Hasılı, hayatın sonsuz çarklarını döndüren bulutlardır!
—Desene, şu çarkları su ile dönen dünya, eski zaman işi kâr-ı kadim bir değirmenden daha farklı değil!
Büyük üstadım Gourmont şunu der: Bütün canlı mahlukata nazaran insanın üstünlüğünü yapan, istidatlarının çeşitliliğidir. En zeki hayvan bir tek şey yapar. Fakat onu mükemmel yapar: At, arka ayaklarıyla, Dempsey ve Carpentier'nin yumruklarından daha mükemmel çifteler atar; arı, kimyahane fırınlarına ve dolaşık imbiklere hiç muhtaç olmaksızın bir Berthelot dehâsıyle balını süzer; örümcek, en usta bir dokumacı gibi havai tuzağının görülmez tellerini örer. Fakat o kadar!
Halbuki bin bir sahaya dağılmış çalışan insan faaliyetinin eserleri, bizzarure nakıs ve muvakkattır. Hayvan, gayesinde varmış duruyor; insan, gayesini hâlâ aramakla meşguldür.