F. Burcu Çamur
@fabuca
Sosyolog, Aile Danışmanı, Cinsel Terapi, Grafik Tasarım
İstanbul
13 okur puanıEkim 2019 tarihinde katıldı
Nesne ilişkileri kurucusu kabul edilen Melanie Klein'a göre iyi nesne kötü nesne yapılanması, ilksel nesne (meme) sorunsalını çözmeye niyet etmeli. Ya da en azından içimizde dönüp duran bu iyi ve kötünün farkında olmalı. Dizilerde de işleniyor yoğunlukla yaşamsal kararlarımızda seçmemiz gereken siyah ve beyaz yok sadece. Fantastik bebeklik tasarımlarımlarımızdan ve fantazilerimizden azade nesne ilişkilerinde yetişkin kurgumuzu yaratmalı.
Haset, açgözlülük ve gücenme duyguları sadece başkalarında olan duygular değil...
Klein; "İç zenginlik ve kuvvet duygusuna yeterince sahip olmayan insanların cömertlik nöbetlerinden sonra çoğu zaman abartılı bir takdir ve şükran beklentisi içine girdikleri görülür; bunun sonucu da soyulmuş ve yoksullaştırılmış olma duygularına bağlı zulmedilme kaygılarının şiddetlenmesidir." der. "Aşırı haset insanlarda suçluluk yaratır. Suçluluk uyandıran nesne de bir zulmedici nesneye dönüşür. İlk nesne anne, iyi meme yaşam içgüdüsü temsilcisidir. Yaratıcılığın ilk belirtisidir.
Kişinin kendi yaratıcılığına güven, haseti önleyen başlıca etkendir. Yaratıcılık hasete yol açan en derin neden olur.
Haset duyulan kişinin aslında en çok değer verilen ve arzulanan şeye sahip olduğu seziliyordur. Bir iyi nesne, onun uzantısı olan iyi bir kişilik ve zihinsel sağlık."
Haseti sanata aktarım bu yüzden çok elzemdir. Yaratım sürecinde insan içinde ki haseti şükran'a dönüştürür. Bu dönüşümle ilgili yüzyıllardır çok sayıda eser meydana gelmiştir. Yıkıcı olanı dönüştürerek içimizdeki magmadan iyinin ve kötünün ötesinde bir eser meydana getirerek Nietzsche'ye atıfla sanatçı olmaktır. Bu eserin ne olacağı size kalmış, bir çocuk yetiştirmek ya da bir taş boyamak...
Hepsi çok kıymetli.
Reklam
Kafka'nın Oedipus sorunsalında babayı aşmak için oluşturduğu edebi biçim ve varoluşsal düzeneği, makineyi irdeliyor.
Kafka'da sözcelem öznesi ve köksap, tüm eserleri bağlamında...
Dili eşeliyenler, "İnsan nasıl kendi öz dilinin göçebesi, göçmeni ve çingenesi olur?" Bunun için ifadesi ise; "Çocuğu beşikten çalmak, gergin ipte dans etmek" diyor.
Elimdeki pek az bilgiyle büyülü bir yer; ay ışığı altındaki evrensel komplonun karanlık merkezini iyi yaratmıştım. Neden yararlanmadım ki bu yaratıcılığımdan? Daha kim bilir neler yapabilirdim! Syf. 478
.
2011'de aldığım defalarca başlayıp bıraktığım kitap an itibariyle bitmiş bulunuyor. On yıldan sonra ayrılıyoruz. :) Bu yarımları bitirme çalışması iyi geliyor bayağ. Umberto Eco, tarihsel roman kurgusuyla dissosiyatif amnezi bir kahramana gerçekten de tam bir kolaj yansıtmış. Toplumsal olaylar, siyon bilgeleri protokolleri, komplolar, şehir efsaneleri, dedikoların yarattığı paralel evrenler, sahte belgeler, komün günleri, ayaklanmalar, masonlar, düzenbazlıklar, cinayetler, salgın hastalıklar, sanatçılar, psikiyatristler, antisemitikler, yemek tarifleri bazı haşlamaları denemeyi bile düşünüyorum. Talking cure'ler, tarih tekerrürden ibarettir dedirten paragraflar...
.
Aslında minör bir edebi dilede atıflar vardır Prag Mezarlığı'nda. Halkla kopuşu şiddetlendiren Prag Ekolüne de "Sion Düşü" üzerinden bir nanik yapar gibi sanki. Ucundan ucundan her şeye değinir.
Belkide dissosiyasyonla yersiz-yurtsuzlaşmadan kaçış vardır Eco'nun Simonini karekterinde. Deleuze ve Guattari'nin ilk yerli-yurtluluklarını besinlerde bulan ağız, dil ve dişlerdir der; karekterimiz haşlamalarla gurme lezzetlerle kişilik bölünmesini dil üzerinden sonra kendi kendine günlüklerde yazışarak tedavi eder ve hatırladığı alter egosunu birleştirerek dili yeniden yerli-yurtlulaştırır.
.
Çok fazla isim ve olay var takip etmesi çok kolay değil, flashbacklerle işlenmiş ve araya zaman koymadan kısa aralıklarla okunmalı yoksa okumayı başa almak gerekebilir. Bir yalandan doğan bir tarih ve tarih sahnesinde başroldekiler. Bazılarına tanık olduğumuz formlar romanda ustalıkla işlenmiş. Bazı yerlerde artık bırakayım
Zamanın halkası kapanmıştı.Felsefe
Broch öyle görünüyor ki 20. yy. çağdaş romanına adını altın harflerle yazdırmak için aşkla hayatının kader çizgisini değiştirmiş. Fabrikayı satıp almış olduğu matematik, felsefe ve psikoloji öğreniminin ve fabrikanın parasının hakkını fazlasıyla veriyor. Arkadaş çevresinde de James Joyce olması etrafında ki beş insanın ortalamasısının kanıtı gibi adeta.
.
Çağdas romanın temel eserlerinden biri olan Vergilius'un Ölümü'nün çevirisine çok büyük anlamlar yüklemiş olan Ahmet Cemal onu öyle bir yere koymuş ki "Tek mutlak özgürlük" alanı olarak görmüş. Ve kırk yıl boyunca çeviriye devam etmiş. Kadere başkaldırı gibi adeta ideal benliğinin bir nesnesi durumuna getirmiş çeviriyi. Çevirilerinde ütopyacı bir yanı olduğunu hep söylemiş zaten. Bende kendime baktığımda 2020'de ütopyacı bir yanım olduğunu gördüm.
.
Kitabı okurken düşünce tarihinin, tarihsel bir geçiş merasimini görüyorsunuz. Felsefi alt alanı gerektiren bir eser yazmış Broch. Ahmet Cemal'in de belirttiği gibi sanat eseri kavramını, hemde sanat ile gerçeklik ve bilgi temeli arasında ki ilişkileri tartışma konusu yapıyor. Broch sanat yapıtıyla sonsuzluğa velilik mührünü vuruyor romanıyla. Eser boyunca sahneye çıkan velilik mührü olan yüzüğüyle zaman zaman oynuyor Vergilius. Vergilius burada Adem'in eve dönüşünü simgeliyor.
.
Bilmek, bilginin peşine düşen her beşerin yolunun düşeceği alana giriyor Broch. Kalbinin köle olduğunu ve ölmeden önce dahi kalbinin genişleyebileceğini gösteriyor.
Insanın psikolojik gelişim evrelerini, varlığın öze ve cevhere dair dört element etrafında ele alınıyor. Adem'in ve alemin temelini oluşturan dört element; su, ateş, toprak, hava ontoloji meselesine giriyor Broch.
.
Araf kısmında Vergilius, animası ile karşılaşıyor. Vergilius, Beatrice tarafından Dante'ye cehennemi gezdiren antik dönem
İnsan karşıtların sentezi
Kitabın içinde ki paradoksları ve diyalektiği bilmeyen düz okuyucu anlayamayacaktır. Tekrarlandığı düşünülen yazım üslûbu aslında diyalektikten kaynaklanmaktadır. Anlaşılasıya kadar üzerinden geçilmiş ve hepsinde aynı sonuca varılmıştır bu düşüncenin ispatlanması için bir felsefi yazın tarzıdır. Tam bir felsefi metindir. Felsefe okuması yapmayanlar için birbirinin tekrarı gibi gelebilir. Beşerden insana geçiş süreçlerini aslında hermeneutik okumada tasavvufla ortak paralelde açıklamıştır. Kitabın önsözünde de belirtildiği üzre "Etik Estetik Dengesi" adlı eserinde bireysel gelişimi böldüğü evreler hem tasavvufta ki Nefs mertebeleriyle hem de psikolojiyle paralellikleri vardır. Varoluş felsefesinin mihenk taşıdır. Varoluş psikolojisi de Kierkegaard'tan etkilenmiştir. Bireyin kendi olma cesareti hakkında bir baş yapıttır.
Reklam