Geçen yüzyılda Goethe Beethoven ve Lessing'in ülkesinin bir gün gelip Goering, Himmler ve Goebbels ile nasıl özdeşleşebildjğini sormamış mıydık? Neyse ki Almanya o sayfayı çevirip kendi gerçek kahramanlarına, gerçek değerlerine dönmeyi bildi ve bugün gerek Avrupa'ya gerekse dünyanın geri kalanına rüştünü ispat etmiş bir demokrasi modeli sunuyor. Ben de, İbn Rüşd'ü, İbn Sina'yı, Hayyam'ı ve Abdülkadir el-Cezairî'yi çıkarmış halkların da bir gün uygarlıklarına yeniden gerçek büyüklük anları kazandırabileceklerini ümit edebilir miyim?