Eye
@eyekitap
Kitap zekâyı kibarlaştırır
Şu anda okuduğu kitap
İnsan zihni gerçekliği değerlendirmekten aciz kalınca felaket senaryolarına sarılır.
Reklam
Hayatı tasarlama gücüyle ne yapacağınız bilmezseniz, piyasayı idare edenler bir karara varmanız için bin yıl oturup beklemeyecektir. Piyasanın görünmez eli, el yordamıyla bulduğu kendi cevabını dayatacaktır. Hayatın geleceğini üç aylık gelir raporlarının insafına bırakmaya razı değilseniz, yaşamın ne ifade ettiği konusunda belirgin bir fikre sahip olmanız gerekir.
Elbette yedi milyar insanın yedi milyar gündemi var ve daha önce de belirttiğim gibi büyük resim hakkında kafa yormak, görece nadir rastlanan bir lüks. Gecekondu mahallesinde tek başına iki çocuk büyütmeye çalışan bir annenin derdi bir sonraki öğünü nasıl çıkaracağı, Akdeniz'in ortasında şişme bir botla yol alan göçmenlerin derdi karaya nasıl ulaşacakları, büyük şehirdeki kalabalık bir hastanede ölüm döşeğinde yatan adamın derdi kalan son gücüyle bir nefes daha alabilmek. Hepsinin küresel ısınmaya da liberal demokrasinin içine düştüğü krizden çok daha mühim sorunları var. Tüm bunların hakkını vermeye hiçbir kitabın gücü yetmez ve benim elimde de böyle dertlerle boğuşan insanlara verebileceğim bir ders yok. Onlardan ders almayı umabilirim sadece.
Hayalden Hiyele
El Cezeri, 12. ve 13. yüzyıllarda yaşamış, bilim dünyasının rotasını değiştirmiş ünlü bir Türk-İslam bilginidir. Leonardo Da Vinci'den tam 300 yıl önce karmaşık mekanik sistemler geliştiren El Cezeri, dünyanın ilk sistematik makine mühendisliği kitabı kabul edilen “Kitâb fî Maʿrifeti’l-Ḥiyeli’l-Hendesiyye” adlı eserinde, hayranlık uyandıran pek çok çizim ve tasarıma imza atmıştır.
Burada "hiyel" kelimesini etimolojik olarak incelediğimizde, Arapça "hileler" kelimesinin çoğulu olduğunu görürüz. Ancak İslam medeniyetinin zirvede olduğu Orta Çağ'da hiyel sözcüğü; akıl, teknik, beceri ve ustalıkla kurulmuş mekanizmaları ifade etmek için kullanılıyordu.
İhsan Oktay Anar’ın Kitab-ül Hiyel romanı da tam bu kavramın merkezinde; Osmanlı'nın son yıllarında yaşamış üç mucidin hayalleri ve hiyelleri arasında geçer: Yafes Çelebi, Calud ve Üzeyir.
Anar’ın bu mucitlerin fikirlerini ve tasarımlarını en ince ayrıntısına kadar açıkladığı kısımlar teknik bir yoğunluk barındırsa da, anlatılan dönemi ve o hayallerin hiyele dönüşme sancısını düşündükçe, insan ister istemez büyük bir merakın içinde buluyor kendini. Acaba bu hayaller tam anlamıyla hiyele dönüşseydi dünya nasıl bir yer olurdu?
Bu kitap, gücün ve iktidarın; "iyi" ve "kötü" insanların eline geçtiğinde neler yapabileceğini, nasıl yıkımlara veya inşalara yol açabileceğini ustalıkla sunuyor. Bizlere düşen ise İhsan Oktay Anar'ın o puslu ve büyülü dünyasında, hayal ile gerçek arasındaki ince çizgide bir yolculuğa çıkmak…
Reklam