Zamanın, Hafızanın ve Varoluşun Senfonisi
Bazı eserler vardır ki, kapağını araladığınızda yalnızca bir kitaba değil, kendi içine katlanan, sınırları belirsiz bir evrene adım atarsınız. Marcel Proust’un yedi ciltlik anıtsal eseri Kayıp Zamanın İzinde, tam da böyle bir başyapıttır bana göre. Bu devasa anlatı, bir okuma eyleminden ziyade, insanın kendi içsel arkeolojisine doğru çıktığı uzun, zahmetli fakat bir o kadar da büyüleyici bir kazı çalışmasıdır. Bir okur olarak bu metne dalmak; akıntıya karşı yüzmeyi bırakıp kendini zamanın o büyük, yavaş ve derin nehrine teslim etmeyi gerektirir.
Kaleme alacağım en uzun incelemelerden birisi olacak hiç şüphesiz. Dile kolay: 3148 sayfa! 49 gün!
Öncelikle bu görkemli edebi katedralin koridorlarında gezinirken hissettiklerimi ve eserin ruhumda bıraktığı izdüşümleri, daha sonra da 7 ciltlik eserin her bir cildine yazmış olduğum incelemeleri paylaşacağım. O halde başlayalım!
Proust’un evreninde zaman, akıp giden ve yitip kaybolan bir düşman değil; yontulması, katmanlarına ayrılması ve nihayetinde fethedilmesi gereken bir maddedir. Yazar, daha önceki incelemelerde de paylaştığım meşhur "madlen keki" metaforu üzerinden zihnimize şu sarsıcı gerçeği fısıldar: Geçmiş asla tam anlamıyla geçmemiştir; kokuların, tatların, melankolik bir melodinin ya da eski bir parke taşının kıvrımlarında sessizce pusuya yatmış, uyandırılmayı beklemektedir.
Eseri okurken, yazarın anılarıyla birlikte kendi "istemsiz hafızanızın" da tetiklendiğini, zihninizin derinliklerinde çoktan unuttuğunuzu sandığınız yüzlerin, ışıkların ve tatların usulca yüzeye çıktığını hissedersiniz. Proust okumak, bir nevi kendi geçmişinizle de yüzleşmektir. Bu yüzdendir ki Proust’un dili, sabırsız ruhlara veya modern çağın hızına alışmış zihinlere göre değildir. O, bir cümlenin içine koca bir ömrü, bir duygunun en ince
Şeymanur Gündüz IÇIMIZE YOLCULUK
Bir Ruhun Sessiz Kaydı: İçimize Yolculuk
"İnsanın hangi yoldan nereye ulaşacağını bilmeyişi yoruyordur belki de, olamaz mı?"
Bazı kitaplar size bir hayat hikâyesi anlatmaz; size bir aynanın karşısına geçip kendinize bakma cesareti verir.
Şeymanur Gündüz'ün , İçimize Yolculuk ile tam olarak bunu yapıyor. Bu bir "mutlu son" kitabı değil; bu, yolda olmanın, eksik kalmanın ve o eksikliğe rağmen yürümeye devam etmenin hikâyesi.
Kitap, aileyi sığınılacak bir liman olarak değil, insanın ilk yaralandığı yer olarak konumlandırıyor. Baba figürünün yokluğu ve mesafeli bir anne sevgisiyle şekillenen o derin boşluğu, yazar dramatize etmeden, tüm çıplaklığıyla önümüze koyuyor.
Burada acı bir düşman değil; yoldaş. Yazar, "acıdan güç doğar" klişesine sığınmak yerine, acının insanı sessizce nasıl yoğurduğunu ve derinleştirdiğini gösteriyor.
İman, Bir Sığınak Değil, Bir Bağ: En sevdiğim kısımlardan biri, hadislerin ve maneviyatın metne işleniş biçimiydi. İman burada kolay bir teselli değil; en savunmasız anlarda tutunulan o sağlam ip gibi... Dua ve namaz, acıyı yok etmiyor ama ona dayanma gücü veriyor.
Geceler...
Gece çöktüğünde, etraf sessizleştiğinde ve aileniz dahil herkes gittiğinde; sadece siz ve Allah kaldığınızda o soru yankılanıyor: "Ben bu olanlarla neye dönüştüm?"
Yazar bize "Bakın başıma neler geldi," demiyor. Kendi iç dünyasındaki o uzun ve sessiz mücadelenin kaydını tutuyor.
Zaman zaman kendini tekrar etse de bu tekrarlar, hayatın içindeki o bitmek bilmeyen döngüleri ve insanın kendini ikna çabasını çok gerçek kılıyor.
"Umudumuz acımızdan daha büyük olmalı."
Bu eser, sevilmeden büyüyenlerin, güçlü görünmekten yorulanların ve acısıyla imanı arasında bir denge kurmaya çalışanların rehberi olmaya aday.
Peki ya sen? Kendi iç
📚🔔 Tatil zili çaldı!
Bir yıl boyunca verilen emeklerin ardından şimdi dinlenme, keşfetme ve yeni maceralara atılma zamanı. 🌞
Bu yaz bol kahkahalı, bol anılı ve elbette bol kitaplı geçsin. Tüm öğrencilere keyifli tatiller diliyoruz! 💙📖
Yeryüzünde böbürlenerek yürüme. Çünkü sen ne yeri yarabilir ne de boyca dağlara ulaşabilirsin." Mevki sahibi olduğunda yürüyüşü değişen, böbürlenenleri Allah sevmez. Dünya, bütün insanlar seni seviyor, Allah seni sevmiyor ya da bütün dünya sana karşı ama Rabbin seni seviyor. Bu ikisi arasındaki ayrım çok önemlidir.
Şirk koşmak çok büyük bir zulümdür. Zulüm nedir? Zulüm; adaletsizce davranmak, bir şeyi hakkından mahrum etmek, vazifeyi ehil olmayana vermektir. Yani Allah’a ortak koşmak elbette büyük bir zulümdür. Lokman (as), oğluna Allah’ı tanıtmaya çalışarak şöyle buyuruyor: “Oğulcuğum, yapılan iyi veya kötü bir iş, hardal tanesi ağırlığınca da olsa, bir kayanın içinde veya göklerde yahut yerin derinliklerinde bulunsa, Allah onu mutlaka çıkarır. Şüphesiz ki Allah latiftir, her şeyden haberdardır.” Bu bilgi ve iman insan hayatını düzene sokar. İç ve dış dünyasını tanzim ettirir.
"Bedir Savaşı'nda Allah'a yemin olsun ki ecir ve sevap ümidiyle savaşan ve arkasına dönmeden ilerlerken şehit düşen herkes cennetliktir."
Her ne olursa olsun umudunuzu kaybetmediyseniz, umut ışığınız hâlâ yüreğinizin içinde yanıyorsa, yeryüzündeki diğer bütün mumlar sönse bile, o yaktığınız tek umut ışığıyla bütün hepsini tekrar alevlendirirsiniz.
Bir gencin bu kadar heyecansız, azimsiz olması, cesaretini, ideallerini kaybetmesi ancak yüreksizlikle ifade edilebilir. Riski göze alma cesaretini gösteremeyenlerin risk olmadan rızık olmayacağını bilmeleri gerekir.
Umudunuzu, heyecanınızı, coşkunuzu kaybettiğinizde artık sizin işiniz bitmiştir. Siz gönlünüzdeki umut fenerini söndürmezseniz, belki bugün değil ama yarın mutlaka yolunuz aydınlanacaktır.
İçinde bulunduğun toplumun âdet ve geleneklerine saygılı ol.
Ahirette seni rüsvay edecek çirkin âdet ve geleneklerden sakın.
Benzi sarı, zayıf
İmam Gazali, Nefsi Arındırmak kitabında insanın en uzun yolculuğunu anlatıyor: insanın kendine doğru yürüyüşünü…
Bu kitap, kalabalıkların içinde kaybolmuş ruhlara bir durak gibi. Nefsin gürültüsünde kendi sesini duyamayanlara bir pusula. Gazali, insanın en büyük düşmanının dışarıda değil, kendi içinde olduğunu fısıldıyor. Ama bu düşman yok edilmesi gereken bir varlık değil; tanınması, terbiye edilmesi ve dönüştürülmesi gereken bir emanet.
Sayfalar ilerledikçe insan, kendine sorular sormaya başlıyor:
“Ben kimim? Kalbim neden bu kadar ağır? Neyi arıyorum?”
Kitap, sadece okumalık değil; düşünmelik, durup kendine bakmalık bir eser. Her satır insanın kalbine dokunuyor, iç dünyasında sessiz bir temizlik başlatıyor. Nefsi arındırmak, aslında kalbi hafifletmek demek… Ve belki de insanın Rabbine giden yolunu açmak.
Birkutukitap sayesinde bu kitapla tanıştım. Kitabın çok hızlı akıp giden sade ve anlaşılır bir dili var. Yalnız iki yaşlı insanın birlikte tekrar var olmasının, hayatlarına yeni bir bakış açısı getirmesinin, tükenmiş duyguların yeniden canlanmasının ve birbirleriyle yaşadıkları heyecanın, oldukça zarif bir hikayesi. Önlerine çıkan engellerde son raddeye kadar ümitlerini kesmemeleri, hayattan zevk almak için birbirlerine tutunmaları etkileyici ve güzeldi.
Hayatta her zaman çevremizdekilerin sesinden çok kendi ruhumuzun, kendi içimizin bizi götürdüğü, bize iyi gelen yerlere ilerlediğimiz ve sessiz gecelerimizi her daim yıldızlarla aydınlatabildiğimiz günler diliyorum..
Spotify listemde çok severek ve (söyleyerek) :) dinlediğim ‘Geceler Düşman’ şarkısını düşman gecelerde dost olan Addie ve Louis’in arkadaşlığına ithaf etmek istiyorum.
‘’Kimimiz yorgun, kimimiz solgun
Kimi isyankâr.
Acı gerçek bu, ömrümüz bir su
İçiyor yıllar.
Hani nerde beklenenler?
Medet umdum senelerce,
Acılar hep doludizgin,
Yine hayır yok gecelerden.
Vakit geç olmuş, dönülmez yolmuş,
Yürek bin pişman.
Bundan böyle bana meyler dost,
Geceler düşman..’’
Ufuksuz denizler,bitimsiz düşlere sürükler insanı bazen.
Tıpkı kendisi gibi uçsuz bucaksız başlangıcı ve sonu olmayan, birbirine karışarak çoğalan sonsuz düşlere.Denizin sonsuzluğu bana çok şey anlatır,ama gece bir feribotun üzerinde denizin o siyaha çalan dalgalarını izlemek ürkütücü gelir…
O an anlarsın havada da karada da denizde de mutlak bir kudretin eseri an ve an yaşanır…
Ölümse öğrenmenin en kısa yoludur kimi zaman…
”Yaratılıştan düşman güçlerdi Kara ile deniz.
Gecelerin geceleri,gündüzlerin gündüzleri doğurduğu çağlardan başlayıp,karanın ve denizin var olacağı bütün geceler,bütün gündüzler boyunca bu iki düşman boğuşacaklardı.”
Denizin sonsuzluğunda dalgaların kudretini gören insanoğlu ne yapabilirdi!
Denizin Kıyısında Koşan Ala Köpek;
deneyimli avcılar Emrayin,Mılgun ,Emrayin’in küçük oğlu Krisk ve ömrünü düş kurmakla tüketmiş deniz kızıyla düşler kuran Orhan Dede fox avlamak için bir sandal ile okyanusa açılırlar.Bu yolculukta korkuları,umutları,hayalleri birbirine karışır.
Sonsuz gri sisin ,bulut beyazlığının ortasında yapayalnız,hayatı,inancı,tüm varlığı sorgulamaya başlayan insanoğlunun acziyetini çok sert yüzüne vurur bu eser.
İnsan okyanusun ortasında çaresiz aç susuz bir şekilde kime sığınabilir?
Bu yolculuk bu dört kişiden en çok kime yaşamın anlamını kavrama gücünü bahşedecektir?
Son sayfalara kadar heyecanla okuyacağınız bir kitap…
Hayat yolculuğun ta kendisi değil midir?
Hep düz yollar çıkmaz ya insanın önüne bazen çok zorlu yollardan geçmek gerekir ve insana en güzel öğretiyi bu zorlu yollar öğretir…
Bu öyküdeki Krisk de öyle bir dersle hayatının geri kalanına devam eder.Yaşadıkları onu öldürmemiştir ama ölümün pençesinden alıp çok sağlam bir ruha kavuşturmuştur.
Çünkü bazen yaşatmak için ölmeyi bilmek gerekir!
O sandal’a dört kişi
