Yaşamak
"Bu kitaba başlarken Fugui’ye o kadar sinir oldum ki... Karısına davranışları, kumarbazlığı, her şeyini kaybedişi... Kumar bittiğinde içimden 'İyi oldu' bile dedim. Askere gitti, orada acılar çekti ama hiç üzülmedim. Hele parası yok diye gidip kızını satmaya kalktığında adama dair tüm empatim bitti. Karısının o bir kez bile sitem etmeyen, isyan etmeyen hali bana çok gerçek dışı geldi.
Asıl öfkem küçük oğluna olan sevgisizliğindeydi. Belki o dönem için, o coğrafya için bu yaşananlar normal görülebilir; ama ben o çocuğun babasından nasıl korktuğunu gördüm. Adamın zenginken, paralıyken karısına nasıl davrandığını da gördüm. Herkes bu kitabı farklı anlayabilir, 'mücadele dolu bir hayat' diyebilir. Evet, bir mücadele var ama eğer bu adam en başında karısını tokatlamasaydı, hovardalık yapıp insanları küçümsemeseydi onun o mücadelesinin önünde saygıyla dururdum. Yani sorun yokluk ya da dönem değildi, sorun tamamen adamın kendisiydi. Adamda sevgi ve çaba yoktu.
Oğlu öldüğünde adama ilk kez üzüldüm; evet hatalıydı ama bedeli bu kadar ağır olmamalıydı. Ama en çok o çocuğa yandı içim. Keşke gitmeden önce biraz sevgi görseydi. Ölümün ne zaman geleceği belli değil, çocuk kalbi kırık gitti. Sonra kızlarını evlendirirken 'Kusuru var, topal da olsa alan çıksın' mantığıyla bakmaları beni deli etti. Kız açlıktan ölse bu bakış kadar acı çekmezdi. Fugui milleti cahil görüyordu ama asıl cahil kendisiydi.
Hayatındaki herkesin ölümüne çaresizce şahit oldu. Bence ona verilen ceza buydu: Zamanında o kadar kalbi incitti, insanları sevgisiz bıraktı ki, gidenlerin yokluğu onun en büyük hapishanesi oldu. Kitabın adı Yaşamak ama içi yaşanmamışlıklarla dolu. Hani bir dert geldi mi üst üste gelir ya, tam öyle bir kitap!
Kitap Fugui karakterinin hayat hikayesini anlatmasıyla başlıyor. Çok zengin bir aileye sahip olan Fugui de içki var kumar var evli ve çocuklu karısına da çok kötü davranıyor severek evlendiği halde karısını aldatıyor üstelik bunları açıkça kayın pederinin gözü önünde yapıyor. Karısı kumar masasındayken yalvar yakar hamile haliyle onu bu illetten kurtarmaya çalışıyor ama Fugui buna karısını döverek karşılık veriyor ve bundan zerre pişman olmuyor. Güç ve para gözünü kör ettiği için kumarda tüm malını almak üzere plan yapanları bile farkedemiyor. kumarda tüm mal varlığını kaybetmesi sonucu domino taşı gibi herşey yerle bir olmaya başlıyor. Evini parasını kaybeden Fugui nin babası duruma dayanamayıp ölüyor. Kayın pederi ise kapıya düğün konvoyuyla dayanıp kızını karnındaki bebeğiyle geri alıp evine götürüyor. Ama küçük kızı babasının yanında bırakıyor. Fugui herşeyini kaybediyor kızına tutunarak yaşamaya başlıyor. Hayat mücadelesini ve hayatındaki sevdiklerini birer birer kaybetmesini işlemesinin yanında zamanın siyasi olaylarını da açık bir şekilde eleştiren kitap yasaklanıyor. Kitabın yalınlığı akışı konusunda bir sıkıntı olmasa da bana türk filmi sahnesini andırdı çok beğenemedim. Benim için standartın altında diyebilirim bu kadar ünlü olmasının nedeni yazarın cesurca dönemi eleştirmesi diye düşünüyorum. Ama daha farklı bir anlatım ve kurgu olsa sevebilirdim.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
"ÖLÜM"
Kitabın adını görünce daha farklı bir kitap olacağını düşünmüştüm. Yaşamak ve umut veya ne biliyim cesaret üzerine olabilirdi, kitabın içeriği. Yaşamak adlı bir kitabın bu kadar ölüm göreceği aklıma gelmemişti. Sayfa sayısı ne kadar az olursa olsun, dili ne kadar akıcı olursa olsun çok zor bitirdiğim bir kitap oldu. Bu kadar süre elimde sürünen kitapları yarım bırakırım. Bırakamadım da. Sanırım ben fazlaca umut aradım. Bulur muyum diye de kitabı bitirdim. Dönemini anlatışı, kullanılan dilin sadeliği ve akıcılığı üzerine diyeceğim bir söz yok. Çok iyiydi ama hikayesi çok üzücüydü. Baş karakter Fugui'ye çok sinirliyim, o kadar şey yaşamasına rağmen kitabin sonuna kadar çok kızdığım yer de oldu. Ama Fengxia...
Puan vermedi·264 syf.·
2026 29. kitabı
Bir adamın değeri, damarlarında akan kanın kaç kase sıcak çorba ettiğiyle ölçülür mü? Yu Hua bizi tam olarak bu ağır gerçeğin ortasına, Xu Sanguan’ın yanına bırakıyor. Onun omuzlarındaki o yükü sırtımızda hissettiğimiz an, bir adamın neden kendini santim santim bitirmeden sevilebileceğine inanmadığını da anlıyoruz. Kendini parça parça harcamadan sevilmeyeceğini, ailesini ayakta tutamayacağını sanıyor bu adam. Sağlığından, canından, gövdesinden bir şeyler eksiltmeden babalık yapamayacağına öyle bir inanmış ki... İşte tam orada o soru geliyor insanın aklına: Bir bardak kan, kaç kuruşluk huzur eder?
Aslında her şey sadece açlıkla ya da yoksullukla ilgili değil. Xu Sanguan, her kan satışında ailesiyle arasındaki bağı kendi canıyla, kendi kanıyla yamamaya çalışıyor. Hele o Yile meselesi... Günlerce "bu çocuk benden değil" diye kendini yiyip bitiren, mahalledeki dedikodularla ezilen ve çocuğu her fırsatta dışlayan o adamın; iş ölüm kalım noktasına gelince o inadını bir kenara itip canını ortaya koyması... Günlerce yollarda, soğukta, açlıkta, neredeyse kendi ölümüne yürüyerek, sadece o çocuğun nefes alabilmesi için kasaba kasaba gezip tekrar tekrar kan satması... Orada merhametin, kan bağından çok daha güçlü olduğunu görüyorsun. Xu Sanguan aslında Yile’yi değil, kendi vicdanını kurtarıyor.
Peki, bir insan bütün ömrünü sadece "kendinden vazgeçmek" üzerine kurarsa, elinde verecek bir şeyi kalmadığında neye dönüşür? O ağlama krizi sadece bir yaşlılık korkusu değil; koca bir ömrün yorgunluğu. Kanı yaşlandığı için geri çevrildiğinde, ona aslında "artık işe yaramıyorsun" demiş oluyorlar. "Ben artık bir işe yaramıyorsam, kimim?" sorusu o an boğazına yapışıyor. Hayatı boyunca tutunduğu tek dal elinde kalıyor. Kendi üzerine kurduğu her şey bir anda yerle bir oluyor.
Xu Sanguan o
Yu Hua'nın modern klasik haline gelen "Yaşamak" romanı, Çin'in çalkantılı yakın tarihini tek bir adamın, Fugui'nin trajik ama bir o kadar da dirençli hayat hikayesi üzerinden anlatır. Kitap, insan iradesinin, acıya katlanma gücünün ve ne olursa olsun sadece "Yaşamak" için yaşamanın mümkün olduğunu vurgular niteliktedir.
Roman, köy köy gezerek halk şarkıları toplayan genç bir anlatıcının, yaşlı bir adam olan Fugui ile karşılaşmasıyla başlar. Ana karakter Fuguidir zaten. Fugui'nin hayatını başkasından dinliyoruz ama aslında Fugui anlatıyor. Halk şarkıları toplayan genç Fugui'nin hayatını bize anlatmasında vesile olmuş oluyor aslında. Fugui kendisiyle aynı adı taşıyan bir öküzle tarlayı sürmektedir. Anlatıcı genç, bu yaşlı adamın bilgece ve sakin tavrından etkilenir ve onun hayat hikayesini dinlemeye başlar. Romanın geri kalanı, Fugui'nin kendi ağzından geçmişini anlatmasıyla şekillenir.
Fugui, 1940'ların Çin'inde, zengin bir toprak sahibinin şımarık, bencil ve hayırsız oğludur. Sadık ve sabırlı karısı Jiazhen hamileyken bile Fugui vaktini kumarhanelerde ve genelevlerde geçirmektedir. Bir gece kumarhanenin sahibi Longqi adındaki sinsi bir adamın tuzağına düşer ve ailesinin tüm servetini, topraklarını ve evini kumarda kaybeder. Bu yıkım üzerine Fugui'nin babası kahrından ölür. Fugui bir gecede en dip noktayı görür ancak bu trajedi onun uyanışını sağlar. Kibirli bir zenginden, ailesini geçindirmek için çalışan fakir bir köylüye dönüşür. Karısı Jiazhen önce babasının evine gitse de, sadakatinden ötürü kızı Fengxia ve yeni doğan oğlu Youqing ile birlikte Fugui'nin yanına sefalet geri döner.
Fugui, hasta annesi için ilaç almaya şehre gittiği bir gün, Milliyetçi ordu askerleri tarafından zorla askere alınır. Evinden, ailesinden koparılan Fugui, iç savaşın en kanlı
Puan vermedi·210 syf.·
2026 257. kitabı
Yaşamak kitabı sanırım Çin edebiyatından okuduğum ilk eser oluyor fakat özellikle Yu Hua kitaplarıyla devam edeceğim gibi görünüyor. Çin edebiyatı deyince size ne ifade ediyor bilmiyorum ama bana hep çok uzak, çok yabancı gelmiştir. Fakat Yaşamak eseri gerek konusuyla evrensel bir niteliğe sahip olduğu kadar, sade ve akıcı anlatımıyla da samimiyetini okurlara rahatlıkla aktarabiliyor.
Zengin ve varlıklı bir ailenin oğlu olan ana karakterimiz Fugui'nin ailesinin tüm servetini hovardalık ve kumarla tüketmesi, bunun yanında Mao döneminde Çin'de uygulanan devlet politikalarıyla halkın daha zor günler yaşaması üzerine kendisinin ve ailesinin yaşamış oldukları hayatın zorlukları kitabın ana konusunu oluşturuyor. Fugui'nin kendi hataları ve devletin vatandaşlarına sunduğu hayat sonrası Fugui öyle bir yaşam sürüyor ki resmen insan "yaşamak" kelimesinin anlamını sorgulamak zorunda kalıyor. Yaşamak nedir; sadece sağ kalmak mıdır, ölmemek midir, bir insan yaşamına ne kadar acı sığdırabilir, ne zamana kadar ayakta kalır ne kadar dayanabilir, ölmüyor diye yaşıyor kabul edilebilir mi? Hakikaten "Yaşamak" nedir?
Eser bir noktadan sonra öyle ağır bir dram içeriyor ki bazı yerlerde yutkunmakta bile zorlandığımı hissettim. İnsanın başına bir felaket geldi mi sürekli üstüste gelir ya hani, peki bu felaketler bütün bir ömür sürerse insan ne yapar, nasıl dayanır...
Sözlerime son verirken bu kitabı çok beğenerek okuduğumu, çok akıcı ve her seviyeden okurun rahatlıkla okuyabileceğini belirtmek istiyorum.
Kalın sağlıcakla