Şu bilgi ne kadar işe yarar bilmem ama bugünlerde ABD ile İran arasındaki krizin merkezinde yer alan ve özellikle petrol ticaretini doğrudan etkileyen Hürmüz Boğazı sıkça gündeme geliyor. Boğazın açılıp kapanmasıyla ilgili her gelişme, enerji piyasalarında dalgalanmalara ve petrol fiyatlarında yükselişlere neden oluyor.
Peki, "Hürmüz" adı nereden geliyor ve bugün bu geçit bölgesine nasıl bir anlam yüklüyor olabilir?
MÖ 7. yüzyıldan itibaren Antik İran coğrafyasında etkili olan Zerdüştlük inancında, Ahura Mazda iyiliğin, bilgeliğin ve düzenin temsilcisi olarak kabul edilirken; Ehrimen kötülüğün, cehaletin ve yıkıcı güçlerin simgesi olarak görülüyordu. Ahura Mazda'nın Farsça kaynaklarda kullanılan isimlerinden biri de Hürmüz'dür.
Bu açıdan bakıldığında, bugün dünya ticaretinin en stratejik geçitlerinden birine verilen isim, köklerini eski İran'ın dinsel ve kültürel mirasından almaktadır. Her ne kadar Zerdüştlük özünde tek tanrılı bir inanç sistemi olsa da, evreni iyilik ve kötülük arasındaki sürekli mücadele üzerinden yorumlar.
Elbette tarihsel olarak ABD-İran gerilimini doğrudan Ahura Mazda ile Ehrimen arasındaki mücadeleye bağlamak mümkün değildir. Ancak sembolik bir okuma yapılacak olursa, Hürmüz Boğazı etrafında yaşanan güç mücadeleleri, kadim İran düşüncesindeki düzen ile kaos, yapıcılık ile yıkıcılık arasındaki çatışmayı hatırlatıyor olabilir.
#hormuz
#hürmüzboğazı