Enes Başak
@drenesbasak
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Jules Verne, Hugo Gernsback ve Herbert George Wells, edebiyatta bilimkurgu türünün oluşmasında büyük katkıları olmuş, bu türün öncüleri sayılan kişilerdir. Wells’in “Dr. Moreau’nun Adası” kitabı, bugün bile bilim dünyasında çarpıcı bir etkiye sahip olan soruları, 1896 gibi çok eski bir tarihte gündeme getirmiştir: “bilimsel çalışmalarda etik kurallar ne kadar önemlidir?” Bugün sahip olduğumuz tüm teknolojik gelişmeler bilimsel çalışmaların ürünüdür. Peki, etik kurallar, bilimsel çalışmaların ve daha hızlı gelişme sağlamanın önündeki dogmatik bir engel midir? Yoksa olması gereken önemli bir unsur mudur? Hayvan deneyi olmadan herhangi bir ilacın kullanıma girmesi mümkün değildir. Hal böyleyken, misal veriyorum, bir kanser ilacı araştırılırken binlerce hayvan üzerinde deney yapılıyor. İlaç bulunduktan sonra ise milyonlarca insan bu ilacı kullanarak şifa buluyor. Bu durumda o binlerce hayvan için etik kurallardan bahsedilebilir mi? Yoksa burada önemli olan sayılardan ziyade, insanın kendini dünyadaki her şeyden üstün görmedeki bencilliği midir? İşte bu önemli soruların 1896 gibi bir yılda, oldukça güzel bir edebi üslupla sorulduğu bu eser mutlaka okunmalı. Ve eğer mümkünse, bu kitabın hemen ardından bir bilimsel etik kitabı okunmalı.
Lyman Frank Baum tarafından yazılan ve 1900 yılında yayınlanan “Oz Büyücüsü” ABD edebiyatının ilk masalı olma özelliğine sahip. Baum önsözde, masallarda yeni karakterler kullanılması gerektiğini ifade ederek bu eseri yazdığını belirtir. Bir fırtına sonucu garip bir diyara sürüklenen genç bir kızın, bir korkuluk, teneke adam ve aslan ile olan serüveni anlatılır. Kitabın alt metin incelemesinde bu gruptaki karakterlerin ev, beyin, kalp ve cesaret arayışları, çocuklara yönelik eğitici bir niteliğe sahiptir. 1939 yılında sinemaya da uyarlanan kitabın, yazıldığı dönemdeki ABD altın politikasını hicvettiğine dair görüşler de mevcuttur. Kitaptaki bir ifade çok hoşuma gitti. Türkçede kalpsiz olmak; katı yürekli, duygusuz, acımasız, merhametsiz anlamlarına gelir. Ancak kitapta kalbi olmayan teneke adamın, kalpsiz olduğu için canlılara iyi davranmakta titiz davranması bu deyimle tezatlık oluşturuyor. Bir kalbe sahip olmak mı, yoksa olmamak mı insanı daha acımasız kılar bilmiyorum ama bunun üzerine daha fazla düşünmek gerektiğine inanıyorum.
Koştur koştur hastaneye gidiyor. Sabaha karşı doğum yapmış eşini ve bebeğini görmek istiyor. Büyük bir korkuyla kendisine işaret edilen odaya giriyor. Odadaki beşiklere göz gezdirirken, kendisine kitlenmiş bir çift göze denk geliyor. Beşikten ayakları sarkan 70 yaşındaki bu adam, kendinden emin bir şekilde: “benim babam sen misin” diye soruyor. Her ne kadar inanmak isteme de birkaç saat önce doğan oğlunun o olduğunu öğreniyor. Francis Scott Key Fitzgerald’ın “Benjamin Button'ın Tuhaf Hikâyesi” kitabı, 70 yaşında bir beden ve zihinle doğup zamanla bedensel ve zihinsel anlamda küçülerek 70 yıl sonra bir bebek halinde ölen bir yaşamı konu ediniyor. 1922 yılında yazılmış ve 2008 yılında bir filme de konu olmuş bu gerçeküstü olay örgüsü, tuhaflıklarla birlikte komik öğeler de barındırıyor. Dinlenmek için bire bir, kısa ve özgün bir hikâye.
Benjamin Button'ın Tuhaf HikayesiF. Scott Fitzgerald · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202027,9bin okunma