Bilgi, bir zamanlar insanın kendini olgunlaştırma yoluyken, giderek dış dünyayı nesneleştirmenin aracına dönüştü. Bu sürecin sonunda insan da nesneleşti. Bilim, bir erdem olmaktan çıkıp bir kurum haline geldi. Kişi, bilmeden de bilgi sahibi olabiliyordu. Aynı dönemde "din" de, bir yaşam biçimi olmaktan çıkıp bir kimlik ve otoriteye dönüştü.
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Ortaçağ'da din bilime "üstün" gelmemiştir, bilim bizzat dini temeli olan bir etkinlik olarak anlaşılmıştır. İnsan Tanrı'yı daha iyi anlamak için doğayı inceliyordu. Yani bilim, dinin içinde bir faaliyet olarak doğmuştu, karşısında değil.
Bilmek hayatın alâmeti, işitmek dirilik emaresi, görmek dirilere mahsus, irade hayat ile olabilir, ihtiyarî iktidar zîhayatlarda bulunur, tekellüm ise bilen dirilerin işidir.
Güzel ve manidar bir kitap ve muntazam bir hane, bedahetle yazmak ve yapmak fiillerini ve güzel yazmak ve intizamlı yapmak fiilleri dahi bedahetle yazıcı ve dülger namlarını, yazıcı ve dülger unvanları ise bedahetle kitabet ve dülgerlik sanatlarını ve sıfatlarını ve bu sanat ve sıfatlar bedahetle herhalde bir zatı istilzam eder ki mevsuf ve sâni' ve müsemma ve fâil olsun. Fâilsiz bir fiil ve müsemmasız bir isim mümkün olmadığı gibi; mevsufsuz bir sıfat, sanatkârsız bir sanat dahi mümkün değildir.
İşte, bu dünyada böyle hayattar dünyaları ve vazifedar kâinatları kemal-i ilim ve hikmet ve mizanla ve muvazene ve intizam ve nizamla ihdas ve icad edip Rabbanî maksatlarda ve İlahî gayelerde ve Rahmanî hizmetlerde kadîrane istimal ve rahîmane istihdam eden bir Zat-ı Zülcelal'in vücub-u vücudu ve hadsiz kudreti ve nihayetsiz hikmeti, bilbedahe güneş gibi akıllara görünüyor.