Yazar:
Mustafa Kemal Atatürk
Tahmini Okuma Süresi:
18 sa. 8 dk.
Sayfa Sayısı:
640
Basım Tarihi:
21 Nisan 2017
İlk Yayın Tarihi:
1927
Yayınevi:
Alfa Yayıncılık
Orijinal Adı:
Nutuk
Orijinal Dil:
Türkçe
Orijinal Ülke:
Türkiye
ISBN:
9786051711577
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Sıralamalar
Diğer Baskılar
223 diğer baskı · Tümünü Göster
Nutuk
13,8bin okunmaParola Yayınları · Ekim 2014 · 688 s.
Nutuk
5bin okunmaTürkiye İş Bankası Kültür Yayınları · Ekim 2023 · 599 s.
Nutuk
1.765 okunmaElips Kitap · Mayıs 2017 · 589 s.
Nutuk
1.562 okunmaEge Yayınevi · Aralık 2007 · 717 s.
Nutuk
1.261 okunmaCeren Yayıncılık ve Kitabevi · 30 Kasım 2008 · 656 s.
Nutuk
635 okunmaAlfa Yayınları · 9 Nisan 2018 · 736 s.
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Türk Gençliği’ne Bırakılan Emanet
“Saygıdeğer Efendiler, sizi günlerce işgal eden uzun ve detaylı söylevim, nihayet geçmişe karışmış bir devrin hikayesidir. Bunda, Milletim için ve gelecekteki evlatlarımız için dikkat ve uyanıklık sağlayabilecek bazı noktaları belirtebilmiş isem kendimi mutlu sayacağım.
Efendiler, bu söylevimle, milli varlığı sona ermiş sayılan büyük bir Milletin, bağımsızlığını nasıl kazandığını ilim ve tekniğin en son esaslarına dayanan milli ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu anlatmaya çalıştım. Bugün ulaştığımız sonuç, asırlardan beri çekilen milli felaketlerin yarattığı uyanıklığın eseri ve bu aziz vatanın her köşesini sulayan kanların bedelidir.
Bu sonucu Türk Gençliği’ne emanet ediyorum.”
Devamında hepimizin bilmesi gereken Gençliğe Hitabe yazılıdır. Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihi kolaylıkla yazılmamıştır. Bu süreçte yapılan fedakarlıklar ve karşılaşılan engeller zamanında aşılması imkansız olan boş hayallerin peşinde koşmak olarak değerlendirilmiştir. Osmanlı Devleti’nin
bıraktığı enkaz kolay toparlanmamıştır. Bu şartlar içinde Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması bir tesadüf değil;askeri dehaların, kalbinde vatan aşkı bulunan azimli ve sağlam başların eseridir. Bu eseri korumaksa biz vatandaşlara, gençlere düşüyor. Mustafa Kemal Atatürk’ün hep umutlu olduğunu biliyoruz. Geçtiği süreçlerden ders çıkarmak hayatın her alanında faydalı olacaktır. Geçen birkaç günde birçok şeye karşı bakış açım değişti. Yer yer kitapta geçenlerin yerine koydum kendimi. Beni en çok zorlayan kendimi Atatürk’ün yerine koymak oldu. Kararlılığının üstüne çok düşündüm ve hayatımla ilgili bazı sonuçlara vardım. Her Türk gencinin özellikle okuması gereken bir kitap.
️️Herkesin okuması ve çevresine okutması gereken bir eser gerçekten. Yavaş yavaş sindirerek okuyun derim. Geçmişe ışık tutan bir kitap. Gurur duyuyorum böyle bir emanet bizlere bırakıldığı için. Telgraflar biraz küçük yazıldığı için okuması zor olsada değecek bir eser. Birçok zorlukla kazanılan cumhuriyetimiz için şahane bir eser.
Saygı değer efendiler, günlerce zamanınızı alan uzun ve ayrıntılı sözlerim, en sonunda tarih olmuş bir dönemin öyküsüdür. Bunda ulusum için ve yarınki çocuklarımız için dikkat ve uyanıklık sağlayabilecek kimi noktaları belirtebildiysem, kendimi mutlu sayacağım.
Burada söylediklerimle, ulusal varlığı sona ermiş sayılan büyük bir ulusun bağımsızlığını nasıl kazandığını; bilim ve tekniğin en son ilkelerine dayalı ulusal ve çağdaş bir devleti nasıl kurduğunu anlatmaya çalıştım.
Bugün ulaştığımız sonuç, yüz yıllardan beri yaşanan ulusal yıkımların yarattığı bilincin ve bu sevgili yurdun her köşesini sulayan kanların karşılığıdır. Bu sonucu Türk gençliğine emanet ediyorum.
Bu ülke iki kitabı okumadığı için bu hale geldi.
1) KURAN- KERİM : okuyup anlasaydık dini kullandırmazdık.
2) Nutuk : okuyup anlasaydık düşmanı tanır, vatanı satmazdık .
Yılmaz Özdil " kendisini sevmiyorum tek dogru bulduğum sözü bu "
10/10
2011 8. kitabı
Atatürk'ün ve silah arkadaşlarının bu ülkeyi İşbirlikçi Damat Ferit hükümetine ve Düşmanlara karşı her tarafı işgal edilmiş Anadoluyu nasıl temizlediğini anlatan ve Atatürk'ün Askeri zekasının çok iyi yansıtıldığı ve Hem düşman kuvvetlerine hem de Osmanlının birliklerine karşı mücadelelerini anlatan güzel bir yapıt.
Bu kitabı okuyunca hem laik atak geçirebilir ve bir anda "Türküm, doğruyum, çalışkanım!.." diyerek Andımız'ı söyleyecek olabilir, hem de şu an olan gündem ile kıyaslayıp bazı noktalarda Atatürk'ün düzeltmeye çalıştığı eski zamanlara benzediğimizi görüp ilk karamsarlığa, sonrasında bu duruma düştüğümüz için bazı kişilere karşı öfkeye ve en sonunda da en başta söylediğim duruma tekrar dönerek belki de benim gibi aşırı güçlü hissetmeye ve hayatınızın gelecek 10 yılını planlayıp bu ülkeyi düzeltmek için neler yapabilirim gibisinden detaylı planlarla beyninizi yakmaya başlayabilirsiniz. :)
Bakın, biz, ilk Türk Gençliği olarak sonra da tüm Türkler olarak çok güçlüyüz. Bunu unutturmaya çalışanlar var ama biz cidden güçlüyüz. Az kesim belli (unutturmaya çalışan kısım), çok kesim belli (biz). Yani korkmamalıyız aslında ama o az kesim insan kimsenin canına, haklarına değer vermedikçe korkutuyor güçlü olduğunu fark etmeyen insanları tabii ki. Oysa bizim, Atatürk'ün çocukları olduğumuzu unutmamamız lazım. Bizim gibi o zamanlarda da belki kaç gencin korktuğunu ama bunun üstüne giderek bize bu toprakları bıraktıklarını unutmamamız lazım. Şimdi bir de imkân mevzusu var, hayattaki durumlar çok etkiliyor bazı şeyleri. Aynı zamanda şu anki sistemde mesela, kadınların bir insan olarak güçlü hissetme olanağını bile kısıtlıyorlar. Bizim bunların üstüne gitmemiz lazım. Bu kitapta ben küçüklüğümden beri her Türklük ile ve Atatürk ile ilgili bir şeyler duyduğumda içime gururla dolu bir coşku veren hislerim tekrar yüzüme çarptığından belki çok etkilendim, bilmiyorum, ama eğer benim gibi bu konularda hassas olan, gururlu ve umutlu olmayı hâlâ bırakmayan insanlar varsa bu kitabı kesinlikle okumalı. Burada "Tarih'e ilgisi olanlar okusun" demiyorum bakın, ben okulda Atatürk'ün bahsedildiği
ECDAT TARİH YAZDI, TORUN OKUMAKTAN ACİZ .
"Tarihi yapanlar kadar yazanlar da önemli"
Kitabı tarihi olayları belgelerle inceleyerek değil ,doğrudan doğruya o tarihi yaşayan o tarihi yapan kişidir Mustafa Kemal Atatürk. "Nutuk" bunun en canlı örneğidir.
19 Mayıs 1919 Tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün Samsun'a çıkışıyla başlayan (bana göre de hala devam eden mücadele) Cumhuriyetin yapi taşlarından oluşan bir eser.
Bir taraftan kendi vatanını işgal edilmesini
düşmana teklif edecek kadar alçalan ,kendi ülkesinin aydınlarını gammazlayan is birlikçi bir siyasi kadro,bütün ümidini Allaha sonra İngiltere'te bağlayan bir padişah .
Diğer tarafta Türk'ün, Türklüğün,bayrağın,vatanın, istiklalin bir sesi :
"YA İSTİKLÂL YA ÖLÜM" .
Bu çağrıyı yapan ve çağrıya kulak verenler, ülkesi İngiliz köpeği olmuş iken , ihanet had safhada iken ,yok olmaya mahkum bir ülke ve bir milleti 7 duvele karşı zafer kazanıp düşman elinden almışlardır.
Hilafet'ten-Adalet'e
Esaret'ten- Hürriyet'e
Sefalet'ten -Medeniyet 'e
Saltanattan- Cumhuriyet'e bizi ulaştıranlara bugünlerde kani bozuk olmayan herkes minnettar .
Kitap Atatük'ün gençliğe seslenişi ile bitmesi beni hüzünlendirdi . Çünkü ne bizler ne de gençlerin bir kısmı ne kendisine ne de mirasina sahip çıkabildik. En değerli hazine dediği Cumhuriyet Bayramında bile bir çoğumuz çıkıp kutlamadik .
Bugünlerde Atatürk'ü aşacagini iddia edenler önce ona ulaşabilmeleri gerek.
Bugünlerde Atatürk'ün yolunda gittigini iddia edenler önce onu özümsemeleri gerek .
Bugünlerde Atatürk'ü silebilecegini sananlarin akıllarından şüphe edilmesi gerek .
Basta da dedigim gibi ,ecdat tarih yazmış, okuyun :))
Puan vermedi·599 syf.·
2022 77. kitabı
Tarihsel açıdan tartışılmaya son derece açık ve taraflı bir kitap. Çünkü bazı komutanlar şiddetle eleştiriliyor hatta suçlanıyor. (Özellikle Rauf Orbay, Refet Bey ve Nurettin Paşa)
Yakın tarihi merak edenler için mutlaka okunması ve üzerinde düşünülmesi gereken bir eser.
Ulusumuzun vahim durumunu ve harabelerden yeni bir ülkenin kuruluşunu telgrafhane çalışanlarının dahi ulusun geleceğini ne kadar çok etkilediğini özellikle de Atatürk'ün olayları, telgrafları ve antlaşma maddelerini vs. açıklayarak detaylı bir şekilde bize sunması tüm yaşananları onun kaleminden okumak üstünde yaşadığımız vatan toprağının ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatıyor.
Atatürk olayları anlatırken sık sık da, bizlere Türk gençliğine öğüt veriyor.
Atatürk'ün en yakınındakilerin bile sık sık onu ne kadar yanılttığını görmek(Rauf Orbay), makam derdine düştüklerini görmek(Refet Bey) hepimiz için bir ders aslında.
Okurken şaşırdığım o kadar çok nokta vardı ki hangisini yazsam karar veremedim;
-Halide Edib ve Rauf Orbay'ın Amerikan mandası istemesi
-Konya valisi Cemal Paşa'nın hainliği
-Refik Halit Bey'in telgrafları alıkoyması İstanbul hükümetine çalışması
-Savunma Bakanı Cemal Paşa'nın günümüz içişleri bakanına benzemesi
-Yahya Kaptan'ın hükümet tarafından öldürülmesi ve eşinin iki yetimle kalması
-BMM'nin dini bir açılışı olması
-İnönü'nün genelkurmay başkanı olmasına gelen tepkiler
Nutuk Vatan ve millet sevgisi ile Cumhuriyeti kuran bir neslin yaşadıklarının birinci ağızdan anlatımı
Mustafa Kemal Atatürk Nutuk 'u "Gençliğe Hitabe" ile bitiriyor. Yani Mustafa Kemal Atatürk cumhuriyeti gençlere emanet ederek en önemli eserini bitiriyor.
Nutuk milli mücadele dönemini konu edinen ve milli mücadele döneminden sonra yaşanan süreçleri ele almaktadır. Aynı zamanda milli mücadeleden sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin kuruluşunu ve kuruluşta nelerin yaşandığını Türkiye'nin kuruluş sürecini detaylı olarak ele alan bir kitaptır. Nutuk kitabını okuyunca Türkiye’nin ne derecede zorlu koşullarda kurulmuş bir ülke olduğunu bir kez daha görüyoruz. Bunun için bile vatananımıza sıkı sıkı bağlı kalmalı ve ona sahip çıkılmalıyız.
Geçen yıl mart ayında başladım.
Bir yıl içerisinde araya başka kitaplar eklesemde onun yeri bende hep ayrıydı
Nutuğa inceleme yazacak kadar donanımlı bir okur olmadığımın farkındayım. Ama burası sadece inceleme yazmak değil kendime anı bırakmak amacıyla kullandığım bir kısım yani ben öyle düşünüyorum,
Atamın vermiş olduğu her detayda tarih gözümde canlandı, örneğin 23 nisan gününü anlatırken bu yılın 23 nisan gününden 103 yıl öncesinin Türkiyesine bir zaman yolculuğu yaparken buldum kendimi, bu açıdan her detayı benim için önemliydi yazılanların bir çoğunu ilerde hatırlamayacağımı biliyorum ama kitabı okumuş olmanın mutluluğu bunu bastırıyor
Yazar Hakkında
Mustafa Kemal AtatürkYazar · 129 kitap
Mustafa Kemal Atatürk 1881 yılında Selânik'te Kocakasım Mahallesi, Islâhhâne Caddesi'ndeki üç katlı pembe evde doğdu. Babası Ali Rıza Efendi, annesi Zübeyde Hanım'dır. Baba tarafından dedesi Hafız Ahmet Efendi XIV-XV. yüzyıllarda Konya ve Aydın'dan Makedonya'ya yerleştirilmiş Kocacık Yörüklerindendir. Annesi Zübeyde Hanım ise Selânik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş eski bir Türk ailesinin kızıdır. Milis subaylığı, evkaf katipliği ve kereste ticareti yapan Ali Rıza Efendi, 1871 yılında Zübeyde Hanım'la evlendi. Atatürk'ün beş kardeşinden dördü küçük yaşlarda öldü, sadece Makbule (Atadan) 1956 yılına değin yaşadı.
Küçük Mustafa öğrenim çağına gelince Hafız Mehmet Efendi'nin mahalle mektebinde öğrenime başladı, sonra babasının isteğiyle Şemsi Efendi Mektebi'ne geçti. Bu sırada babasını kaybetti (1888). Bir süre Rapla Çiftliği'nde dayısının yanında kaldıktan sonra Selânik'e dönüp okulunu bitirdi. Selânik Mülkiye Rüştiyesi'ne kaydoldu. Kısa bir süre sonra 1893 yılında Askeri Rüştiye'ye girdi. Bu okulda Matematik öğretmeni Mustafa Bey adına "Kemal" i ilave etti. 1896-1899 yıllarında Manastır Askeri İdâdi'sini bitirip, İstanbul'da Harp Okulunda öğrenime başladı. 1902 yılında teğmen rütbesiyle mezun oldu., Harp Akademisi'ne devam etti. 11 Ocak 1905'te yüzbaşı rütbesiyle Akademi'yi tamamladı. 1905-1907 yılları arasında Şam'da 5. Ordu emrinde görev yaptı. 1907'de Kolağası (Kıdemli Yüzbaşı) oldu. Manastır'a III. Ordu'ya atandı. 19 Nisan 1909'da İstanbul'a giren Hareket Ordusu'nda Kurmay Başkanı olarak görev aldı. 1910 yılında Fransa'ya gönderildi. Picardie Manevraları'na katıldı. 1911 yılında İstanbul'da Genel Kurmay Başkanlığı emrinde çalışmaya başladı.
1911 yılında İtalyanların Trablusgarp'a hücumu ile başlayan savaşta, Mustafa Kemal bir grup arkadaşıyla birlikte Tobruk ve Derne bölgesinde görev aldı. 22 Aralık 1911'de İtalyanlara karşı Tobruk Savaşını kazandı. 6 Mart 1912'de Derne Komutanlığına getirildi.
Ekim 1912'de Balkan Savaşı başlayınca Mustafa Kemal Gelibolu ve Bolayır'daki birliklerle savaşa katıldı. Dimetoka ve Edirne'nin geri alınışında büyük hizmetleri görüldü. 1913 yılında Sofya Ateşemiliterliğine atandı. Bu görevde iken 1914 yılında yarbaylığa yükseldi. Ateşemiliterlik görevi Ocak 1915'te sona erdi. Bu sırada I. Dünya Savaşı başlamış, Osmanlı İmparatorluğu savaşa girmek zorunda kalmıştı. Mustafa Kemal 19. Tümeni kurmak üzere Tekirdağ'da görevlendirildi.
1914 yılında başlayan I. Dünya Savaşı'nda, Mustafa Kemal Çanakkale'de bir kahramanlık destanı yazıp İtilaf Devletlerine "Çanakkale geçilmez! " dedirtti. 18 Mart 1915'te Çanakkale Boğazını geçmeye kalkan İngiliz ve Fransız donanması ağır kayıplar verince Gelibolu Yarımadası'na asker çıkarmaya karar verdiler. 25 Nisan 1915'te Arıburnu'na çıkan düşman kuvvetlerini, Mustafa Kemal'in komuta ettiği 19. Tümen Conkbayırı'nda durdurdu. Mustafa Kemal, bu başarı üzerine albaylığa yükseldi. İngilizler 6-7 Ağustos 1915'te Arıburnu'nda tekrar taarruza geçti. Anafartalar Grubu Komutanı Mustafa Kemal 9-10 Ağustos'ta Anafartalar Zaferini kazandı. Bu zaferi 17 Ağustos'ta Kireçtepe, 21 Ağustos'ta II. Anafartalar zaferleri takip etti. Çanakkale Savaşlarında yaklaşık 253.000 şehit veren Türk ulusu onurunu İtilaf Devletlerine karşı korumasını bilmiştir. Mustafa Kemal'in askerlerine "Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!" emri cephenin kaderini değiştirmiştir.
Mustafa Kemal Çanakkale Savaşları'dan sonra 1916'da Edirne ve Diyarbakır'da görev aldı. 1 Nisan 1916'da tümgeneralliğe yükseldi. Rus kuvvetleriyle savaşarak Muş ve Bitlis'in geri alınmasını sağladı. Şam ve Halep'teki kısa süreli görevlerinden sonra 1917'de İstanbul'a geldi. Velihat Vahidettin Efendi'yle Almanya'ya giderek cephede incelemelerde bulundu. Bu seyehatten sonra hastalandı. Viyana ve Karisbad'a giderek tedavi oldu. 15 Ağustos 1918'de Halep'e 7. Ordu Komutanı olarak döndü. Bu cephede İngiliz kuvvetlerine karşı başarılı savunma savaşları yaptı. Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasından bir gün sonra, 31 Ekim 1918'de Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığına getirildi. Bu ordunun kaldırılması üzerine 13 Kasım 1918'de İstanbul'a gelip Harbiye Nezâreti'nde (Bakanlığında) göreve başladı.
Mondros Mütarekesi'nden sonra İtilaf Devletleri'nin Osmanlı ordularını işgale başlamaları üzerine; Mustafa Kemal 9. Ordu Müfettişi olarak 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıktı. 22 Haziran 1919'da Amasya'da yayımladığı genelgeyle "Milletin istiklâlini yine milletin azim ve kararının kurtaracağını " ilan edip Sivas Kongresi'ni toplantıya çağırdı. 23 Temmuz - 7 Ağustos 1919 tarihleri arasında Erzurum, 4 - 11 Eylül 1919 tarihleri arasında da Sivas Kongresi'ni toplayarak vatanın kurtuluşu için izlenecek yolun belirlenmesini sağladı. 27 Aralık 1919'da Ankara'da heyecanla karşılandı. 23 Nisan 1920'de Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulması yolunda önemli bir adım atılmış oldu. Meclis ve Hükümet Başkanlığına Mustafa Kemal seçildi Türkiye Büyük Millet Meclisi, Kurtuluş Savaşı'nın başarıyla sonuçlanması için gerekli yasaları kabul edip uygulamaya başladı.
Türk Kurtuluş Savaşı 15 Mayıs 1919'da Yunanlıların İzmir'I işgali sırasında düşmana ilk kurşunun atılmasıyla başladı. 10 Ağustos 1920 tarihinde Sevr Antlaşması'nı imzalayarak aralarında Osmanlı İmparatorluğu'nu paylaşan I. Dünya Savaşı'nın galip devletlerine karşı önce Kuvâ-yi Milliye adı verilen milis kuvvetleriyle savaşıldı. Türkiye Büyük Millet Meclisi düzenli orduyu kurdu, Kuvâ-yi Milliye - ordu bütünleşmesini sağlayarak savaşı zaferle sonuçlandırdı.
Mustafa Kemal yönetimindeki Türk Kurtuluş Savaşının önemli aşamaları şunlardır:
Sarıkamış (20 Eylül 1920), Kars (30 Ekim 1920) ve Gümrü'nün (7 Kasım 1920) kurtarılışı.
Çukurova, Gazi Antep, Kahraman Maraş Şanlı Urfa savunmaları (1919- 1921)
I. İnönü Zaferi (6 -10 Ocak 1921)
II. İnönü Zaferi (23 Mart-1 Nisan 1921)
Sakarya Zaferi (23 Ağustos-13 Eylül 1921)
Büyük Taarruz, Başkomutan Meydan Muhaberesi ve Büyük Zafer (26 Ağustos 9 Eylül 1922)
Sakarya Zaferinden sonra 19 Eylül 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisi Mustafa Kemal'e Mareşal rütbesi ve Gazi unvanını verdi. Kurtuluş Savaşı, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması'yla sonuçlandı. Böylece Sevr Antlaşması'yla paramparça edilen, Türklere 5-6 il büyüklüğünde vatan bırakılan Türkiye toprakları üzerinde ulusal birliğe dayalı yeni Türk devletinin kurulması için hiçbir engel kalmadı.
23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'nin açılmasıyla Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşu müjdelenmiştir. Meclisin Türk Kurtuluş Savaşı'nı başarıyla yönetmesi, yeni Türk devletinin kuruluşunu hızlandırdı. 1 Kasım 1922'de hilâfet ve saltanat birbirinden ayrıldı, saltanat kaldırıldı. Böylece Osmanlı İmparatorluğu'yla yönetim bağları koparıldı. 13 Ekim 1923'te Cumhuriyet idaresi kabul edildi, Atatürk oybirliğiyle ilk cumhurbaşkanı seçildi. 30 Ekim 1923 günü İsmet İnönü tarafından Cumhuriyet'in ilk hükümeti kuruldu. Türkiye Cumhuriyeti, "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" ve "Yurtta barış cihanda barış" temelleri üzerinde yükselmeye başladı.
Atatürk Türkiye'yi "Çağdaş uygarlık düzeyine çıkarmak" amacıyla bir dizi devrim yaptı. Bu devrimleri beş başlık altında toplayabiliriz:
1. Siyasal Devrimler:
• Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922)
• Cumhuriyetin İlanı (29 Ekim 1923)
• Halifeliğin Kaldırılması (3 Mart 1924)
2. Toplumsal Devrimler:
• Kadınlara erkeklerle eşit haklar verilmesi (1926-1934)
• Şapka ve kıyafet devrimi (25 Kasım 1925)
• Tekke zâviye ve türbelerin kapatılması (30 Kasım 1925)
• Soyadı kanunu ( 21 Haziran 1934)
• Lâkap ve unvanların kaldırılması (26 Kasım 1934)
• Uluslararası saat, takvim ve uzunluk ölçülerin kabulü (1925-1931)
3. Hukuk Devrimi:
• Mecellenin kaldırılması (1924-1937)
• Türk Medeni Kanunu ve diğer kanunların çıkarılarak laik hukuk düzenine geçilmesi (1924-1937)
4. Eğitim ve Kültür Alanındaki Devrimler:
• Öğretimin birleştirilmesi (3 Mart 1924)
• Yeni Türk harflerinin kabulü (1 Kasım 1928)
• Türk Dil ve Tarih Kurumlarının kurulması (1931-1932)
• Üniversite öğreniminin düzenlenmesi (31 Mayıs 1933)
• Güzel sanatlarda yenilikler
5. Ekonomi Alanında Devrimler:
• Aşârın kaldırılması
• Çiftçinin özendirilmesi
• Örnek çiftliklerin kurulması
• Sanayiyi Teşvik Kanunu'nun çıkarılarak sanayi kuruluşlarının kurulması
• I. ve II. Kalkınma Planları'nın (1933-1937) uygulamaya konulması, yurdun yeni yollarla donatılması
Soyadı Kanunu gereğince, 24 Kasım 1934'de TBMM'nce Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadı verildi.
Atatürk, 24 Nisan 1920 ve 13 Ağustos 1923 tarihlerinde TBMM Başkanlığına seçildi. Bu başkanlık görevi, Devlet-Hükümet Başkanlığı düzeyindeydi. 29 Ekim 1923 yılında Cumhuriyet ilan edildi ve Atatürk ilk cumhurbaşkanı seçildi. Anayasa gereğince dört yılda bir cumhurbaşkanlığı seçimleri yenilendi. 1927,1931, 1935 yıllarında TBMM Atatürk'ü yeniden cumhurbaşkanlığına seçti.
Atatürk sık sık yurt gezilerine çıkarak devlet çalışmalarını yerinde denetledi. İlgililere aksayan yönlerle ilgili emirler verdi. Cumhurbaşkanı sıfatıyla Türkiye'yi ziyaret eden yabancı ülke devlet başkanlarını, başbakanlarını, bakanlarını komutanlarını ağırladı.
15-20 Ekim 1927 tarihinde Kurtuluş Savaşı'nı ve Cumhuriyet'in kuruluşunu anlatan büyük nutkunu, 29 Ekim 1933 tarihinde de 10. Yıl Nutku'nu okudu.
Atatürk özel yaşamında sadelik içinde yaşadı. 29 Ocak 1923'de Latife Hanımla evlendi. Birçok yurt gezisine birlikte çıktılar. Bu evlilik 5 Ağustos 1925 tarihine dek sürdü. Çocukları çok seven Atatürk Afet (İnan), Sabiha (Gökçen), Fikriye, Ülkü, Nebile, Rukiye, Zehra adlı kızları ve Mustafa adlı çobanı manevi evlat edindi. Abdurrahim ve İhsan adlı çocukları himayesine aldı. Yaşayanlarına iyi bir gelecek hazırladı.
1937 yılında çiftliklerini hazineye, bir kısım taşınmazlarını da Ankara ve Bursa Belediyelerine bağışladı. Mirasından kızkardeşine, manevi evlatlarına, Türk Dil ve Tarih Kurumlarına pay ayırdı. Kitap okumayı, müzik dinlemeyi, dans etmeyi, ata binmeyi ve yüzmeyi çok severdi. Zeybek oyunlarına, güreşe, Rumeli türkülerine aşırı ilgisi vardı. Tavla ve bilardo oynamaktan büyük keyif alırdı. Sakarya adlı atıyla, köpeği Fox'a çok değer verirdi. Zengin bir kitaplık oluşturmuştu. Akşam yemeklerine devlet ve bilim adamlarını, sanatçıları davet eder, ülkenin sorunlarını tartışırdı. Temiz ve düzenli giyinmeye özen gösterirdi. Doğayı çok severdi. Sık sık Atatürk Orman Çiftliği'ne gider, çalışmalara bizzat katılırdı.
Fransızca ve Almanca biliyordu. 10 Kasım 1938 saat 9.05'te yakalandığı siroz hastalığından kurtulamayarak İstanbul'da Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yumdu. Cenazesi 21 Kasım 1938 günü törenle geçici istirahatgâhı olan Ankara Etnografya Müzesi'nde toprağa verildi. Anıtkabir yapıldıktan sonra nâşı görkemli bir törenle 10 Kasım 1953 günü ebedi istirahatgâhına gömüldü.
Kaynak: kultur.gov.tr/TR-96300/atatur...
