Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün, bir milletin küllerinden yeniden doğuşunu, bağımsızlık aşkıyla tutuşan bir halkın emperyalizme karşı verdiği o destansı mücadeleyi ve modern bir devletin kuruluş aşamalarını bizzat birinci ağızdan, tarihi belgelerle aktardığı bu muazzam eseri büyük bir gurur, minnet ve hayranlıkla okudum. Büyük Önder’in 1919’da Samsun’u tasvir eden o meşhur "Samsun'u çıktım" cümlesiyle başlayan ve 1927’ye kadar uzanan o amansız askeri, siyasi ve diplomatik süreci anlatırken; iç ve dış düşmanlara, cehalete, kişisel hırslara ve çaresizliğe karşı adım adım nasıl bir deha ile karşı koyduğunu telgraf telgraf, belge belge muazzam bir hitabet gücüyle işlemiş.
Sadece bir tarih kitabı ya da askeri bir rapor değil; bir liderin milletine hesap verişi, cumhuriyet idealinin anatomisi, devrimlerin felsefesi ve geleceğe ışık tutan bir siyasi başyapıttır bu eser. Kurtuluş Savaşı’nın o cephe arkasındaki siyasi mücadelelerini, Meclis içindeki hararetli tartışmaları ve bir ulusun kaderinin nasıl ilmek ilmek örüldüğünü okurken, özgürlüğün ve cumhuriyetin ne kadar büyük bedellerle kazanıldığını iliklerime kadar hissettim. Bittiğinde ise Türk gençliğine bıraktığı o zamansız, o sarsılmaz ve vatanı koruma sorumluluğunu omuzlarımıza yükleyen "Gençliğe Hitabe" ile insanı gözyaşları içinde bırakan, her bir Türk vatandaşının başucunda durması gereken, sadece geçmişin değil, geleceğin de en büyük, en kutsal rehberi ve ölümsüz başyapıtıdır.
Bazı kitapların ilk cümleleri, bazı kitapların son cümleleri meşhurdur. Sanırım az sayıda ilk ve son cümlesi meşhur kitaplar vardır. Bu kitaplardan birisi de Nutuk’tur. Samsun’a çıkış ve Gençliğe Hitabe benim için önemli.
Nutuk okumadan önce o döneme ilişkin, anı, hatırat, biyografi, roman vb. eserler okumuştum, haliyle konulara vakıftım. Bu nedenle okumamda anlatılan konulara yabancılık çekmedim. Kitapta Atatürk’ün dehası ve silah arkadaşlarının çalışkanlığı ön plana çıkıyor. Kitabın bazı kısımlarında silah arkadaşlarının siyasi amaçlar uğruna ters düşüşlerine de yer verilmiş, Kazım Karabekir, Refet, Rauf Orbay, Nurettin, Ali İhsan Sabis gibi paşalar ve Rıza Nur, Kara Vasıf vb. gibi siyasi kişilerin muhalefeti yer verilmiş, haksız oldukları yerler anlatılmış. Kazım Karabekir dışındakileri açıkçası pek tutmuyorum ama Kazım Karabekir’in anılarını da okumak lazım. Her ne olursa olsun, Atatürk’ün ulusu toplaması ve liderliği takdire şayandır.
Bugünlerde dış mihraklar, içerideki bazı aldanmışlara Osmanlı hayali kurduruyor. Atatürk geçmişten onlara bu kitap vasıtasıyla cevap veriyor. Saltanat ve hilafetin niçin kaldırıldığını öğrenenler, zaten böyle temelsiz hayaller içine girmez. Osmanlı bizimdir ancak geçmişte kalmıştır.
Kitabı herkese öneririm
19 Mayıs 1919’da Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışıyla başlayan ve 1927 yılına kadar yaşanan olayları anlatan Nutuk, Kurtuluş Savaşı’nı ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecini ele alan önemli bir eserdir. Kitapta, milletin yaşadığı zor dönemler, verilen bağımsızlık mücadelesi ve yeni bir devletin nasıl kurulduğu detaylı bir şekilde aktarılır.
Eserin temel amacı, bağımsızlık mücadelesinin hangi şartlar altında verildiğini anlatmak ve geçmişten geleceğe güçlü bir bilinç bırakmaktır. Atatürk, yaşanan olayları aktarırken yalnızca başarıları değil, karşılaşılan zorlukları ve yapılan hataları da açıkça dile getirir.
Nutuk’un verdiği en önemli mesajlardan biri; bağımsızlığın, birlik ve kararlılıkla korunabileceğidir. Aynı zamanda halkın iradesinin her şeyden üstün olduğu vurgulanır. Kitabın sonunda yer alan “Gençliğe Hitabe” ise gençlere bırakılan en büyük emanetin vatan olduğunu anlatır.
Genel olarak Nutuk, sadece bir tarih kitabı değil; mücadele, liderlik, vatan sevgisi ve bilinç üzerine güçlü mesajlar veren değerli bir eserdir
Batık bir İmparatorluğun küllerinden yeni bir ülke kuran Ulu Önderimiz Atatürk'ün büyük eseri Nutuk; milli mücadele kapsamında öğrenmemiz gereken her detayı ince ince bağrında saklıyor. 19 Mayıs 1919 Atatürk'ün Samsun'a çıkışı ile başlıyor. Erzurum, Sivas Kongreleri, Meydan Muharebeleri, antlaşmalar, TBMM Açılışı, Cumhuriyetin ilanı, Gençliğe Hitabe ile sona eriyor. Tabi arada Atatürk'ün mücadele sırasında iç cephede dahi karşılaştığı zorlukları detaylıca öğreneceksiniz. Mutlaka okunsun ve okutulsun. Ben daha önce başka yayınlardan okumuştum. Fakat anlaşılıt sade bir dille bu yayını okudum. Kesinlikle özet değil orjinal. İki cilt tek kitapta. Siz de daha önce okuduysanız bunu da mutlaka okuyun.
Bir dehanın tarih sahnesinden:
Tarih yazmak ve tarih olmak arasında keskin bir sınır vardır. Mustafa Kemal Atatürk; Türk ulusunun yazgısını baştan yazarak ve tüm dünyaya, Türk'ün ebedi varlığını ve cesaretini gözler önüne sererek ölümsüz bir tarih yazmıştır.
1919-1927 yılları arasında Türkiye gelişmelerini anlatan Başkomutanımız verdiği nutuklarla, uyarılarla bir ders niteliğindeki eseri biz gençlere ithaf etmiştir.
Bu yaşıma kadar ertelediğim bir eser oldu ve daha önce okumadığım için çok pişmanım. Rus edebiyatına, İngiliz edebiyatına merak salanlar tabi ki onları okuyabilirler ama önce Önderimizin yazdığı Nutuk'u okumaları lazım ki bilgi ve kültür dağarcıkları gelişsin ve hayata karşı başka bakış açıları kazansın.
Bir laf var burada çok klişe olacak ama bağlamam gerek, "Türk'ün, Türk'ten başka dostu olmaz, olamaz."
Önderimizin yaptığı ınkılaplar, Türk'ü medeniyet dünyasına katma çabaları içindi. Bugün hâlâ saçma sapan duyumlar, konuşmalar sizi yıldırmasın. Ne zaman çaresizce boşluğa kapılırsanız son sayfadaki Gençliğe hitabe'yi okunuyuz.
Türk Gençliği’ne Bırakılan Emanet
“Saygıdeğer Efendiler, sizi günlerce işgal eden uzun ve detaylı söylevim, nihayet geçmişe karışmış bir devrin hikayesidir. Bunda, Milletim için ve gelecekteki evlatlarımız için dikkat ve uyanıklık sağlayabilecek bazı noktaları belirtebilmiş isem kendimi mutlu sayacağım.
Efendiler, bu söylevimle, milli varlığı sona ermiş sayılan büyük bir Milletin, bağımsızlığını nasıl kazandığını ilim ve tekniğin en son esaslarına dayanan milli ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu anlatmaya çalıştım. Bugün ulaştığımız sonuç, asırlardan beri çekilen milli felaketlerin yarattığı uyanıklığın eseri ve bu aziz vatanın her köşesini sulayan kanların bedelidir.
Bu sonucu Türk Gençliği’ne emanet ediyorum.”
Devamında hepimizin bilmesi gereken Gençliğe Hitabe yazılıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihi kolaylıkla yazılmamıştır. Bu süreçte yapılan fedakarlıklar ve karşılaşılan engeller zamanında aşılması imkansız olan boş hayallerin peşinde koşmak olarak değerlendirilmiştir. Osmanlı Devleti’nin
bıraktığı enkaz kolay toparlanmamıştır. Bu şartlar içinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması bir tesadüf değil;askeri dehaların, kalbinde vatan aşkı bulunan azimli ve sağlam başların eseridir. Bu eseri korumaksa biz vatandaşlara, gençlere düşüyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün hep umutlu olduğunu biliyoruz. Geçtiği süreçlerden ders çıkarmak hayatın her alanında faydalı olacaktır. Geçen birkaç günde birçok şeye karşı bakış açım değişti. Yer yer kitapta geçenlerin yerine koydum kendimi. Beni en çok zorlayan kendimi Atatürk’ün yerine koymak oldu. Kararlılığının üstüne çok düşündüm ve hayatımla ilgili bazı sonuçlara vardım. Her Türk gencinin özellikle okuması gereken bir kitap.