ile hiç evlenmemiştir ve bir oğlu yoktur.Kuantum süperpozisyonu teorisine dayanarak boyutlar arası geçişi sağlayan devasa bir "Küp" inşa etmeyi başarmış dahi bir bilim insanıdır.
Jason, çok geçmeden korkunç bir gerçeği fark eder: Kendisini kaçıran maskeli adam, kariyerini seçtiği paralel bir evrendeki kendisidir (Jason2). Jason2, sahip olduğu büyük başarıya rağmen yalnızlıktan pişman olmuş ve "aile babası" olan Jason’ın hayatını çalmak için boyut değiştirmiştir.
Jason, kuantum kutusunu kullanarak sonsuz olasılıktaki paralel evrenlerin arasında kaybolur. Tek bir amacı vardır: Kendi orijinal evrenini bulmak, karısına ve oğluna geri dönmek.Ancak sonsuz seçenek arasından doğru dünyayı bulmak neredeyse imkansızdır ve attığı her yanlış adım, kabus gibi evrenlerin kapısını aralar.
"Bizi biz yapan şey nedir? Başarılarımız mı, yoksa sevdiğimiz insanlarla kurduğumuz bağlar mı?"
Roman, hayatımızda yaptığımız seçimlerin bizi nasıl tamamen farklı insanlara dönüştürebileceğini sorgulatıyor. Yazar Blake Crouch, kuantum fiziğinin çoklu evren teorisini kullanarak insanlığın en eski ve en derin sorgularından birini masaya yatırıyor: "Ya başka bir yolu seçseydim?"
Kitap bittiğinde aklınızda yalnızca Jason’ın amansız yolculuğu kalmıyor. Kendi hayatınızın dönemeçlerine dönüp bakıyor, aldığınız kararları ve
Puan vermedi
Başka Şarkılar Söyler Zaman, bizi 80'ler ve 90'ların Türkiye'sine götürüyor. Toplumsal baskıların hayatları şekillendirdiği, insanların çoğu zaman duygularını bile özgürce yaşayamadığı yıllara... Yazar, dönemin ruhunu öylesine başarılı yansıtıyor ki kendinizi bir anda eski mahallelerde dolaşırken, sahaflarda kitap karıştırırken ya da bir pastanenin köşesinde gençlerin hayallerine kulak verirken buluyorsunuz.
Cengiz dışarıdan bakıldığında sıradan görünen ama içinde büyük bir yük taşıyan genç bir adam.Çocukluğundan beri peşini bırakmayan bir sır, onun hayatını, seçimlerini ve ilişkilerini derinden etkiliyor. Üstelik bu sır yalnızca ona ait değil; geçmişten bugüne taşınan, birçok insanın kaderine dokunan ağır bir miras.
Dila ise romanın en güçlü karakterlerinden biri. Aşkını, hayal kırıklıklarını ve yaşadığı acıları tüm gerçekliğiyle hissediyoruz. Onun hikâyesi yalnızca bir kadının hikâyesi değil; yıllarca susmak zorunda bırakılmış, sesi duyulmayan pek çok kadının da sesi oluyor.
Cengiz'in yaşamını şekillendiren sırrın kökleri, geçmişin sessiz tanığı Güllü Ana'ya, yaşananları içine atan Gülsen Hanım'a ve sonunda bu suskunluğa başkaldıran Dila'ya kadar uzanıyor. Üç kuşak, üç farklı kadın ve aynı travmanın farklı yüzleri...
Dila geçmişin yüküyle mücadele ederken hayatına Necmi giriyor. Dila'nın taşıdığı acıları ve saklanan gerçekleri bilmesine rağmen onu koşulsuzca sevmeyi seçen Necmi, romanın en etkileyici karakterlerinden biri. Onun sevgisi, fedakârlıkla sınanan sessiz ama derin bir aşka dönüşüyor.
Geçmişin gölgesinde büyüyen sırlar, suskunlukla örülmüş hayatlar ve tüm bunların ortasında kendi olabilmek için cesaretle mücadele eden insanlar... Başka Şarkılar Söyler Zaman, yalnızca bir aşk hikâyesi değil; kuşaklar boyunca aktarılan travmaların, yüzleşmenin ve
Puan vermedi
Mukaddes ilk bakışta bir aşk hikâyesi anlatıyormuş gibi görünse de, sayfalar ilerledikçe bunun çok daha derin bir anlatı olduğunu fark ediyorsunuz. Yazar, aşkı yalnızca iki insan arasındaki duygusal bağ olarak ele almıyor; sevginin insanı nasıl değiştirdiğini, olgunlaştırdığını ve bazen sessizce yeniden inşa ettiğini anlatıyor.
Romanın merkezinde Şerif ve Mukaddes var. Fakat asıl mesele onların birbirlerini sevmesi değil; o sevginin onları nasıl dönüştürdüğü... Güven, fedakârlık, sabır ve insanın kendi vicdanıyla hesaplaşması satır aralarında öylesine doğal işlenmiş ki, okurken kendinizi olayların değil, karakterlerin ruhunda dolaşırken buluyorsunuz.
Adil Yakubov'un kaleminde beni en çok etkileyen şey ise gösterişten uzak anlatımı oldu. Büyük cümlelere, yapay dramatik sahnelere ihtiyaç duymadan okurun kalbine dokunmayı başarıyor. Karakterler kusursuz insanlar değil; tıpkı hayatın içinden çıkıp gelmiş gibiler. Belki de bu yüzden yaşadıkları her duygu inandırıcı, her kırgınlık tanıdık geliyor.
Mukaddes karakteri ise romanın en güçlü yanı. O, yalnızca sevilen bir kadın değil; onuru, vakarı ve yaşadığı zorluklar karşısındaki sessiz direnciyle hafızada yer eden bir karakter. Şerif'in değişimi de onun varlığıyla anlam kazanıyor. Böylece roman, tek taraflı bir aşk hikâyesi olmaktan çıkıp, birbirini büyüten iki insanın yolculuğuna dönüşüyor.
Romanın bir başka dikkat çekici yönü de Sovyet dönemi Özbek toplumunu arka planda başarıyla hissettirmesi. Gelenekler, aile bağları ve toplumun birey üzerindeki etkisi, hikâyenin içine ustalıkla işlenmiş. Yazar bunları göze sokmadan, anlatının doğal bir parçası hâline getiriyor.
Kısacık bir roman olmasına rağmen taşıdığı duygu son derece büyük. Sayfa sayısı az ama etkisi uzun sürüyor. Kitabı kapattığınızda yalnızca Şerif ile Mukaddes'i
