İnsanlık?Alıntı
Engereğin Gözü'nü okurken dikkatimi çeken şey, saraydaki siyasi mücadelelerden çok, bu olayların merkezinde bulunan köle karakterin yaşadıkları oldu. Daha çocuk yaşta kölelikle tanışmış, insanlığının ve bedeninin bir parçasını iradesi dışında kaybetmiş, buna rağmen hayatta kalmayı başarmış ve sarayın üst kademelerinde görev almış bir insanın gözünden olayları izlemek oldukça etkileyici.
Romanı okurken saraydaki güç dengelerinin sürekli değiştiğini görüyoruz. Ancak bu değişimleri yalnızca siyasi bir mücadele olarak değil, köle karakterin ruh halindeki dönüşümler üzerinden anlamaya çalışıyorum. Bu bakış açısı, karakterleri basit bir şekilde suçlu ya da masum olarak değerlendirmeyi zorlaştırıyor. Çünkü saraydaki hemen herkes kendi korkuları, çıkarları, hırsları veya çaresizlikleri doğrultusunda hareket ediyor. Bu nedenle romanın dünyasında kesin çizgilerle ayrılmış iyiler ve kötüler görmek kolay değil.
Benim için romanın en çarpıcı yönlerinden biri kölelik kurumunun ele alınış biçimi oldu. Köleliğin bu kadar sistemli ve profesyonel bir şekilde uygulanabilmesi, insan hayatının ne kadar kolay değersizleştirilebildiğini gösteriyor. Özellikle çocuk yaşta insanların bedenleri ve gelecekleri üzerinde böylesine mutlak bir hakimiyet kurulabilmesi, insanlık tarihinin en büyük ayıplarından biri olarak görünüyor.
Bu durum beni daha geniş bir soruya götürdü: Bugün sahip olduğumuz insan hakları anlayışı hangi bedeller ödenerek ortaya çıktı? İnsanlığın adalet, erdem ve onur gibi kavramları çok eski dönemlerden beri bildiği söylenir. Ancak bu kavramların her insan için geçerli olması gerektiğinin kabul edilmesi çok daha uzun zaman almıştır. Kölelik gibi uygulamalar, insanlığın ahlaki gelişiminin ne kadar sancılı ve çelişkilerle dolu olduğunu gösteriyor.
Bu nedenle romanı yalnızca
"YOLUN OĞLU-AFRİKALI LEO"Roman
Amin Maalouf’un o büyüleyici dünyasına yaptığım bu yolculuk, sadece bir kitabı okumak değil, kendi ruhumun katmanları arasında dolaşmak gibiydi.
Lübnan doğumlu olup Fransa’da yaşayan Maalouf, kendi çok kültürlü kimliğini bu ilk romanına öylesine bir ustalıkla nakşetmiş ki; Asya ve Akdeniz’in o kadim kokusunu her sayfada duyabiliyorsunuz. Hasan’ın (Afrikalı Leo) 40 yıllık serüveni, aslında insanlığın sınırlarla, inançlarla ve kendi kaderiyle olan bitmek bilmeyen kavgasının bir panoramasını sunuyor.
İşte bu duygu yüklü yolculuktan ruhumda kalan o derin izler:
"Yolların oğluyum ben, ülkem kervan, yaşamımsa yolculukların en beklenmedik olanı."
Kitap, Hasan’ın kendisini tanıttığı bu muazzam cümlelerle başlıyor: "Ben Hasan, bir berberin sünnet ettiği, bir papazın vaftiz ettiği ben..."Maalouf bize daha ilk sayfada, tek bir kimliğe sığamayan, "dünya vatandaşı" olmaya doğmuş bir ruhun portresini çiziyor. Hasan, gittiği her yere adapte olan ama hiçbir yere tam anlamıyla ait olmayan bir "köprü" karakter.. Onun hikayesi, aslında Maalouf’un kendi hayatındaki o "doğu-batı" sentezinin bir izdüşümü gibi.
"Bu kent, onu yağma etmek isteyenlerce korunmakta, kendisine düşman olanlarca yönetilmekte."
Granada’nın düşüşüyle başlayan hikayede, bir medeniyetin can çekişine tanıklık ediyoruz. Maalouf, o dönemin sadece tarihini değil, psikolojisini de anlatıyor. Dışarıdan gelen tehditler karşısında toplumların nasıl içe kapandığını, "gelenekleri bir kale yapıp kendilerini oraya kilitlediklerini" kitapta net bir şekilde görüyorsunuz. İnsanların dindarlıklarını bir zırh gibi kuşanıp, sadece "yanlış anlaşılmamak için" gülümsemeyi unuttukları o hüzünlü ve samimiyetsiz atmosfer, insanın kalbini sızlatıyor...
"Yitik bir ülke, çok yakın bir akrabanın ölüsü gibidir. Onu saygıyla göm ve sonsuz
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Puan vermedi
90. sayfadayım. Çevirisi aşırı yorucu. Uzunluk ve ağırlık ölçülerini Çince hâliyle bırakmak gerekli miydi gerçekten? Para birimi değil ki bu. Metre, kilogram yazılsa çok daha akıcı olacakmış.
Profesör, Bilgin gibi isimlerin büyük harfle yazılmasını anlarım ama "Profesörlerden biri" derken de büyük harfle yazılmış.
Çeviri daha iyi olabilirmiş. Erdem Kurtuldu'nun çevirilerini okurken yazarın mizahi dilini daha net hissediyordum. Bu çok ruhsuz bir çeviri olmuş.
Bunun dışında "-ken" ekinin sürekli peş peşe kullanımı da okumayı zorlaştırıyor. Örnek vermem gerekirse: "İsrailoğullarının Mısır'dan çıkarken Musa'nın liderliğinde yolunu takip ederken ne kadar ıstırap çektiklerini bilir misin!" Bu nasıl bir Türkçe??
Umarım çevirmen Afife Hanım bu eleştirileri bir sonraki çevirilerde dikkate alır. Çinceden çeviri yapmanın ne kadar zahmetli olduğunu biliyorum. Emeğinize sağlık.
Yaz tatili çocuklar için sabırsızlıkla bekledikleri günlerden oluşuyor kesinlikle. Bu özellikle kuzenleriyle birlikte geçirecekleri günlerden oluşacaksa daha da bir heyecanlı oluyor eminim. Ben de şimdi şöyle düşündüm de çocukken ne güzel yaz tatilleri geçirirdik hep birlikte. Keşke o günlere dönebilsek. Yine de kitaplar sayesinde o günleri hatırlamak güzel oluyor.
Ama Erdem için, kuzeni Görkem‘in her soruya “bilmem” şeklinde cevap vermesi biraz hayal kırıklığı oldu. Hangi kanepede yatmak istersin? Yumuşak yastık mı seversin sert yastık mı? Anneannemle pazara gidelim mi? Yüzmeye gidelim mi? Mısır mı patlatsak? Ne yapmak istersin? Şimdi tüm bu soruları bilmem diye yanıt veren birisinin neyi sevip neyi sevmediğini hissetmeniz çok zor. Peki ne yapmak gerekir bu durumda derseniz yanıt kitabın içerisinde.
Çocuklara her durumda net ve kararlı olmanın öneminin altını çizen tarafını da çok sevdim.
Hazır tatil yaklaşıyorken o zaman bol bol çocuk kitabı paylaşmalı diye düşünüyorum. Onlar için hem keyifli hem de öğretici olması yönünden, hayal güçlerini canlandırıcı güzel kitaplarla buluşturmanın önemli olduğunu düşünüyorum.
Paul Lafargue’ın Tembellik Hakkı adlı eseri, kapitalist çalışma disiplinini ve üretimin kutsallaştırılmasını sert bir dille eleştiren kışkırtıcı bir eleştiridir. Yazar, modern toplumun sürekli çalışma dayatmasının insanı nasıl köleleştirdiğini savunarak, gerçek özgürlüğün ve yaratıcılığın ancak boş zamanın çoğalmasıyla mümkün olabileceğini ortaya koyar. Çalışmayı bir erdem değil, toplumsal bir dayatma olarak gören bu metin, yaşamın amacının sadece üretim yapmak olmadığını hatırlatan sarsıcı bir başkaldırıdır.
Puan vermedi
En büyük yanılgı: "İnsan kendini en çok, başkalarına iyilik yaptığını sandığı an aldatır."
(Ivan İlyiç'in alt sınıflara "yardım etme" çabası, aslında onların gözünde nasıl komik ve küçük düşürücü bir hal alır, işte bunun özeti.)
