Stoizmle ilgili okuduğum en ilgi çekici, yaratıcı ve akıcı kitap. Kitapta kişi örneklemeleri ve anekdotlar oldukça fazla ki bu durum benim okuma sürecimi hızlandırdı.
Stoacılık hakkında herhangi bir bilgisi olmayan kişinin de okuyabileceği türden bir kitap olmuş. Yazar ilk bölümde stoizmle tanışma sürecini anlatmakla kalmamış, stoizm ve etkilendiği kişiler (özellikle Epictetus) hakkında bilgiler vermiş.
Hayata bakış açımda değiştirdiğim bir şey oldu: Causality. Stoacılar nedensellik ilkesine inanmaktadır ve her eylemimizin bir nedeni olduğuna inanmaktadır.
Diğer bölümler ise 3 ana bölüme ayrılmış ki bu bölümler Stoizmin 3 dsiplinini temsil etmektedir: Desire, Action, Assent.
Desire bölümünün alt bölümlerinde genel olarak bazı şeylerin bizim kontrolümüzde olduğundan bazı şeylerin ise kontrol dışı olduğundan, doğaya göre ve uygun yaşamamız gerektiğinden (ilkel bir şekilde değil), tanrı probleminden (çoğu Stoacılar -özellikle ilk Stoacılar- bir yaratıcının varlığına inanmaktadır) bahsetmektedir.
Action bölümünde ise daha çok erdem ve dünyevi şeyler üzerine konuşma geçmektedir, rol modelleri anlatılmaktadır. Disability and mental illness bölümümde ise modern stoacılardan bahsedilmektedir.
Assent yani durumlara nasıl tepki verdiğimiz/vereceğimiz konusunda ölüm ve intihar, sinir, anksiyete ve yalnızlık, aşk ve arkadaşlık ile günlük hayatta uygulayabileceğimiz egzersizler ele alınmıştır. (Egzersizlerden en yaygın olanlar: examine your impressions, remind yourself of the impermanence of things-hic et nunc, the here and now, pause and take a deep breath, speak little and well, speak without judging, and reflect on your day.)
Son olarak ek bölümde ise yazar kısaca helenistik okullardan minik bir tablo alarak düşüncelerin birbirleriyle bağlantısını ve farkını
Dokunmadan1000Kitap
Normalde inceleme yazmam ama bu kitap beni okadar içine çektiki, yazma ihtiyacı hissettim. Soru şu ? İlk günahınız neydi? Kitapla birlikte bende bunu sorguladım ve buldumda yazar hayatımızı anlarımızı o kadar güzel ifade etmişki ,kendinize uzaktan bakmamak mümkün değil . Ve hepimizin bir Hülya sı var.
Adalet ; kanser hastası bir kız ve hayatını sorgularken ilk ne zaman kötülük yaptığını merak eder . Ve hatırlar bununla birlikte yolculuk başlar. Ah Adalet ; anne babasız sevgisiz büyümüş hiç DOKUNULMAMIŞ ve kimseye dokunamayan adalet .yalnızlığı iliklerine kadar yaşamış olansın sen . “Bir insanın anavatanı çocukluğudur “demiş Epictetus..o vatanda gurbetçi kalmış Adalet .
Kitabın ismi kadar karekterin ismiylede özdeşleşmiş. Yazarın okuduğum ilk kitabı ve sanırım daha fazlasını okuyacağım…
Teşekkürler NERMİN YILDIRIM ;
Reklam
Puan vermedi
Epiktetos (Epictetus), M.S. 50 – M.S. 135 yılları arasında yaşamış bir Stoacı filozoftur. Kendisi köle olarak doğmuş, özgürlüğüne kavuştuktan sonra felsefe okulu kurmuş ve öğretilerini doğrudan konuşma yoluyla aktarmıştır. Epiktetos'un eserleri günümüze kendisinin kaleme aldığı metinler olarak değil, öğrencisi Arrianos (Arrian) tarafından not edilenler aracılığıyla ulaşmıştır. Bu öğretiler iki ana eserde toplanmıştır:
Söylevler (Diatribai): Daha uzun ve detaylı ders notlarıdır.
El Kitabı (Enkheiridion veya Düşünceler): Söylevler'in özetlenmiş, günlük yaşamda pratik rehber olarak kullanılabilecek kısa bir derlemesidir.
Genellikle "Düşünceler ve Sohbetler" başlığıyla yayımlanan bu külliyat, uygulamalı Stoacılığın en saf ve en erişilebilir kaynaklarından biridir.
Epiktetos'un tüm felsefesinin başlangıç noktası ve temel direği, meşhur kontrol dikotomisidir (ikili ayrımı). Bu, eserin ilk ve en önemli dersidir:
“Kimi şeyler bizim elimizdedir, kimi şeylerse değildir.”
A. Elimizde Olanlar (Kontrol Edilebilirler)
Bunlar, bizim içsel alanımızdır ve yegâne erdem kaynağımızdır.
Yargılarımız (Kanılarımız): Bir olayı nasıl değerlendirdiğimiz.
İsteklerimiz ve Arzularımız: Neyin peşinden koşmayı seçtiğimiz.
Nefretlerimiz ve Kaçınmalarımız: Neyden uzak durmayı seçtiğimiz.
Kısacası; irademizle yaptığımız tüm faaliyetler.
Epiktetos'a göre, mutluluk ve özgürlük yalnızca bu içsel alana odaklanarak elde edilebilir. Yanlış kararlarımız veya kötü yargılarımız dışında hiçbir şey bize zarar veremez.
B. Elimizde Olmayanlar (Kontrol Edilemezler)
Bunlar, bizim dışsal alanımızdır ve bu alan üzerinde ısrarla kontrol kurmaya çalışmak sefaletin, kaygının ve hayal kırıklığının ana kaynağıdır.
Bedenimiz ve Sağlığımız: Hastalık, yaşlanma.
Mal Varlığımız: Kayıp, hırsızlık.
Şöhretimiz ve Saygınlığımız:
EPİKTATUS'TA BİLGELİK
.
Her şey, tez konusunu seçerken ortaya çıkmıştı. Hocasının ; " Niye antik dönemden bir filozof seçmiyorsun, onların dili pınar suyu kadar berraktır. " demesiyle filozofunu ve konusunu belirlemişti : Epictetus'ta bilgelik kavramı.
Felsefe incelemesinden yaşam rehberine uzanan kitap, Stoacılığın merkezinde yer alan “bilgelik” kavramını Epiktetos’un düşünce sistemiyle bütünleştirerek derinlemesine irdeliyor.
Peki, " Bilgelik nedir? " Bilgelik, mutlu bir şekilde yaşama sanatıdır; amacı mutluluğa ulaşmak olan.
İyinin özünün, temsillerin doğru kullanımında yattığını düşünen Epiktetos, insanların sonuçlarına katlandığı kendi eseri olan hazlardan kurtularak iç huzura ulaşacağını savunur. İç huzura ulaşmak ise, neyin peşine düşülmesi ve neyden kaçınılması gerektiğini bilen, iyi ve kötü, ölçülülük ve aşırılık arasındaki ayrımı en iyi yapan kişinindir.
En sevdiğim ve hak verdiğim bölüm ise " Mutluluk yalnızca şimdiki zamanda mümkündür "de, mutluluk için şimdiki zamanla yetinmek ve onu dolu dolu yaşamak anlatılmış en doğru haliyle. Bize diyor ki; " geçmiş ve gelecek uğruna hor görülen bir şimdiki zaman, mevcudiyetinin farkına varılmadan yaşanır gider. " Bence söylenecek söz yok bunun üzerine.
Özgürlük, bir tür kontrol ve arzuların ortadan kaldırılması durumu; ölüm korkusu, insanın tüm kötülüklerinin kaynağını oluştururken, ölüm ise hastalıkların sebep olduğu acılara son veren bir ilaçtır ve asla intiharla aceleye getirilmemeli, tanrının işareti beklenmelidir #epiktetos a göre.
İlk bölümde bilgeliği, bilgeliğin koşullarını ve ortaya çıkardığı sonuçları ele alınmışken, ikinci bölümde din ve bilgelik birbirinden ayrılamaz konumda olduğundan dini çözümleme ele alınıyor. Bu bölümde varoluştan ilahi takdire, Tanrı'nın her yerde hazır oluşundan,din karşısında
Bu kitabı uzun süre önce duymuş fakat fırsat bulup okuyamamıştım. Psikolog Zehra Hanım Ekim ayı kitabı olarak Akış’ı seçtiğini duyurunca bu fırsatı artık değerlendirmem gerektiğini düşündüm. Bu kitap için hızlı bir okuma yaptım. Çok teknik gelen yerleri atladım ama kendi “Akış” maceramı içinde bulmaya çalıştığım zamanlar oldukça keyifliydi. Şimdi içeriğine biraz bakalım:
“Akış, insanların bir etkinliğe, kendilerini başka hiçbir şeyi umursamayacak kadar kaptırmalarıdır; bu yaşantı kendi başına öyle zevklidir ki insanlar sırf o etkinlikte bulunmak için büyük bir bedel bile ödeyebilirler.”
“Kendimizi birbirimizden ve çevreden ayırmayı nasıl öğrendiysek, şimdi de zor kazandığımız bireyselliğimizi yitirmeksizin çevremizdeki diğer varlıklarla yeniden birleşmeyi öğrenmeliyiz. Gelecek için en fazla umut vaat eden inanç, bütün evrenin öğelerinin ortak yasalarla birbirine bağlı bir sistem olduğunu ve doğayı dikkate almaksızın hayallerimizi ve arzularımı ona dayatmamızın anlamlı olmadığını fark etmek üzerine kurulu olabilir. İnsan iradesinin sınırlarını kabul ederek, evrende hükmedici değil, işbirlikçi bir rol üstlenerek, sonunda evine dönen bir yolcu gibi rahatlayacağız. Bireyin amacı evrensel akışla birleştiği zaman anlam sorunu çözülmüş olacak.”
“Ancak, mutluluğa, onu bilinçli bir biçimde arayarak ulaşamayız. J.S. Mill, ''Kendinize mutlu olup olmadığınızı sorun, mutluluğunuz sona erer'' demişti. Mutluluğu doğrudan arayarak değil, yaşamlarımızın iyi ya da kötü her ayrıntısına kendimizi tamamen vererek bulabiliriz. Avusturyalı psikolog Viktor Frankl, ‘İnsanın Anlam Arayışı’ adlı kitabının önsözünde bu düşünceyi çok güzel özetlemiştir: "Başarıyı hedeflemeyin- başarıyı hedeflediğiniz ve hedef seçtiğiniz ölçüde ıskalarsınız. Çünkü mutluluk gibi başarının da peşinden gidilmez, o
StoisizmFelsefe ve Düşünce
Stoisizm Qədim Romada meydana gəlmiş və indiyə qədər təsirini saxlamış fəlsəfə məktəbidir. Bu məktəbə görə insanın əsas məqsədi xoşbəxtlikdir və buna çatmağın yolu təbiət ilə uyumlu yaşamaqdan ibarətdir. İnsan sosial varlıq olsa da, bu fəlsəfə insan xoşbəxtliyinin onun özü ilə bağlı olduğunu göstərir.
Stoisizm fəlsəfəsinin qurucusu Zenon olmuş və Epictetus, Sececa, Marcus Aurelius kimi tarixdə iz qoyanlar davam etdirmişdir.
Bu kitabda isə ilin 365+1 günü üçün hər günə dair bir stoaçının statı və bu statla bağlı kitabı hazırlayan yazıçıların təcrübələri yer alır. Kitabı fəlsəfəyə marağı olan hər kəs oxuya bilər.
Ryan Holiday
Ryan HolidayReklam