Dr. Yüksel Hoş
Salı 21 Haziran 2022
"Boj na Kosovu" (Kosova Savaşı)
1989'da, Yugoslavya daha bitmeden birkaç sene önce yapılmıştı bu film. 1389 yılında Osmanlı orduları ile savaşan Sırp Krallığının işlendiği ve Miloş Obiliç'in Sultan Murad'ı hançerlediği sahnenin gösterildiği bu film, Yugoslavya'da bir tabunun yıkılmasıydı.
O güne dek, 'Sırp, Hırvat, Boşnak yoktur, hepimiz Yugoslavız' kafasındaki Yugoslav Sosyalizmi ile harmanlamış nesil, bir anda bu filmle karşılaşmıştı.
O günün bütçesi ile hayli devasa denebilecek 8 milyon dolara yakın bir para bu film için harcanmıştı ve filme Yugoslav olarak giren biri, filmden etnik olarak ayrışmış bir Sırp şeklinde çıkıyordu.
Filmde Miloş'u öldürme görevi, Mustafa adında bir Boşnak'a veriliyordu ve ona bu görevi veren Türk şöyle diyordu:
Eee Mustafa artık bu zanaatı öğrendin. Ne de olsa kan Türkün bileklerinde ise devşirmenin dirseklerindedir. Haydi, yap işini.
Savaş başladığında daha Boşnaklığının farkında olmayan ve "Yugoslav'ız" diyen, ama daha 1989'daki film çıkışında sadece Müslüman olduğu için dayak yiyenlerde de "Boşnaklık" ruhu ve "Türklük" bu filmin de katkısı ile zamanla canlanacaktı tabi.
Ne de olsa kimliği ortaya çıkaran 3 soru vardır. Bunlar; "Kimsin?", "Ötekin kim?" ve "Ötekine göre sen kimsin?" sorularıdır.
Yugoslavya sadece bu filmle yıkılmadı tabii. 'Nož' yani 'Bıçak' filmi gibi bir dizi film de etkilidir.
Bu filmler, Sırp ruhunu canlandıran, Müslüman (Boşnak) ve Hırvat milletlerini ihanetle ve düşmanla işbirliği yapmakla özdeşleştiren filmlerdi.
Ülke filmlerle yıkılmadı ama ülkeyi bir arada tutan ruhun dibi bu filmlerle dinamitlendi.
'Bıçak' adlı filmde "Sırplık" merkezinin etrafında Ustaşa Hırvatlar ve köküne dair kafası karışık bir Boşnak genç ve ona hem mentorluk ve hem de kasabanın