Romanın merkezinde, Beyrut’ta yaşayan 72 yaşındaki Aaliya Saleh yer alıyor. Hikâyenin başında, kullanma talimatını okumadan saçına fazla miktarda uyguladığı bir şampuan yüzünden saçları maviye dönmüş Aaliya ile tanışıyoruz. Ancak anlatı doğrusal ilerlemiyor; Aaliya’nın zihni ne kadar karmaşıksa hikâye de o kadar parçalı bir yapıda ilerliyor. Sürekli geçmişe dönüyor, anılar arasında dolaşıyor ve okuyucuyla sohbet eder gibi hikâyesini anlatıyor.
Aaliya Beyrut’ta doğmuş. Henüz iki yaşındayken babasını kaybediyor. Daha sonra annesi, dönemin gelenekleri gereği Aaliya’nın amcasıyla evleniyor. Böylece üvey kardeşlerle, “amca-baba” dediği bir adamla ve ayakta kalmaya çalışan annesiyle geçen zor bir çocukluk dönemi yaşıyor.
Henüz 16 yaşındayken evlendiriliyor. Dört yıl süren mutsuz ve yalnız evliliğinin ardından boşanıyor. O dönemin Beyrut’unda boşanmış ve çocuksuz bir kadın olmak kolay değil. Toplum tarafından dışlanması beklenirken Aaliya tam tersine kendi hayatını kurmaya karar veriyor. Bu noktadan sonra ailesine, çevresine ve toplumun dayattığı kurallara karşı sessiz bir direniş başlatıyor.
Aaliya’nın hayatındaki en büyük tutku kitaplar oluyor. Yıllarca Beyrut’ta bir kitapçıda çalışıyor ve İngilizce ile Fransızcadan Arapçaya çeviriler yapıyor. Tolstoy, Pessoa, Calvino gibi önemli yazarların eserlerini çeviriyor. Fakat ilginç olan şu ki bu çevirilerin hiçbirini yayınevlerine göndermiyor. Tam 22 yaşından itibaren her yılın ilk günü yeni bir çeviriye başlıyor ve tamamladığı metinleri kutulara koyup evindeki küçük hizmetçi odasında saklıyor. Yıllar içinde 37 roman çevirmiş olmasına rağmen bunların hiçbiri yayımlanmıyor.
Roman boyunca yalnızca Aaliya’nın kişisel hikâyesini değil, Lübnan’ın çalkantılı tarihini de görüyoruz. Özellikle Lübnan İç Savaşı ve Ortadoğu’nun siyasi
Spoiler
oncelikle kitap boyunca eylul ile birlikte ben de aklimi kaybediyor gibi ve bi labirentte gibi hissettim, karakterle o kadar butunlestim ki (yazim dilinin gercekciliginin buyuk bi etkisi var bunda) bir noktada sanki inci'nin akliyla oynadigi kisi ben oldum. bundan kaynakli da kafamda asla olaylari bagdastiracak bir bilince sahip olamadim kitap boyu ve BUNU BITIRINCE FARK ETTIM: inci tarafindan manipule edilen tek kisi eylul degilmis... yazar olaylari o kadar hayatin icinden ve gercekci bir baglamda kurgulamisti ki, sonunda girdikleri paradoksu ve bitmez donguyu vurgulayisi benim gibi mutlu/mukemmel sonlari seven birini dahi inanilmaz tatmin etti. cok hizli bitirdigim bir kitap oldu ama eger olaylar bana kisisel olarak agir gelmeseydi daha da hizli bitirirdim. sezin'in her kitabinda oldugu gibi bu kitabi da beni asla yaniltmadi ve her bir yeni kitabinda da seviye atladigini gormek mutluluk verici. her kitabini dusunmeden satin alirim diyebildigim sayili yazarlardan biri, umarim bizi kendinden hic mahrum birakmaz.
Reklam
Bir arkadaşımın önerisiyle başladım. Aslında kitabın konusuna ilk baktığımda beni heyecanlandırmıştı. Değişik bir konu çünkü. Ama maalesef Beyza Alkoç'un dili bana hitap etmiyor. Benim gözümde anlatım çok basit kalıyor karakterlerin derinliği bana geçmiyor ve sadece iki ana karaktere odaklanıp diğer yan karakterleri yok sayıyor. Yine de okuyorum kafa dağıtmak için sevmediğimi de söyleyemem. Neyse ana konudan uzaklaştım :) Kitap Eylül adında sosyal anksiyeteyle baş eden bir kızın ailesinin zoruyla Kar Küresi adı verilen bir psikolojik merkeze götürülmesiyle başlıyor. Bu merkez, hastalara kısa sürede sağlıklı olmayı vaat ediyor. Psikolojik testler, görüşmeler ve grup etkinlikleriyle hastaların psikolojik rahatsızlıklarını atlatmalarını sağlayan bir merkez aslında. 50 kişinin bulunduğu bir yer ve herkes onarlı guruplara ayrılarak öyle tedavi görüyorlar. Eylül burada kendisi gibi hastalıklarla boğuşan insanlarla tanışıyor ve bunlardan biri de Merih. İlk günden itibaren aralarında bir çekim oluşmaya başlıyor ve hikaye bu şekilde devam ediyor. İlerleyen bölümlerde aslında bu merkezin karanlık yüzü yavaş yavaş ortaya çıkıyor ve biraz daha gerilim ağırlıklı bir kitaba dönüşüyor. Kitap ilk başta çok sardı bir ara koptum yine geldim. Şahsen ben kitabı soluksuz okudum diyemem. Özellikle biraz insanların tepkilerine baktığımda Merih karakterinin ciddi fan kitlesi olduğunu gördüm ama ben bu karakterin romantize edilmemesi gerektiğini düşünüyorum. bundan sonra spoiler
Merihin aslında kızı yıllardır gittiği her yerde gizlice izlediğini öğreniyoruz ki Merih OKB hastası biri yanı aslında kıza takıntılı sürekli olarak sen olmadan yaşayamam,yaşama amacım sensin,sen yoksan niye yaşayayım ki gibi cümleler kuruyor Eylül'e bence rahatsız edici .eylülün yerinde olsam
İçsel çatışmaların ve hayal kırıklıklarının melodisi gibi bir roman. Mehmet Rauf, insan ruhunun en hassas ve kırılgan noktalarına dokunurken okuyucuya adeta melankolik bir sonbahar yaşatıyor.
Bu kitap, yüzeyde bakıldığında yapay zekâ sonrası bir dünyada geçen bir bilimkurgu romanı gibi görünse de, aslında çok daha derin bir yerde duruyor. Çünkü anlatılan şey yalnızca makinelerle insanlar arasındaki mücadele değil; insanlığın kendi yarattığı sistemler karşısında nasıl savrulduğu, kurtuluşu ararken nasıl tekrar tekrar aynı hatalara düştüğü ve en önemlisi de insan olmanın özünü kaybetme tehlikesi.
Romanın olay örgüsüne derinlemesine bakıldığında dünya büyük bir kırılmanın ardından karşımıza çıkıyor. Yapay zekânın kontrolden çıkmasıyla devletler, şehirler ve medeniyet düzeni çökmüş; insanlar küçük kolonilere, sığınaklara ve yeni yaşam alanlarına çekilmek zorunda kalmış. Ancak yazar burada kıyamet sonrası bir dünyanın harabelerini anlatmaktan çok, bu harabelerin içinde yeniden anlam arayan insanları anlatıyor. Andre ve Kate’in çöllerde başlayan yolculuğu, terk edilmiş şehirler, yağmalanmış müzeler ve unutulmuş madenler arasında ilerlerken aslında insanlığın geçmişinin izlerini sürüyor. Bu yolculuk sadece fiziksel değil; aynı zamanda insan türünün kökenine ve geleceğine yapılan bir yolculuk.
Müzedeki Neandertal kafataslarının keşfiyle birlikte romanın yönü değişiyor. O andan itibaren hikâye yalnızca hayatta kalma mücadelesi olmaktan çıkıyor ve büyük bir gizemin peşine düşüyor. Kafataslarının içindeki kuantum çipleri, geçmişten gelen bir mesajın anahtarı hâline geliyor. İşte burada yazarın en dikkat çekici başarısı ortaya çıkıyor: Bilimkurgu unsurlarını sadece heyecan yaratmak için kullanmıyor; onları insanlığın kaderini sorgulamak için bir araç hâline getiriyor.
Romanın merkezindeki GANE kavramı da tam burada önem kazanıyor. Başlangıçta bir sistem, bir öğreti ya da bir topluluk gibi görünen GANE, aslında insanın kendisini yeniden tanımlama çabasıdır. Karakterler
Ferican İki Mevsim, ismi gibi ayrı duyguları, aynı anda yaşatan bir tarza sahip. İlk sayfalarda olayları anlatan karakterin, kendinden öncesini de yaşamışcasına aynı kalıpla anlatmasını garipsedim. Alışınca son sürat devam etti. Yaşananlar, karakterlerin güzel yansıtılması, okuyucunun kıyıdan köşeden kendisinden bir şeyler bulması, bizden olan sevdiğimiz türkülere yer verilmesi, samimiyeti, sıkmadan akıcı bir şekilde okumamı sağladı.
Mirza. Eylül'ün oğlu. Onun gözünden görerek başlıyoruz kurguyu anlamaya, onun hayatındakileri tanımaya. Ailesini anlatıyor bize, her ferdini ayrı ayrı, artıları ve eksileriyle birlikte. Yaşadıkları yerden ayrılmalarına vesile olan olaylar, yabancı olmadığımız, kim bilir kaç kişinin yaşamak zorunda kaldığı hayatları anlatıyor. Sonrasında yeniden hayata tutunma çabaları, aile içi çatışmaları, o çatışmalara rağmen birbirlerine sahip çıkmaları çok güzel işlenmiş. Şubat'ın kızı Pınar dahil oluyor Mirza'nın hayatına. Çocuksu atışmalarla başlayan, birbirlerinden gizledikleri aşkları Mirza'nın itirafından sonra boyut değiştiriyor.
Aynı acıları, kayıpları yaşamamak için, hep daha iyi olmalı diye söz veririz ailelerimize. 'Kendini kurtar' derler hani. Bazen bunu yaparken yaşamayı unutuyor muyuz acaba? Bize ait olan ya da ailelerimizin aşıladığı hırslarla yolumuza devam ederken neleri göz göre elimizin tersiyle itiyoruz? Belki bir yere kadar doğru, ama fazlası? Kitabın sonu az çok tahmin edilebilir durumdaydı, yine de çok şaşırdım. Yazarla aynı sonuca varmışız ama gidiş yönlerimiz o kadar farklıydı ki, devam kitabına olan merakım katlandı.
Keyifli okumalarınız daim olsun...
Reklam
Reklam