Enes Başak
@drenesbasak
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Daha çok öykücü ve romancı kimlikleri ile bilinse de Sabahattin Ali edebiyata şiir ile başlar. Günlük sıradan olaylarda, dostlarıyla mektuplaşmalarında, aşk maceralarında dahi şiiri kullanan Ali, yaklaşık olarak 1935 tarihinden sonra şiire pek yönelmez. Hayatta iken çıkan tek şiir kitabı “Dağlar ve Rüzgâr” olup bu kitabı yayınlamış olmaktan dahi sonradan pişmanlık duyar. Yazdığı bir şiir yüzünden, Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal’e “ima yoluyla hakaret etmek” suçundan 1 yıl hapis yatan Ali, hapisteyken şiir yazmaya devam eder ve daha sonra bu konuda özür maiyetinde bir şiir yazar. YKY’nin son derece titiz bir çabayla hazırladığı bu kitapta Sabahattin Ali’nin kendisinin yayınladığı şiir kitabı, çeşitli dergilerde yayınlanan şiirleri, dostlarına gönderdiği/verdiği şiirleri birleştirilmiş olup güzel bir eser meydana getirilmiş. Bu kitapla Sabahattin Ali’nin şiir külliyatı şuan için tamamlanmış denilebilir. Sabahattin Ali’nin şiirlerinin bir kısmı şarkı/türkü olarak seslendirilmiştir. Ahmet Kaya - Kara yazı, Volkan Konak - Göklerde Kartal Gibiydim, Sezen Aksu - Dağlar, Edip Akbayram - Aldırma Gönül, Ahmet Kaya - Geçmiyor Günler, Sabahattin Ali’nin seslendirilen şiirlerinden sadece birkaçı. Bu güzel şiirler için kendisine çok teşekkür ediyor, kendisini Rahmetle anıyorum.
Asıl adı Ömer olan Muallim Naci, Giritli Aziz Ali Efendi'nin Muhayyelât kitabında geçen bir karakterin adı olan Naci’yi mahlas olarak kullandı. Bir dönem Varna’da muallimlik de yaptığından Muallim Naci ismiyle anıldı. Ahmet Mithat Efendi’nin Tercüman-ı Hakikat gazetesinde çalıştı, bir süre sonra da onun kızıyla evlendi. Türk Edebiyatı’nın köyden bahseden ilk şiirini yazdı. Recaizâde Mahmut Ekrem ile edebiyatta yenilik ve eskilik üzerine olan Zemzeme - Demdeme isimli bir tartışma yaşadı. Dil ve edebiyat dersleri verdiği öğrencileri arasında Tevfik Fikret ve Mehmet Akif de bulunur. Sultan Abdülhamit’e sunduğu “Gazi Ertuğrul Bey” manzumesi, bir şiirde “Türküm” ifadesinin kullanıldığı ilk şiir olmuştur. Sekiz yaşına kadar olan hayatını anlattığı “Ömer’in Çocukluğu” kitabı latif bir dille yazılmış. Bir çocuğun hayata tanıklığı ancak bu kadar güzel anlatılabilirdi. Daha sonra Almanca ve Rusçaya da çevrilen bu eser, Türk edebiyatında hatırat türü üzerinde önemli bir etkiye sahip. Büyüyenay Yayınları’nın hazırladığı kitap, Volkan Daylan isimli bir beyefendinin bağışladığı, kitabın geçtiği yerlerle ilgili olan eski fotoğraflar ile daha da güzelleşmiş. Bu titiz çalışma için Büyüyenay Yayınları’na ne kadar teşekkür etsek az kalır.
Her ülkenin bir bağımsızlık marşı vardır. Bu marşlar, tüm fertlerin fikir, duygu ve düşüncelerinin bir imbikten geçirilerek sağaltılması sonucu elde edilir. Kısacası marşlar, toplumun, etrafında birleştiği mükemmel bir öz niteliğindedir. Mustafa Özçelik’in “Mehmet Âkif ve İstiklal Marşı” eseri, büyük şairimiz Mehmet Âkif’in İstiklal Marşını hangi şartlarda, nasıl bir dönemde ve atmosferde yazdığını inceliyor. Emperyalist güçlerin vatanımızı istila ettiği, başkentin Ankara’dan taşınmasının gündeme getirildiği, kısacası yok olmanın eşiğinde bulunan bir millete umut ve mücadele duygularını aşılayacak bundan daha iyi bir eser yazılamazdı. İstiklal Marşı, siyasi fikirlerden uzak bir şekilde, sosyolojik, edebi, tarihi, dini ve kültürel anlamda tekrar tekrar incelenmelidir. Bu kısa değerlendirme yazımı Mehmet Âkif’in bir sözü ile sonlandırıyorum: “Allah bu millete bir daha İstiklal Marşı yazdırmasın”.
