Derin ve muhteşem bir felsefe kitabı. Aynı zamanda bir deneme.
Yazarın asıl amacı daha önce hiç düşünmediğimiz konularda zihnimizi açmak. Muhteşem bir düşündürme ve dili kullanma gücü var. Aynı zamanda psikolog kimliğini de kitabında yer yer konuşturuyor.
Kitabın en başında kendisinden bahsetmiş ve beni en etkileyen cümlesini satıra dökmüş. “Anladım… Yalnızlıktan, sevgisizlikten ölünebileceğini.”
Evlerimiz, kutu gibi , odaların isimleri bile bize bir şeyler dayatmak için.
Hainler var bir de, dönekler, cehennemin en dibindekiler.
Yazar, zaaflarımızı cennet ve cehennem gibi konulardan nemalanarak işlemiş. Aslında bilindik konular üzerinden günlük hayattaki alışkanlıklarımızı incelemiş.
Kendisiyle hesaplaşmak isteyen herkes bu derin kitaba göz atmalı. İyi okumalar.
Okuduğum en iyi düşünce kitaplarından biri.
“Yaratılış sona ermiş değil. Belki de evren kendi üzerine yıkılacak ve ondan sonra her şey yeniden başlayacak.”(S.232)
Tanrı Öldü, Böyle Buyurdu Zerdüşt
İlginç bir okuma serüveni oldu. Bir solukta okurum diye düşündüm ama Friedrich Nietzsche buna izin vermedi. Adeta bu bir roman değil bu kitabı bir solukta bitiremezsin dedi. Okumam uzun sürdü, anlamakta zorlandığım kısımlar da oldu. Ama bir yandan da altını çizdiğim cümle sayısında rekoru bu kitapta kırdım diyebilirim.
Eserin kapalı, derin ve şiirsel bir dili var. Anlatılanlar Nietzsche tarafından bilmecelerin içine gizlenmiş gibi. Eseri anlamakta zorlandığınızda bakabileceğiniz geniş özeti, bilmecelerin çözümünü buraya bırakıyorum. Puzzları birleştireceğini düşünüyorum.
Nietzsche, Böyle Buyurdu Zerdüşt
Zerdüşt otuz yaşındayken yurdunu terk edip dağlarda yaşamaya başlar. Dağlarda on
yıl yalnız yaşadıktan sonra insanlara bir armağan getirdiğini söyleyerek insanların arasına
tekrar iner.
“Bir denizde yaşar gibi yaşadın yalnızlıkta ve deniz taşıdı seni. Eyvah, şimdi karaya
çıkmak istiyorsun, öyle mi?”
Halkın karşısına çıkarak “Tanrının öldüğünü” söyler onlara “üstinsan” öğretisini anlatır.
İnsan, aşılması gereken bir köprüdür ve amacı üstinsana ulaşmaktır. Ancak halk bu sözleri
anlamaz, onunla alay eder. Zerdüşt de onların arasından ayrılarak kendine öğrenciler aramaya
başlar.
“Olacak iş mi bu? Bu yaşlı ermiş, ormanında henüz duymamış tanrının öldüğünü.”
“Yalvarıyorum kardeşlerim, yeryüzüne sadık kalın ve size doğaüstü umutlardan söz
edenlere inanmayın zehir saçar onlar, farkında olsalar da olmasalar da.”
“Gülüyorlar işte, beni anlamıyorlar. Ben bu kulakların dinleyecekleri ağız değilim.”
“Çoban yok ve bir sürü var! Herkes aynı şeyi ister, herkes aynıdır: başka türlü hisseden
kendi ayağıyla gider tımarhaneye.”
Üç Dönüşüm Üzerine
Zerdüşt gezmeye başlar. Bulduğu küçük topluluklar kendi felsefesini anlatır. Zerdüşt,
üç dönüşüm üzerine konuşur: deve, aslan, bebek. Deve,
Reklam
Böyle Buyurdu Zerdüşt konu başlıkları
Üç Dönüşüm
Erdemin Kürsüleri
Öteki Dünyacılar
Bedeni aşağlayanlar
Hazlar ve tutkular
Okumak yazmak
Ölümü vaaz edenler
Savaş ve savaşçılar
Yeni Put üzerine
Pazar yerindeki sinekler
Bekaret
Dostlar üzerine
Bir hedef üzerine
Komşusunu sevmek
Yaratanın yolları
Yaşlı ve genç kadıncıklar
Engereğin ısırığı
Aynalı çocuk
Merhametliler
Rahipler
Erdemliler
Ayak takımı
Zehirli örümcekler
Ünlü bilgeler
Gecenin şarkısı
Dans şarkısı
Mezar şarkısı
Üç kötü
Kendini aşmak
Merhaba kitapsevenherkes ailesi bugün düzenin dışında yaşamayı sevenler için güzel bir öneri ile geldim. Gündüz Vassab'ın Cehennme Övgü kitabıyla.
Eğer kendinizle hesaplaşmaya, yaşamınızın her köşesine sirayet etmiş militarist yapının nasıl bir kurbanı olduğunuzu, daha önceden sorgulamadığınız yaşam rutininizi, doğru diye kabul ettiğiniz veya ettirildiğiniz genelin normalleştirdiği tavırlarınız, yaşam şeklinizi ve iliklerinize işleyen kurulu düzen sevdanızı sorgulamaya ve nasıl farkında olmadan totaliter bir yaşamın içine hapsedildiğinizi, prangalandığınızı görmeye, aydınlanmaya hazırsanız bu kitabı muhakkak okumalısınız.
Çizgi dışına çıktığınızda maruz kaldığınız toplum baskısı, sabah 8 akşam 5 mesaisi, sosyal medyada gördüğün tıpatıp aynı yaşam biçimleri, sürekli mutlu olma hali (mutsuzluk kabul görmediğinden), gösteriş yarışları, ben de varım, yaşıyorum çığlıkları, ben de sizdenim postları, mutluymuş gibi, mış gibi yapma yaşam şekilleri, belli bir yaşa gelip hala tekilsen “ee artık evlen geç kalıyorsun” cümlelerini sürekli duyuyorsanız, gündüzün totaliter yapısı ve beraberinde getirdiği tutsaklığı ve sınırlayıcılığını, gecenin özgürlüğü, cennetin paralı askerlerin yeri olduğunu, cehennemin ise kendilerine inananların mekanı olduğunu hiç düşünmediyseniz tez vakitte bu kitabı okuyup farkında olmadan ne kadar da totaliterleştiğinizi görmelisiniz.
Emin olun kitabı okurken Gündüz Bey ile tanışmak, dertleşmek isteyip, iki tek rakı içip “beni bir tek sen anlıyorsun” Gündüz hocam diyeceğinizden eminim. Bununla birlikte Gündüz hocanın gerçekte de totalitarizme yenik düşüp düşmediğini bu rakı sofrasında öğreneceğinizden hiç şüpheniz olmasın
Peki nedir totalitarizm? 20. yüzyılın başlarında ortaya çıkan anti demoktratik bir yönetim biçimi olan totalitarizmin tam sözlük
Nurullah Ankut'un ABC ile yaptığı söyleşiyi kitaplaştırıp yayınlayan Derleniş Yayınları, içine ayrıca HKP Başkanı Ankut'un fotoğraflarını da eklemiş. Söyleşinin temeli edebiyat olsa da konu çok sapıyor fakat okuması keyifliydi. Hayatından parçaları, edebiyat fikrini, zevklerini ve Kıvılcımlı ile tanışmasını konu ediniyor aslında bu söyleşi. Hatta dönekler üzerine ettiği laf oldukça yerinde; bence de çok doğru bir tespit bu! Okursanız merak edip diğer eserlerine de göz atmak isteyebilirsiniz. Bende öyle bir his uyandırdı. Güzel, dağınık, oldukça bizden.
Böyle söyledi Zerdüşt
Bu kitabı okumadan önce Nietzsche'nin hayatının araştırılmasını öneririm. Çünkü çokça metaforlar ve imgeler kullanılmış. Öyle ki bu kitapta imgelem yetimi zorladığım kadar başka bir eserde zorladığımı hatırlamıyorum. Tabi bu büyük bir keyif veriyor. Haliyle neye işaret ettiklerini anlamak için hayatını bilmekte fayda görüyorum.
Nietzsche'nin yalnızlığı, akademiden atılışı, dostlarıyla arasının açılması... Kitapta bunlardan izler görüyorum. Kendi zamanına konuşmuyor olduğunun da son derece bilincinde. Üstinsanın mimarlarına, çocuklarına konuşuyor Nietzsche. "Dönekler Üzerine" metninde olduğu gibi, dincilerden, düşünme yetisini kaybetmişlerden ve gerçekleri göremeyenlerden yani kısacası halkın büyük çoğunluğundan ve hakim paradigmadan yaşadığı bulantıyı ve tiksintiyi bir çok yerde açık ediyor. Kendisi de bu kulaklara ağız olamayacağının farkında. O, çocuklarına, ilerideki bir zaman dilimine sesleniyor. Nitekim haklı da çıkıyor.
"Ey kardeşlerim, kırın, kırın şu eski levhaları!"
'Eski ve Yeni Levhalar Üzerine' adlı metninden anlayacağımız üzere, eski paradigmanın levhalarını yıkmak, yenilerini asmak istiyor. Üstinsan'ı vadediyor biz çocuklarına. İnsan için maymun ne ise, üstinsan için de insan odur, diye açıklıyor.
"Ey kardeşlerim, geriye değil, aksine ileriye bakmalı sizin asaletiniz! Bütün baba yurtlarından ve ana yurtlarından sürülenler olmalısınız!
Çocuklarınızın yurdunu sevmelisiniz: bu sevgi olsun yeni asaletiniz - en uzak denizlerdeki o keşfedilmemiş ülke! Oraya yelken açmanızı ve orayı aramanızı istiyorum sizden!
Atalarımızın çocuğu oluşunuzu kendi çocuklarınızda telafi etmelisiniz: böyle kurtarmalısınız geçmişteki herşeyi! Bu yeni levhayı koyuyorum üzerinize!"
Hayatından çok etkilenip, biraz da hüzünlendiğim için olsa gerek, çok hoşuma gitti. Müthiş bir edebi