Doğanşahin
@dogansahin
İnandıramıyor
Sosyal medyada birisinin bu kitabı göklere çıkaran bir anlatısına rast geldiydim. Bu vatandaşa inanıp, birazda etkisi altında kalıp kitabı aldım. Ne yazık ki beklediğim gibi çıkmadı. Günümüz dünyasında, beğenilerin, fikirlerin, kalemlerin satın alınabildiği gerçeğini bir an olsun aklımdan çıkarmış olacağım ki, bir kitaba daha boşuna vakit kaybetmiş oldum.
Kitabın hikayesinin inandırıcılığı çok düşük. Mesaj verme gayreti çok yüksek. Çok yapay bir anlatım var ortada. Kumru karakteri, Haydar ve diğerlerini ilk 50 sayfada çözüyorsunuz. Ben kitabı 160. sayfada bıraktım. Gerisini okumaya gerek kalmadan kimin nereye gideceğini, olayın nerede biteceğini tahmin edebiliyorsunuz. Hikaye böyle olunca çok yavan bir tat veriyor. Zaman meselesi de çok iyi kurgulanamamış sanki, Roman içerisinde bir 10 15 yıllık dilimde uçuşuyorsun sanki. Bir sayfada 80'ler tadı alıyorsunuz, diğer sayfada hop 90'lardasınız gibi.
Böyle olunca da geriye Tahsin Yücel'in dili kullanımı ve anlatımı kalıyor. O da tatmin etmiyor insanı.
Çok zorlama kuramlar ile totalitarizmi eleştiren yazılarla dolu. 120. sayfaya kadar ancak dayanabildim. Sürekli kendini tekrar eden düşğnceler var. Kitabın başlığı "Cehenneme övgü" yerine "Bak bunlar hep totalitarizmden ötürü" olsaymış keşke. Örnek vermek gerekirse, insanların gece uyuyor gündüz çalışıyor olması totalitarizmin etkisiymiş. Cinsellik varmış bir de cinsel kimlik varmış, cinsel kimliğe sahip olmak da totalitarizmin etkisiymiş. Seçim yapmamız, aslında totalitaristler istiyormuşa kadar abartılan zorlanan düşünceler var.
Hatta bir yerde bir hayvanın cinsel kimlik değiştirebildiği işaret edilerek, insanların ilkelliğinden hayıflanılıyor. Kimliksizlik nasıl arzulanabilir ve tavsiye edilebilir hayretler içinde kalıyorum. Mesele cinsellikle alakalı da değil. Uluslar da olmasın, dil de olmasın diyor adam. Dil düşünceyi esir ediyormuş. Peki nasıl iletişim kuralımmış? Sessizlik sözcüklerden daha kuvvetliymiş. Burada da yazarımız tatlı küçük bir romantik olup çıkıyor. Neyse işte... Bu yukarıda yazdıklarımı okuduktan sonra daha fazla zaman kaybetmemek adına kitabı bırakmaya karar verdim. Gerçi şimdi bazıları, benim totalitarizmin baskısının etkisiyle bu kitabı beğenmediğimi düşünecektir.
Yanarım yanarım, kitabın şu pahalı zamanında bu kitaba verdiğm paraya yanarım.
"Gevezelik". Bence bu kitavı en iyi tanımlayan şey bu ifadedir. Bir çok yerli yersiz dokunmalar, göndermeler... "Az biraz metinler arasılık katayım, biraz da büyülü gerçeklik güzel durur" gibisinden gayretler... "Şuna da laf atayım, yeri geldi burada felsefe yapayım" gibi gibi gibi...
Bir sayfayı okuyorsunuz kitap bir lezzet veriyor, öbür sayfanın sonunda kaldırıp duvara atasınız geliyor. Okuma zevki çok git gelli bir kitap.
Ortada güzel bir malzeme var ama yazarın taslak çalışması gibi bir hali var. Çok okgunlaşmamış, emek gösterilmemiş, pişmemiş bir eser tadı veriyor.
Okudum, çok zor bitirdim.
Daha kötü bir şey okumadım. Okurken fiziki acı çektim resmen... Buna bir de eser filan diyorlar, arka kapağına kült filan yazmışlar. Öyle bir zamanda yaşıyoruz ki, yeni olan her şey, var olanı daha kötüye götürüyor. İnsanlık bizden bir kuşak önce "en mükemmel"e ulaştı. İnsanlığın bu mükemmellikten, geriye değil, boyut değiştirmek suretiyle "en anlamsız"a olan manevrası da ne yazık ki bizim kuşağa denk geldi. Deneysel edebiyatmış... yerin dibine batsın. Sadece edebiyatta değil, resim olsun müzik olsun, sinema olsun... hepsinde anlamsız amaçsız akımlar eğilimler söz sahibi...
Ben bu kitabı, kitaplığıma koyamam. Bu kitap bir suç aletidir. Olur da bir insan bu kitabın kapağının albesine filan kapılıp da okuyacak olursa, o kişinin bu kitaba harcayacağı zamanın, sayfalarını çevirmek için parmağını ıslatacağı tükürüğün en korkunç şekilde katledilmiş olmasında benim de payım olmuş olur diye korkarım.
Amin Maalouf'un bu kitabını maalesef beğenemedim. Ölümcül Kimlikler ve Çivisi Çıkmış Dünya isimli eserlerinde kuvvetli bir tezi ve çok haklı savunmaları vardı. Ancak bu kitapta yazar çok zorlama tezler sunuyor. Şaşılacak derecede dağınık bir metin var. Amin Maalouf'tan beklenmeyecek bir şey. Çevirmenin de bu kanaati edinmiş olmamda etkisi olduğunu düşünüyorum.
