Akış: Mutluluk Bilimi
Mihaly CsikszentmihalyiYazar:
Mihaly Csikszentmihalyi
Tahmini Okuma Süresi:
11 sa. 47 dk.
Sayfa Sayısı:
416
Basım Tarihi:
2017
İlk Yayın Tarihi:
Haziran 2005
Yayınevi:
Buzdağı Yayınevi
Orijinal Adı:
Flow
ISBN:
9786056685873
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Türler:
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Bir başyapıt ÜzerineAkış
Hani bir kitap okursunuz da onu okuduktan sonra hayata bambaşka bakarsınız hatta çok ileri giden bir küstahlıkla o kitabı okuduğunuz için okumayanlara üstten bakarsınız ya, heh işte bu Akış tam olarak böyle bir hissiyatı size sunan bir kitap.
Öncelikle "Akış" ( ing: The Flow) kavramını çok sık duydum gördüm. Sonraları çok fazla araştırdım ama nedense bildiğimi zannederek kitabı okumama gafletine kapıldım. Sonra bir gün, filhakika şuan tam olarak hatırlamadığım bir sebepten etkilenerek bu kitabı okumaya başladım. Ve fark ettim ki kitap sadece akış kavramını değil çok daha fazlasını anlatıyormuş.
Akış kavramının tanımı kitapta en güzel biçimde, kısaca şöyle bahsediliyor: "insanların bir etkinliğe, kendilerini başka hiçbir şeyi umursamayacak kadar kaptırmalarıdır." İçeriğine değinecek olursak, kitap 12 bölümden oluşuyor. İlk bölümde Akışın ne olduğundan ve sakıncalı veya bizi kötüye iten düşünce sistemlerine değiniyor. Sonraki bölümlerde ise bize Bilinç, psişik enerji, kaos ve düzen, dikkat, benlik ve karmaşıklık, haz ve zevk farkı ve öz amaçlı yaşam gibi zengin kavramların ne olduğunu tanıtıyor ve bize kazandırıyor. Bu mefhumlar hayatımıza farkındalıkla bakmamızı sağlayarak ufkumuzu açıyorlar. Diğer bölümlerde ise Akışın nasıl gerçekleşebileceğinden, koşullarından ve iş, aile, arkadaşlık, beden, düşünce gibi konularda hayatımıza nasıl kazandırabileceğinden bol örneklerle açıklıyor.
Son olarak ilk sayfalarda bahsettiği gibi "Bir kitap size mutluluk reçetesi verip, mutlu olmanızı sağlayamaz. O sadece sizin ufkunuzu ve yol gösterir. Asıl olan her şeyi kendi yetenek ve çabalarınız ile yaparsınız"
Bu kitabı tekrar tekrar başvurulabilecek bir kaynak kitap olarak görmekteyim ve herkese şiddetle tavsiye ediyorum.
Okuduğum en faydalı kitaplardan biri oldu. Pek çok şeyi öğrenmeye vakit ve fırsat vermemize rağmen fena halde ihmal ettiğimiz çok önemli bir konuyu işliyor: Zihni düzene koyabilme becerisi. Zihnimiz yönlendirilmediğinde başıboş bir şekilde (ve daha çok da endişe verici düşünceler arasında) gezinip duruyor. İç uyumumuzu tekrar sağlamanın yolu zihne üzerinde düşünmesi ve aslında yaratıcı ve dönüştürücü bir enerji olan 'dikkat'imizi yönlendirebileceği bir hedef vermek. 'Akış' olarak adlandırılan deneyimi hepimiz bir şekilde yaşamışızdır: Bir konuya, işe, aktiviteye kendimizi o kadar kaptırırız ki onun dışında hiçbir şeyin farkında olmayız, zamanın nasıl geçtiğini anlamayız ve bundan büyük bir haz alırız. Kitap, dıș șartlar ne olursa olsun bu 'akış' deneyimini nasıl daha fazla yaşayabileceğimizi anlatıyor.
Özetle akış deneyimi yaşayabilmek için seçtiğimiz ya da yaptığımız aktivitede net bir hedefimizin olması, hedefe doğru ilerleyip ilerlemediğimiz konusunda geri bildirim alabilmemiz ve işin gerektirdiği beceri-zorluk seviyesinin bizim için ne çok düşük ne de bizi aşacak seviyede olması gerekir. Kitapta sanattan bilime, okumaktan yemeğe, en sıradan işlerde çalışmaktan boş vakitleri değerlendirmeye pek çok örnek var.
Kitapta zihnimizi düzene sokmak ve akış deneyimini yaşamak için 'ne' yapmanız gerektiği değil, her ne yapıyorsak onu 'nasıl' yapmamız gerektiği anlatılıyor. Kendi yaşamının kontrolünü daha fazla eline alma konusunda bilgi sahibi olmak isteyen herkese tavsiye ederim.
Mutluluk Bilimi kitabında, yıllarca süren araştırmalar sonucu ortaya çıkardığı Akış modelini ve bu modelin mutluluğumuz üzerindekini etkisini anlatıyor. İş yaşamına ve sosyal hayata dair pratik uygulamalar sunan kitap, daimi mutluluğu arayanların yoluna fener tutuyor. Mihaly Csikszentmihalyi’nin kitapta da üstünde durduğu gibi, aslında her yol Delphi tapınaklarının girişinde yazan “Kendini bil!” sözüne çıkıyor. Mihaly Csikszentmihalyi ortaya attığı akış teorisinde, insanın kendini tanımasını, gerçekten neyi istediğini, tutkularını ortaya çıkarmasını ve hayatında oluşturacağı hedefler doğrultusunda, önüne çıkan tüm alt hedefleri ve hatta engelleri bir zevk aracı olarak görmesini tavsiye ediyor. Bunları da iradelerinin sınırlarını bilerek ve artık evreni yönetmeyi bırakıp, onunla iş birliği içinde bir rol üstlenerek yapması gerektiğini söylüyor. Ona göre akış, insanların bir etkinliğe, kendilerini başka hiçbir şeyi umursamayacak kadar kaptırmalarıdır. Hayatınızdaki tüm alanlara bunu uyguladığınızda, daimi mutluluğa ve hazza ulaşmanızın önünde hiçbir engel kalmayacaktır.
Yazarın en büyük iddiası, mutluluğun dış koşullarda değil, zihinsel kontrolü ele almakta yattığı. Ancak bu düşünce, sosyoekonomik ya da kültürel farklılıkları neredeyse hiç hesaba katmıyor. Akışa girmek için gereken koşullar - beceri, zaman, özgürlük, dikkat dağınıklığının azlığı - herkesin hayatında eşit derecede mevcut değil. Bu yönüyle kitap, bir beyaz yaka ya da sanatçı için ilham verici olabilir ama daha sınırlı imkânları olan biri için teorik kalıyor.
Anlatım olarak da yer yer tekrar hissi var. Aynı fikirler farklı örneklerle defalarca dönüyor; bir noktadan sonra "tamam, anladım" diyorsun ama kitap anlatmaya devam ediyor. Özellikle son bölümlerdeki bazı psikolojik analizler, pratik hayata aktarılabilirlikten çok akademik metin havasında.
Ayrıca "mutluluk" kavramı neredeyse tamamen "akış"la eş tutulmuş. Oysa insanın iyi oluşu çok daha karmaşık: sağlık, ilişkiler, güven, anlam gibi unsurlar da var. Kitap bu konuları ihmal ediyor.
Fikir hoş, anlatım uzun, sonuç ise pratikte eksik.
Olmadı be Mihaly amca!
Nasıl desem? Büyük bir beklentiye girmenin hazin sonucunu bir kez daha deneyimledim denilebilir sanki. Bu kitabı birçok farklı kişiden duymuş olmak ve okuduğum farklı kitaplarda bahsedilmiş olması beklentimi yükseltmiş olmalı. Olumsuz bir girişle okumak isteyenlerin hevesini kırmak istemem (zaten hanginiz beni dinler ki) fakat 7.bölüm olmasa belki de daha düşük bir puanla değerlendirir ya da daha kötüsü hiç istemediğim bir şekilde yarıda bırakabilirdim. Kitaptan ne öğrendim? Zaten okumadan önce "kendinden geçme hali" "zamanın nasıl geçtiğini unutma hali" olarak öğrendiğim AKIŞ tanımına yeni bir şey mi kattı? Ya da kafamdaki AKIŞ haline nasıl ve neler yaparak ulaşılır sorusuna su gibi berrak bir cevap verebildi mi? Maalesef HAYIR. Yoo yoo hayır belki de benim kafam almıyordur siz yine de okumaktan vazgeçmeyiniz efendim. Olmadı be Mihaly amca! Üzgünüm ama seni okumadan önce kafamda oluşturduğum Mihaly profili buhar olup uçtu :( Ne yapalım önümüzdeki maçlara bakıp, AKIŞ halini yakalamaya çalışacağız artık ;)
‘’Keşfettiğim şey mutluluğun başa gelen bir şey olmadığıdır. İyi talihin veya rastgele şansın sonucu değildir. Paranın satın alabileceği veya gücün emir verebileceği bir şey de değildir. Dış olaylara değil onları nasıl yorumladığımıza bağlıdır. Mutluluk aslında her bir kişi tarafından hazırlanılması, yetiştirilmesi ve özel olarak savunulması gereken bir koşuldur. Kendi iç deneyimlerini kontrol etmeyi öğrenene insanlar hayatlarının kalitesini belirleyebilirler ve bu da her birimizin mutlu olmaya en çok yaklaşabileceği durumdur.’’
‘’Akış deneyimin en çok bahsedilen boyutlarından birisi, deneyim devam ederken, kişinin hayatın tüm hoş olmayan yönlerini unutabilmesidir.’’
Şizofrenlerin (anhedoni yaşadığından), dikkat bozuklukları olanların, aşırı öz farkındalıklı veya aşırı benmerkezci insanların akış yaşama olasılıklarının düşük olduğundan bahsediyor.
‘’En basit fiziksel eylem bile akış üretecek şekilde dönüştürüldüğünde haz verici olur. Bu süreçteki gerekli adımlar şunlardır: a) Genel bir hedef ve mümkün olduğunda gerçekçi yapılabilir alt hedefler belirlemek; b) Seçilen hedefler bakımından ilerlemeyi ölçmek için yöntemler bulmak ; c) Yapılan işe odaklanmak ve aktivitedeki zorluklarda giderek artan bir biçimde daha ince ayrımlar yapmaya devam etmek; d) Mümkün olan fırsatlarla etkileşime geçmek için gerekli becerileri geliştirmek ; e) Aktivite sıkıcı hale gelirse zorlukları arttırmaya devam etmek.
‘’ İnsn hedef koyup becerilerini geliştirmediği sürece yürümek sadece özelliği olmayan bir angaryadır. Yürümek akla gelebilecek en basit fiziksel aktivitedir ancak kişi hedef belirlerse ve sürecin kontrolünü ele alırsa son derece haz verici olabilir.’’
‘’Hatırlayamayan bir insan, önceki deneyimlerden elde edilen bilgiden mahrum olur ve zihne düzen getiren kalıplar inşa
“Lateral düşünme aynı anda birbiriyle ilgisiz görünen fikirleri bir arada değerlendirip daha hızlı sonuca varmayı sağlayan üst düzey bir düşünme biçimdir.Kısacası “AKIŞ DURUMU”,son derece ağrısız,keyifli ve zihnin tıkır tıkır işlediği garip bir ruh haline dönüşür” bu alıntı 
Sinan Canan hocamın ‘Değişen Beynim’ isimli kitabında Akış teorisi üzerine yaptığı açıklamadan bir kesittir.(CANAN,Sf-290)
Akışa giren insan hayata karşı tutkuyu yakalamıştır bile.Geçmişteki noktaları birleştirmeyi öğrenmiştir;aslında öğrenebilmeyi öğrenmiştir.İnsan sınırlarını aşmak,sorgulamak,anlamaya çalışmak ,tekamül sürecinin farkına varması için hayata gelmiştir..Bir yerden yakaladığı zaman bağlantılar kurulmaya başlar ve bazen bir yudum kahvede,bazen sessizlikte bazen bir müzikte tutkuyu bulursun...
Sinan Canan hocamın ‘Değişen Beynim’ isimli kitabında Akış teorisi üzerine yaptığı açıklamadan bir kesittir.(CANAN,Sf-290)
Akışa giren insan hayata karşı tutkuyu yakalamıştır bile.Geçmişteki noktaları birleştirmeyi öğrenmiştir;aslında öğrenebilmeyi öğrenmiştir.İnsan sınırlarını aşmak,sorgulamak,anlamaya çalışmak ,tekamül sürecinin farkına varması için hayata gelmiştir..Bir yerden yakaladığı zaman bağlantılar kurulmaya başlar ve bazen bir yudum kahvede,bazen sessizlikte bazen bir müzikte tutkuyu bulursun...Bazı sıkıntılar var…
Hemen hemen okuyan herkesin bayıldığı, hayatımda büyük değişiklikler yaptı dediği Akış kitabı, adından da anlaşılacağı üzere günlük ya da iş hayatımızda haz almak, mutlu olmak için akış teorisinin ne kadar etkili olduğunu anlatıyor. Herkesin ayılıp bayılmasından dolayı çok büyük beklentiler ile başladım, yazar çoğunu da karşıladı diyebilirim ama bazı noktalar çok can sıkıcıydı. Böylesine etkili bir teorinin daha fazla grafik, araştırma, sayısal verilen ile desteklenmesi gerektiğini düşünüyorum. Sadece “satranç oyuncusu” gibi genellemeler yapılarak anlatılmaya çalışılması hoş değildi. Teorinin anlatılış şekli başarılıydı onu kabul ediyorum ama verilen örnekleri yeterince iyi bulamadım hatta çok banel ve sıkıcıydı. Bir diğer sorun akış deneyimini yaşamış biri olarak anlattıkları o kadar yabancı gelmedi ki, benim için anlaması ve uygulaması kolayken bunu bu kitaptan öğrenmeye çalışan biri için zor olduğunu düşünüyorum. Bunun dışında kitap kesinlikle okunduktan sonra fark yaratabilecek güçte.
Puan vermedi·416 syf.··
Beğendi
·2021 7. kitabı
·18 günde okudu
·Okunma: 10 Eylül 2021 16:00
Kitap hakkında ilk söylemek istediğim şey okumak için yalnızca psikolojiye ilgili olmak bence biraz yetersiz kalıyor, aynı zamanda psikolojiye hakim olmak gerekiyor. Çünkü daha çok size kavramları öğreten bir ders kitabı gibi. Dili yüklü miktarda terim içeriyor. Terimleri öğrenerek ilerlemek sizi kesinlikle genişletiyor bu doğru, ama okurken içeriği çok almak isteyip terimlere boğulduğum oldu. Onun dışında kitaba ismini veren akış kavramı ki öğrendiğinizde ben bu hissi bir yerlerden biliyorum deyip şu anda bir türlü yakalayamadığınızı fark ettiriyor. O hissi nerede yaşamıştınız? Bunu size hissettiren neydi diye içinize bir dönüş yaşatıyor. Şahsen bu bende böyle oldu.
Kitabı okumaya başlamadan önce içerisinde karşılaşacaklarımın tamamen bu içerikler olacağını bilmiyordum. Kitabın genel olarak çok sevdiğim bir yanı oldu bu yüzden o da şu: Genel olarak psikoloji ve kişisel gelişim kitapları gibi adının mutluluk olduğu bu kitapta bize maddeler halinde şunu yap bunu yap diye listeli bir mutluluk tarifi ya da akış hissini yakalamanın tarifini sunmuyordu. Bize bunların ne demek olduğunu birer birer tanımlayıp içimizde o hissin ne olduğunu ve onu nasıl hissettiğimizi gösteriyor, gerisi ise bize kalıyor. Zaten olması gereken budur diye düşünüyorum. Bu anlamda okuduğum en iyi psikolojik kitap diyebilirim. Kitapta kavramlar üzerinde tanımlar yapılırken yıllar süren uzun çalışmalarla deneklerin örnekleri de veriliyor. Yani kısaca size balık verilmiyor tutması öğretiliyor. Mutluluk için nesnel bir tarif sunulmadan nasıl olması gerektiğini kavramamız sağlanıyor. Bitirdiğinizde hayatta enerjinizle amacınızı aynı yöne akıttığınızda neler hissedecek olduğunuzu ve hazzı sindirmiş oluyorsunuz. Hızlıca geçmeden notlar alarak sindirilerek okunması çok daha faydalı olacaktır.
Okurken
Bütün insanlığın ortak emeli mutluluğu bulma üzerine yazılmış farklı bir kitap, akış teorisini anlatıyor, mutluluğun başa gelen bir şey yerine inşa edilmesi gereken bir durum olduğundan, bunu da akış teorisi ile yaoabilecegimizden bahsediyor. Kitap 33 yıl önce yazılmış. Gelecek güzel günlerin gelmesini beklemeyin şimdi mutlu olun diyor. Akista olmak için odaklanmayi, haz almayı öneriyor ama elbette önerdiği aktivitelerin ( günlük tutmak, sanatla ilgilenmek, okumak)göreceli olduğunu, herkesin kendi yaşam amacını bulması gerektiğini söylüyor.En ilginç şey ise insanın başına gelen zorlukları aşmaya çalışırken mutluluğu bulması, bu günümüz kitaplarında ya mağdur ol, ya harekete geç kendini kurtar felsefesine benziyor.Bilim tarihi, sanat tarihi, sosyoloji, psikoloji ile birlikte çok sayıda insanin hikayeleriyle kitap akista kolay okunabiliyor.:)
Yazar Hakkında
Mihaly CsikszentmihalyiYazar · 2 kitap
Mihaly Csikszentmihalyi, Macar-Amerikalı bir psikologdur. Verimliliği sağlayan çok odaklı bir zihinsel durum olan psikolojik akış kavramını tanıdı ve adlandırdı. Claremont Graduate University'de Seçkin Psikoloji ve Yönetim Profesörüdür.
